moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
8. lipca 2024 r. przypadła dwusetna rocznica urodzin gen. Włodzimierza Bonawentury Krzyżanowskiego – polsko amerykańskiego bohatera Wojny Secesyjnej

Z tej okazji polska konsul w Waszyngtonie Pani Teresa Chruszcz wraz z ppłk Grzegorzem Janiszewskim, pełniącym służbę w The JAG School and Legal Center w Charlottesville w Wirginii oraz przedstawiciele Polonii oddali mu hołd składając wiązanki kwiatów na grobie Generała znajdującym się na Cmentarzu Narodowym Arlington.

Gen. Włodzimierz Bonawentura Krzyżanowski (1824 - 1887) urodził się 8 lipca 1824 r. w Rożnowie pod Obornikami w Wielkopolsce, w zubożałej rodzinie szlacheckiej. Jego ojciec i dwaj wujowie walczyli w wojnach napoleońskich, a brat w powstaniu listopadowym. Był kuzynem Fryderyka Chopina.

Po śmierci ojca, matka późniejszego bohatera wojny secesyjnej została zmuszona do sprzedaży majątku w Rożnowie i wyjazdu do Królestwa Polskiego. Sam Włodzimierz wychowywał się u rodziny w Poznaniu, gdzie uczęszczał do Gimnazjum Marii Magdaleny, ówczesnego ogniska polskiego ruchu patriotycznego.

Brał udział w powstaniu w Poznaniu w 1846, po którym był ścigany przez władze pruskie i uciekł przez Hamburg do Stanów Zjednoczonych Ameryki. Tam dalej kształcił się i uczył języka. Następnie zaczął pracę jako inżynier przy budowie kolei w Wirginii i stanach Środkowego Zachodu. Po powrocie do Waszyngtonu założył przedsiębiorstwo handlowe i zaangażował się w działalność polityczną Partii Republikańskiej. Poparł też kandydaturę Abrahama Lincolna na prezydenta USA.

Po wybuchu wojny secesyjnej w 1861 roku, Krzyżanowski przystąpił do organizowania jednostki wojskowej w składzie sił zbrojnych Unii (stany tzw. Północy). W wyniku jego zabiegów powstał 58. Ochotniczy Pułk Piechoty z Nowego Jorku, w którym służbę pełniło około 150 Polaków. Jednostka ta nazywana była Legionem Polskim. Dowodził nią Krzyżanowski, awansowany do stopnia pułkownika.

Jednostka brała udział m.in. w bitwach pod Cross Keys w czerwcu 1862 r. i w drugiej bitwie pod Bull Run w sierpniu 1862 r. W tym czasie płk Krzyżanowski dowodził już 2 Brygadą, w skład której wchodził 58 PP. W bitwie pod Chancellorsville w maju 1863 r. brygada Krzyżanowskiego osłaniała odwrót XI Korpusu, opóźniając natarcie wojsk Konfederacji. W drugim dniu przełomowej dla wojny secesyjnej bitwy pod Gettysburgiem, 2 lipca 1863 roku, 2 Brygada broniła kluczowej pozycji na Cemetery Hill. Zapobiegło to przełamaniu linii obrony wojsk Unii i przyczyniło się do ostatecznego zwycięstwa Północy nad oddziałami Południa w dniu następnym.

Później jednostka pełniła służbę ochronną linii kolejowej Chattanooga - Nashville, zabezpieczając dostawy zaopatrzenia dla wojsk gen. Williama Tecumseha Shermana. Płk Krzyżanowski w marcu 1865 r. został awansowany do stopnia generała brygady, a po zakończeniu działań wojennych, w październiku 1865 roku, wraz z całym 58 pułkiem – zdemobilizowany.

Po wojnie gen. Krzyżanowski pracował jako agent rządu Stanów Zjednoczonych, między innymi negocjował zakup od carskiej Rosji Alaski w roku 1867. Potem osiadł w San Francisco w Kaliforni. Prowadził tam tawernę, w której częstym gościem był Henryk Sienkiewicz, przebywający wówczas w USA. Pisarz spotkał tam kapitana Rudolf Korwina Piotrowskiego, weterana powstania listopadowego i wojny secesyjnej, jednego z protoplastów Onufrego Zagłoby. Zapewne również tam Sienkiewicz wysłuchiwał opowieści o wojennych przypadkach polskich weteranów Wojny Secesyjnej, które później stały się kanwą przygód bohterów Trylogii.

W San Francisco Krzyżanowski zorganizował również amerykański debiut Heleny Modrzejewskiej, który zapoczątkował oszałamiającą karierę polskiej aktorki w Stanach Zjednoczonych. Prowadził też ożywioną działalność wśród polonii amerykańskiej. Dzięki stypendium ufundowanemu przez Modrzejewską, karierę w Amerycę rozpoczął Ignacy Paderewski. Pod jego wpływem prezydent Wilson sformułował w swoich czternastu punktach przygotowanych na konferencję wersalską również punkt 13. – dotyczący niepodległości Polski. Jedyny wymieniający z nazwy nieistniejące państwo.

Krzyżanowski zmarł 31 stycznia 1887 r. w Nowym Jorku. W 50. rocznicę jego śmierci, w październiku 1937 roku, jego prochy zostały z wojskowymi honorami przeniesione na Cmentarz Narodowy w Arlington. Z tej okazji orędzie radiowe wygłosił ówczesny prezydent USA Franklin Delano Roosvelt. W Warszawie wyrazy szacunku wyraził prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki. Przed II wojną światową Generał był wymieniany na równi z Kościuszką i Pułaskim, po niej został skazany na zapomnienie przez komunistów.

W Polsce o pamięć o Generale dba Fundacja jego imienia, grupy rekonstrukcyjne z czasów Wojny Secesyjnej - 58. Ochotniczego Pułku Piechoty z Nowego Jorku – „Polskiego Legionu” i 14. Ochotniczego Pułku Piechoty z Luizjany – „Polskiej Brygady” oraz mieszkańcy Rożnowa, gdzie urodził się gen. Krzyżanowski. Od kilku lat orgnizują tam „Pikniki z Generałem”, na które licznie przyjeżdżają rekonstruktorzy, miłośnicy historii oraz amerykańscy żołnierze z V. Korpusu US Army, którego wysunięte dowództwo znajduje się w pobliskim Poznaniu. To jedno z niewielu miejsc w Polsce, związane z polsko – amerykańską historią militarną

red. PZ

autor zdjęć: arch. prywatne

dodaj komentarz

komentarze


20 kilometrów z radiostacją
Agresja na Polskę nie była „spacerem”
Dwie dekady Jastrzębi
Zbrojna prowokacja na granicy Łotwy
Szwedzkie wsparcie
Piechur, artylerzysta, lotnik i… hydraulik
Polowanie w ogródku
Oni podjęli wyzwanie
Modułowe koszary przy granicy
Stulecie lotu Warszawa – Tokio
Nowy bezzałogowiec morski Grupy WB
Polska w koalicji antybalistycznej
Nowi obrońcy polskiego nieba
Kłopotliwa pamiątka na dnie Bałtyku
Delegacja MON-u z wizytą w Waszyngtonie
Z prądem i pod prąd
Polsko-koreańska współpraca w programie K2 się rozwija
Cios w plecy
„Horyzont” przedłużony
MON proponuje zmiany przepisów ubiorczych
Pentagon o stałej bazie US Army w Polsce
Jak drapieżne ptaki chronią lotnisko
Leopardy na dnie Odry i test Batalionu Model 44
Śmierć wartownika
Polska Grupa Zbrojeniowa na MSPO 2026 – więcej niż premiery
Pierwszy „europejski” Husarz już w Polsce
Coraz więcej Daglezji w armii
Sukcesy na basenie i strzelnicy
„Czterej pancerni i pies” w Żaganiu
Program SAFE w pytaniach i odpowiedziach
Kajakarka, pięcioboiści nowocześni i taekwondzistka na podium
Leopardy bez tajemnic
Żołnierze Czarnej Dywizji orientowali się najlepiej
Wojsko na straży polskiej cyberprzestrzeni
Geran-5. Rakieta w cenie drona?
Technologie SECO/WARWICK wzmacniają przemysł obronny
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Jak Polska wykorzystuje unijne pożyczki
MSPO 2026 – serwis specjalny „Polski Zbrojnej”
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Na szczycie armii bez zmian
MON zmienia system gotowości obronnej
Dwie dekady IWspSZ
Abordaż z polskim wsparciem
Flanka pod strażą
Litwini ćwiczą masową ewakuację obywateli
Wojska przeciwlotnicze i dronowe na Lubelszczyźnie
Polscy i czescy terytorialsi ramię w ramię
Podróż pamięci
Gorący lipiec PKW Łotwa
Konstelacja MikroGlob już w kosmosie
Polska i Norwegia razem dla bezpieczeństwa
Pierwszych pięć strzałów
Białorusini ćwiczą przy granicy z Polską
Działajmy razem!
Odpowiedź na rosyjską eskalację
Biatloniści „armii mistrzów” w medalowej formie
Berlin: Rosja próbowała doprowadzić do zamachu na lotnisku
Ryś zamiast Pantery
Długa droga do domu
Amerykanie drugi raz wychodzą z Iraku
Inauguracja roku akademickiego na WAT
Za kulisami zlotu tygrysich eskadr NATO
Drony na celowniku, czyli test zdolności przeciwlotników 16 DZ
Obrona powietrzna będzie strzelać szybciej
Bataliony Chłopskie – bojowe szeregi polskiej wsi
Cisi i skuteczni od 65 lat
Sukces polskich żołnierzy na czempionacie szermierzy
350 mln zł dla 86 firm, by były w gotowości

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO