Nie możemy zapominać o poszanowaniu tradycji, z której i w której wyrosła dzisiejsza Akademia Sztuki Wojennej – mówił gen. bryg. dr inż. Ryszard Parafianowicz podczas II ogólnokrajowej konferencji naukowej pod nazwą „... oddanie służbie bez reszty". Debata odbyła się z okazji setnej rocznicy utworzenia Wyższej Szkoły Wojennej, której tradycje dziedziczy ASzWoj.

To drugie tego rodzaju spotkanie, zorganizowane w ramach obchodów stulecia utworzenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Pierwsze, pod hasłem „U progu stulecia”, odbyło się w ubiegłym roku. Dzisiejsza konferencja naukowa, zorganizowana w Akademii Sztuki Wojennej w warszawskim Rembertowie była zatytułowana „... oddanie służbie bez reszty". Gen. bryg. dr inż. Ryszard Parafianowicz, rektor-komendant ASzWoj przyznał, że stuletnia historia uczelni to powód do wielkiej radości i dumy.

– Koncentrując się na rozwoju, nie możemy zapominać o poszanowaniu tradycji, z której i w której wyrosła dzisiejsza Akademia. Pamiętając o dziedzictwie pokoleń, chcemy wyrazić wdzięczność naszym wielkim poprzednikom. Zawsze byli przykładem honoru, odwagi i największego poświęcenia, a dziś są wzorem do naśladowania dla oficerów i studentów kształcących się w Akademii Sztuki Wojennej – mówił generał.

Do uczestników konferencji list skierował Jan Józef Kasprzyk, prezes Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Podczas spotkania list odczytał płk dr Wojciech Więcek, przewodniczący Komitetu Organizacyjnego obchodów stulecia utworzenia Wyższej Szkoły Wojennej. – To wyjątkowa okazja do przypomnienia dorobku uczelni, której absolwenci kształtowali filary naszego niepodległego bytu państwowego, tworząc elity II Rzeczpospolitej, jak i walcząc podczas II wojny światowej. To również znakomita okazja, by przypomnieć, szczególnie młodym pokoleniom, etos przedwojennego oficera, bez reszty oddanego służbie Ojczyźnie i Polakom. To właśnie w wojskowym mundurze zapisane jest polskie dziedzictwo historyczne i patriotyczne – napisał Kasprzyk.

Podczas wykładów przedstawiciele środowisk akademickich, instytucji państwowych i wojskowych poruszali tematy dotyczące kształcenia oficerów w Wyższej Szkole Wojennej. Prelekcje dotyczyły m.in. historii oficerów lotnictwa – słuchaczy Wyższej Szkoły Wojennej i Wyższej Szkoły Lotniczej, oficerów-lekarzy – absolwentów i hospitantów Wyższej Szkoły Wojennej, polskich oficerów marynarki – absolwentów francuskich uczelni wojskowych w służbie floty wojennej II Rzeczypospolitej, a także absolwentów wyższych studiów wojskowych – dowódców związków operacyjnych Wojska Polskiego w kampanii 1939 r. Jeden z wykładów poświęcony był relacjom z Francją, które były kluczowe dla funkcjonowania Wyższej Szkoły Wojennej. Wojenna Szkoła Sztabu Generalnego powstała bowiem na mocy rozkazu z czerwca 1919 roku przy współudziale instruktorów francuskich, a w początkowym okresie działalności szkoły zajęcia ze studentami prowadzili głównie francuscy oficerowie.

Uczestnicy konferencji zwracali uwagę na to, jak duże znaczenie miał w ówczesnych czasach tytuł oficera dyplomowanego, który otrzymywali absolwenci uczelni. Płk dr hab. prof. ASzWoj Juliusz S. Tym przypomniał, że w 1936 roku gen. Wacław Stachiewicz, szef Sztabu Głównego wydał dokument pt. „produkcja oficerów dyplomowanych”, w którym wskazywał, że ich liczba jest niewystarczająca. – Generał zauważył, że dążeniem polskiej armii powinno być posiadanie jak największej liczby oficerów dyplomowanych, co mogłoby podnieść ogólny poziom armii. Szef sztabu mówił o 1200 oficerach dyplomowanych, a tymczasem 31 lipca 1939 roku służbę pełniło 826 takich żołnierzy. Te braki bardzo boleśnie odczuliśmy w kampanii wrześniowej, kiedy jednym z podstawowych mankamentów systemu dowodzenia, zarówno na poziomie taktycznym jak i operacyjnym, była właśnie zbyt mała liczba oficerów dyplomowanych – podkreślał płk Tym.

W komitecie naukowym konferencji obok przedstawicieli Akademii Sztuki Wojennej znaleźli się reprezentanci m.in. uniwersytetów: Mikołaja Kopernika w Toruniu, Warszawskiego, Medycznego z Warszawy, Jagiellońskiego, Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także reprezentanci Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, Instytutu Pamięci Narodowej i Wojskowego Biura Historycznego.

15 czerwca 1919 r. w Warszawie powołano wyższą uczelnię wojskową – Wojenną Szkołę Sztabu Generalnego. Od 1921 roku funkcjonowała ona pod nazwą Wyższej Szkoły Wojennej (WSWoj). Do roku 1939 uczelnia wypromowała ponad 1300 oficerów dyplomowanych.

Po wybuchu II wojny światowej szkołę odtworzono na terenie Szkocji, najpierw jako Kurs Wyższej Szkoły Wojennej, przemianowany później na Wyższą Szkołę Wojenną. Większość absolwentów pełniła służbę w sztabach polskich oddziałów walczących we Włoszech, Francji i w Niemczech. Wśród absolwentów WSWoj byli m.in. wybitni generałowie: Stanisław Sosabowski i generał Stanisław Maczek.

Dziś uczelnia kształci oficerów na potrzeby dowództw, sztabów uczelni i instytucji związanych z obronnością państwa. Akademia kształci także studentów cywilnych na kierunkach związanych z bezpieczeństwem, obronnością i zarządzeniem. W strukturach uczelni znajduje się jedyne w Polsce Centrum Symulacji i Komputerowych Gier Wojennych oraz specjalistyczne Centrum Szkolenia Obrony przed Bronią Masowego Rażenia w Siłach Zbrojnych. Akademia pełni też funkcję wojskowego ośrodka analitycznego – działa tu Centrum Badań nad Bezpieczeństwem. Na ASzWoj kształci się obecnie ok. 5 tys. studentów cywilnych i ok. 3,5 tys. słuchaczy wojskowych.