moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
8. lipca 2024 r. przypadła dwusetna rocznica urodzin gen. Włodzimierza Bonawentury Krzyżanowskiego – polsko amerykańskiego bohatera Wojny Secesyjnej

Z tej okazji polska konsul w Waszyngtonie Pani Teresa Chruszcz wraz z ppłk Grzegorzem Janiszewskim, pełniącym służbę w The JAG School and Legal Center w Charlottesville w Wirginii oraz przedstawiciele Polonii oddali mu hołd składając wiązanki kwiatów na grobie Generała znajdującym się na Cmentarzu Narodowym Arlington.

Gen. Włodzimierz Bonawentura Krzyżanowski (1824 - 1887) urodził się 8 lipca 1824 r. w Rożnowie pod Obornikami w Wielkopolsce, w zubożałej rodzinie szlacheckiej. Jego ojciec i dwaj wujowie walczyli w wojnach napoleońskich, a brat w powstaniu listopadowym. Był kuzynem Fryderyka Chopina.

Po śmierci ojca, matka późniejszego bohatera wojny secesyjnej została zmuszona do sprzedaży majątku w Rożnowie i wyjazdu do Królestwa Polskiego. Sam Włodzimierz wychowywał się u rodziny w Poznaniu, gdzie uczęszczał do Gimnazjum Marii Magdaleny, ówczesnego ogniska polskiego ruchu patriotycznego.

Brał udział w powstaniu w Poznaniu w 1846, po którym był ścigany przez władze pruskie i uciekł przez Hamburg do Stanów Zjednoczonych Ameryki. Tam dalej kształcił się i uczył języka. Następnie zaczął pracę jako inżynier przy budowie kolei w Wirginii i stanach Środkowego Zachodu. Po powrocie do Waszyngtonu założył przedsiębiorstwo handlowe i zaangażował się w działalność polityczną Partii Republikańskiej. Poparł też kandydaturę Abrahama Lincolna na prezydenta USA.

Po wybuchu wojny secesyjnej w 1861 roku, Krzyżanowski przystąpił do organizowania jednostki wojskowej w składzie sił zbrojnych Unii (stany tzw. Północy). W wyniku jego zabiegów powstał 58. Ochotniczy Pułk Piechoty z Nowego Jorku, w którym służbę pełniło około 150 Polaków. Jednostka ta nazywana była Legionem Polskim. Dowodził nią Krzyżanowski, awansowany do stopnia pułkownika.

Jednostka brała udział m.in. w bitwach pod Cross Keys w czerwcu 1862 r. i w drugiej bitwie pod Bull Run w sierpniu 1862 r. W tym czasie płk Krzyżanowski dowodził już 2 Brygadą, w skład której wchodził 58 PP. W bitwie pod Chancellorsville w maju 1863 r. brygada Krzyżanowskiego osłaniała odwrót XI Korpusu, opóźniając natarcie wojsk Konfederacji. W drugim dniu przełomowej dla wojny secesyjnej bitwy pod Gettysburgiem, 2 lipca 1863 roku, 2 Brygada broniła kluczowej pozycji na Cemetery Hill. Zapobiegło to przełamaniu linii obrony wojsk Unii i przyczyniło się do ostatecznego zwycięstwa Północy nad oddziałami Południa w dniu następnym.

Później jednostka pełniła służbę ochronną linii kolejowej Chattanooga - Nashville, zabezpieczając dostawy zaopatrzenia dla wojsk gen. Williama Tecumseha Shermana. Płk Krzyżanowski w marcu 1865 r. został awansowany do stopnia generała brygady, a po zakończeniu działań wojennych, w październiku 1865 roku, wraz z całym 58 pułkiem – zdemobilizowany.

Po wojnie gen. Krzyżanowski pracował jako agent rządu Stanów Zjednoczonych, między innymi negocjował zakup od carskiej Rosji Alaski w roku 1867. Potem osiadł w San Francisco w Kaliforni. Prowadził tam tawernę, w której częstym gościem był Henryk Sienkiewicz, przebywający wówczas w USA. Pisarz spotkał tam kapitana Rudolf Korwina Piotrowskiego, weterana powstania listopadowego i wojny secesyjnej, jednego z protoplastów Onufrego Zagłoby. Zapewne również tam Sienkiewicz wysłuchiwał opowieści o wojennych przypadkach polskich weteranów Wojny Secesyjnej, które później stały się kanwą przygód bohterów Trylogii.

