12 grudnia 2025 r. Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie było świadkiem wyjątkowego wydarzenia – uroczystego wernisażu wystawy czasowej „100-lecie Szkoły Orląt”, przygotowanej we współpracy z Lotniczą Akademią Wojskową w Dęblinie. W ten sposób podsumowano obchody 100-lecia dęblińskiej uczelni.
Ekspozycja, która powstała dzięki wspólnemu zaangażowaniu obu instytucji, zgromadziła licznych gości: przedstawicieli środowiska lotniczego, historyków, kadrę akademicką, młodych pasjonatów oraz wszystkich, dla których dęblińska Alma Mater jest synonimem najwyższych standardów lotniczej służby i patriotycznego etosu.
Wernisaż uroczyście otworzyli: Tomasz Kosecki, Dyrektor Muzeum Lotnictwa Polskiego, oraz gen. bryg. pil. dr inż. Krzysztof Cur, Rektor–Komendant Lotniczej Akademii Wojsko-wej. W swych przemówieniach podkreślili znaczenie stulecia Szkoły Orląt dla polskiego lotnictwa wojskowego oraz rolę tradycji w budowaniu tożsamości i pamięci o Polskich Skrzydłach.
Podczas części merytorycznej spotkania uczestnicy wysłuchali inspirujących prelekcji dr hab. Marcina Kruszyńskiego, prof. LAW, oraz dr Danuty Marii Hać, Dyrektor Archiwum LAW, którzy przedstawili przemiany i osiągnięcia Szkoły Orląt na przestrzeni ostatnich stu lat – od jej powstania w latach 20. XX wieku po współczesne wyzwania i tradycje kształtujące kolejne pokolenia pilotów wojskowych.
W sercu ekspozycji znalazły się unikatowe eksponaty, prezentowane szerokiej publiczno-ści rzadko lub po raz pierwszy. Wśród nich uwagę przyciągały m.in.: dokumenty pierw-szego komendanta Oficerskiej Szkoły Lotniczej – płk. pil. Romana Florera; mundury i odznaczenia takich postaci jak ppłk. pil. Karol Pniak i płk. pil. Władysław Gnyś; pamiątki związane z płk. pil. Zofią Dziewiszek-Andrychowską oraz eksponaty związane z sylwetką płk. pil. Zbigniewa Sobeńki czy materiały dotyczące najwyższego dowództwa współcze-snych Sił Powietrznych RP.
Wystawa ukazuje zarówno początki wojskowego szkolenia pilotów, jak i rozwój Lotniczej Akademii Wojskowej, której absolwenci zapisali jedne z najważniejszych kart w historii polskich skrzydeł.
Wernisaż odbył się w atmosferze refleksji i głębokiego szacunku dla ludzi oraz wydarzeń, które kształtowały losy polskiego lotnictwa. Zarówno goście z Krakowa, jak i przedstawi-ciele środowiska dęblińskiego podkreślali, że wystawa jest ważnym elementem jubileu-szowych obchodów i wyjątkową okazją do spotkania z historią.
Wystawa „100-lecie Szkoły Orląt” prezentowana jest na antresoli Hangaru Głów-nego Muzeum Lotnictwa Polskiego i będzie dostępna dla zwiedzających do 12 czerwca 2026 r. Ta ekspozycja to nie tylko zapis stulecia tradycji, lecz także hołd złożony ludziom, których codzienna służba i pasja wzbogaciły polskie skrzydła i zainspirowały kolejne pokolenia żołnierzy-lotników.
Tekst: Zuzanna Kaczorowska/ Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
autor zdjęć: Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
komentarze