26 sierpnia we francuskiej Normandii tradycyjnie zorganizowano cykl uroczystości przypominających i oddających hołd czynowi bojowemu żołnierzy 1 Polskiej Dywizji Pancernej (1 PDPanc) w sierpniu1944 roku.
W niedzielny poranek 26 sierpnia uczestnicy delegacji Czarnej Dywizji udali się do Langannerie w Departamencie Calvados na największy we Francji Polski Cmentarz Wojskowy. Głównym organizatorem tej części uroczystych obchodów 74. rocznicy bitwy pod Falaise i Chambois było Stowarzyszenie 1. Polskiej Dywizji Pancernej „Francja”. Na uroczystość przybyli ambasador RP we Francji Tomasz Młynarski, Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, generał broni Jarosław Mika w towarzystwie delegacji Czarnej Dywizji, której przewodniczył jej dowódca, generał dywizji Stanisław Czosnek oraz liczni przedstawiciele francuskiej Polonii. Na największej polskiej nekropolii we Francji, gdzie spoczywa ponad sześciuset polskich żołnierzy głównie z 1PDPanc, odbyła się polowa msza święta pod przewodnictwem rektora Polskiej Misji Katolickiej we Francji, w asyście księdza Sławomira Klima SChr oraz przeprowadzono Apel Pamięci z udziałem kompanii honorowej wraz ze sztandarem 10. Brygady Kawalerii Pancernej imienia generała Stanisława Maczka.
Uroczystość zakończono rozpalenie znicza pamięci przez najstarszego żołnierza 1.PDPanc we Francji, majora Edwarda Podymę, który w tym dniu obchodził swoje 96 urodziny, wraz z gen. broni Jarosławem Miką oraz Jean Pierre Ruaultem. Rozbrzmiały słowa Apelu Poległych, przypominające wszystkich bohaterów bitwy i innych polskich żołnierzy spoczywających na polskim cmentarzu, który w 1954 roku otworzył generał Władysław Anders wraz z generałem Stanisławem Maczkiem. Po mszy św. gen.dyw. St. Czosnek przekazał życzenia dla ks. Sławomira Klima SChr., Honorowego Kapelana Federacji Organizacji Polskich Pancerniaków, który obchodzi w tym roku srebrny jubileusz święceń kapłańskich. Ksiądz Sławomir od wielu lat towarzyszy wizytom Czarnej Dywizji w Normandii, a w Bredzie sprawuje opiekę nad grobami gen. St. Maczka i jego żołnierzy.
Po głównej uroczystości dowódca 10 BKPanc pułkownik Artur Pikoń, w obecności gen.broni J. Miki, złożył bukiet białych róż na grobie podpułkownika Jana Maciejowskiego, legendarnego dowódcy 10. Pułku Strzelców Konnych (10PSK), który zginął w czasie bitwy normandzkiej 20 sierpnia 1944 roku. Składanie kwiatów przekazywanych przez jego córkę Annę Maciejowską – Chmielowską zapoczątkowano dziesięć lat temu. Od tamtej pory rokrocznie delegacje wypełniają wolę pani A. Maciejowskiej, która jest matką chrzestną sztandaru dowództwa 11 Dywizji Kawalerii Pancernej. Podpułkownik J. Maciejowski popularny wśród żołnierzy „Maciej” był jednym z dwóch dowódców pułków poległych w czasie walk w Normandii. Legendarny dowódca 10PSK za swoje czyny bojowe został dwukrotnie odznaczony krzyżem orderu wojennego Virtuti Militari.
Końcowym akordem rocznicowej niedzieli w Normandii była wizyta w Potigny, mieście wyjątkowo związanym z historią francuskiej Polonii, weteranów 1PDPanc i ich rodzin, którzy mieszkają we Francji. Na placu noszącym nazwę 1PDPanc złożone zostały kwiaty, następnie uczestnicy uroczystości spotkali się z władzami lokalnymi i mieszkańcami miasta w siedzibie miejscowego merostwa.
W drodze powrotnej z Normandii do Polski delegacja Czarnej Dywizji tradycyjnie złożyła kwiaty i zapaliła znicze na grobie legendarnego dowódcy 1 PDPanc gen. St. Maczka.
Tekst: Waldemar Kotula
autor zdjęć: st. chor. sztab. Rafał Mniedło
komentarze