W San Francisco Krzyżanowski zorganizował również amerykański debiut Heleny Modrzejewskiej, który zapoczątkował oszałamiającą karierę polskiej aktorki w Stanach Zjednoczonych. Prowadził też ożywioną działalność wśród polonii amerykańskiej. Dzięki stypendium ufundowanemu przez Modrzejewską, karierę w Amerycę rozpoczął Ignacy Paderewski. Pod jego wpływem prezydent Wilson sformułował w swoich czternastu punktach przygotowanych na konferencję wersalską również punkt 13. – dotyczący niepodległości Polski. Jedyny wymieniający z nazwy nieistniejące państwo.

Krzyżanowski zmarł 31 stycznia 1887 r. w Nowym Jorku. W 50. rocznicę jego śmierci, w październiku 1937 roku, jego prochy zostały z wojskowymi honorami przeniesione na Cmentarz Narodowy w Arlington. Z tej okazji orędzie radiowe wygłosił ówczesny prezydent USA Franklin Delano Roosvelt. W Warszawie wyrazy szacunku wyraził prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki. Przed II wojną światową Generał był wymieniany na równi z Kościuszką i Pułaskim, po niej został skazany na zapomnienie przez komunistów.

W Polsce o pamięć o Generale dba Fundacja jego imienia, grupy rekonstrukcyjne z czasów Wojny Secesyjnej - 58. Ochotniczego Pułku Piechoty z Nowego Jorku – „Polskiego Legionu” i 14. Ochotniczego Pułku Piechoty z Luizjany – „Polskiej Brygady” oraz mieszkańcy Rożnowa, gdzie urodził się gen. Krzyżanowski. Od kilku lat orgnizują tam „Pikniki z Generałem”, na które licznie przyjeżdżają rekonstruktorzy, miłośnicy historii oraz amerykańscy żołnierze z V. Korpusu US Army, którego wysunięte dowództwo znajduje się w pobliskim Poznaniu. To jedno z niewielu miejsc w Polsce, związane z polsko – amerykańską historią militarną

red. PZ

autor zdjęć: arch. prywatne

dodaj komentarz

komentarze


Gorący lipiec PKW Łotwa
Flight into the Future
„Ślązak” czeka na modernizację
Pokład okrętu… pod dachem
Wiceszef MON-u w Kijowie
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
AI za sterami Gripena
Więcej Piorunów i Jelczy
DiBaX ‘26 – eksperymenty dla rozwoju NATO
Cyberspecjaliści na poligonie
Tak rodzą się piloci myśliwców
Road to Life
Medycy bojowi na poligonie
Okno dla gigantów
Jak prowadzić Leoparda?
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Pancerny atak z wody
Samotna placówka
Pancerny poligon
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Manewry w Nowej Dębie i ochrona Jasionki
Sokół na ratunek w górach
Abordaż z polskim wsparciem
Złoto i brąz w sportach walki
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Bombowiec na dnie Bałtyku
MON proponuje zmiany przepisów ubiorczych
MON zmienia system gotowości obronnej
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Ratunek pod ogniem
Flanka pod strażą
Roboty zamiast saperów
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Sulechów z brygadą artylerii
Listopad z „Huraganem”
Kosmiczny Bursztyn
Promień nie do zniesienia
ORP „Albatros” w akcji
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Sprawdzian bielskich desantowców
Ojcowie polskiej niepodległości
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Medalowy finisz strzelców
Szlify na moście
Generał z cienia
„Kurs generalski” dla podoficerów
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Vipery wracają do Czech
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Zatrzymać masywny krwotok
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Gladius, czyli polski miecz
Nigdy nie zostawiamy swoich
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Constans historii
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
„Horyzont” przedłużony
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO