Zamiast dwustronnie foliowanego kartonika karta identyfikacyjna formatu ID-1 wykonana z PCV – taką legitymację będą otrzymywać wojskowi emeryci i renciści. Dokumenty starego typu zachowają ważność na okres ich wydania, jednak osoba uprawniona będzie mogła na swój wniosek wystąpić o nową legitymację. Te mają być wydawane nie wcześniej niż w drugiej połowie 2026 roku.

Legitymacja emeryta-rencisty jest dokumentem wydawanym byłym żołnierzom przez wojskowe biura emerytalne. Potwierdza uprawnienia jej posiadacza do, na przykład, pieniężnych świadczeń emerytalno-rentowych, ubezpieczenia zdrowotnego oraz ulg w przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego.

Nowy wzór

Obecny wzór legitymacji ma formę kartonika o wymiarach 55 mm × 85 mm. Jest dwustronnie foliowany, ale nie zawiera żadnych zabezpieczeń przed sfałszowaniem. A powinien – zgodnie z wymogami ustawy o dokumentach publicznych z 2018 roku w zakresie wprowadzenia do wojskowych dokumentów osobistych zabezpieczeń przed fałszerstwem oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniem MSWiA z 1 lipca 2022 roku w sprawie wykazu minimalnych zabezpieczeń dokumentów publicznych przed fałszerstwem. Przepisy te zaliczyły legitymację emeryta-rencisty do dokumentów publicznych trzeciej kategorii, w stosunku do których wymagane są minimalne zabezpieczenia przed fałszerstwem. Z takiego między innymi powodu Ministerstwo Obrony Narodowej stanęło przed koniecznością opracowania nowego wzoru legitymacji. Projekt zmian przepisów w tej sprawie już jest gotowy.

W odróżnieniu od wciąż użytkowanych dokumentów nowa legitymacja emeryta-rencisty wojskowego będzie miała formę spersonalizowanej karty ID, zalaminowanej dwustronnie folią zabezpieczającą. Będzie wykonana z PCV umożliwiającego trwałe naniesienie szaty graficznej oraz danych personalnych. Na awersie będzie zamieszczony wizerunek orła oraz wykonane w technice druku offsetowego napisy „Rzeczpospolita Polska”, „Ministerstwo Obrony Narodowej”, „emeryt-rencista wojskowy”. Znajdą się tu także dane osobowe posiadacza dokumentu: imię i nazwisko, numer PESEL, rodzaj świadczenia oraz okres ważności legitymacji i jej numer. Na rewersie umieszczony będzie skrót „LERW” napisany alfabetem Braille’a, a także dane organu wydającego oraz data i miejsce wydania legitymacji. Nowa legitymacja ma być lepiej chroniona przed sfałszowaniem. Służyć temu mają m.in. tło giloszowe, mikrodruki oraz elementy graficzne wykonane farbą akrylową w promieniowaniu ultrafioletowym.

Kiedy nowe dokumenty trafią do byłych żołnierzy? – Ze względu na zapasy dotychczasowych blankietów legitymacji wydawanie dokumentów nowego wzoru rozpocznie się nie wcześniej niż w drugiej połowie 2026 roku – przyznają przedstawiciele MON-u. Dodają też, że wszystkie legitymacje wydane przed dniem wejścia w życie przepisów zachowają ważność na okres, na jaki zostały wydane. Osoba uprawniona będzie mogła jednak na swój wniosek wymienić starą legitymację na tę nowego wzoru. Obecny wzór legitymacji, zgodnie z przepisami przejściowymi, będzie mógł być wydawany maksymalnie do 12 lipca 2026 roku.

Legitymacje tematem interpelacji

Na konieczność wprowadzenia nowego wzoru legitymacji zwrócił też uwagę w interpelacji poselskiej w listopadzie ubiegłego roku poseł Adam Dziedzic. Podkreślił on, że obecne legitymacje dla emerytów wojskowych budzą liczne zastrzeżenia użytkowników, są też postrzegane jako nieadekwatne do rangi instytucji, która je wydaje, oraz godności żołnierzy, którzy po wieloletniej służbie przeszli na emeryturę. „Uznanie dla ich wysiłku oraz wkładu w obronność kraju powinno znajdować odzwierciedlenie nie tylko w świadczeniach materialnych, lecz także w symbolicznych elementach, takich jak estetyka i funkcjonalność dokumentów, które identyfikują ich jako byłych żołnierzy Wojska Polskiego. Legitymacja to nie tylko dokument urzędowy – to także symbol przynależności do elitarnego grona (…), a dla wielu emerytów wojskowych jej odpowiednia forma może być źródłem dumy” – napisał polityk. Oprócz nieestetycznego wyglądu i słabej jakości wykonania poseł wskazał też na niedostosowanie legitymacji do współczesnych standardów dokumentów urzędowych, w tym poziomu zabezpieczeń czy trwałości.

Jednym z poruszanych wątków była również kwestia wprowadzenia do nowego wzoru legitymacji informacji o stopniu wojskowym posiadacza. „Uznanie go w dokumentach emerytalnych stanowiłoby symboliczny wyraz szacunku państwa dla służby oraz przypominałoby o hierarchii, która jest fundamentem każdej armii” – napisał Dziedzic. Sekretarz stanu w MON Paweł Bejda, który udzielił odpowiedzi na interpelację, poinformował o trwających w resorcie obrony narodowej pracach nad nowym wzorem legitymacji. Niestety nie odniósł się do pytania o możliwość wpisania stopnia wojskowego w dokumencie. Finalnie w nowych legitymacjach takiej informacji nie będzie. Przygotowane zmiany, jak wynika z projektu rozporządzenia, skupiły się głównie na poprawie zabezpieczeń oraz estetyki dokumentu.

Nowe przepisy obejmą około 159 tys. osób. Koszt wykonania nowej legitymacji, w tym wydruk blankietu i jego personalizacja, ma wynieść około 19 zł.