moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

8. lipca 2024 r. przypadła dwusetna rocznica urodzin gen. Włodzimierza Bonawentury Krzyżanowskiego – polsko amerykańskiego bohatera Wojny Secesyjnej

Z tej okazji polska konsul w Waszyngtonie Pani Teresa Chruszcz wraz z ppłk Grzegorzem Janiszewskim, pełniącym służbę w The JAG School and Legal Center w Charlottesville w Wirginii oraz przedstawiciele Polonii oddali mu hołd składając wiązanki kwiatów na grobie Generała znajdującym się na Cmentarzu Narodowym Arlington.

Gen. Włodzimierz Bonawentura Krzyżanowski (1824 - 1887) urodził się 8 lipca 1824 r. w Rożnowie pod Obornikami w Wielkopolsce, w zubożałej rodzinie szlacheckiej. Jego ojciec i dwaj wujowie walczyli w wojnach napoleońskich, a brat w powstaniu listopadowym. Był kuzynem Fryderyka Chopina.

Po śmierci ojca, matka późniejszego bohatera wojny secesyjnej została zmuszona do sprzedaży majątku w Rożnowie i wyjazdu do Królestwa Polskiego. Sam Włodzimierz wychowywał się u rodziny w Poznaniu, gdzie uczęszczał do Gimnazjum Marii Magdaleny, ówczesnego ogniska polskiego ruchu patriotycznego.

Brał udział w powstaniu w Poznaniu w 1846, po którym był ścigany przez władze pruskie i uciekł przez Hamburg do Stanów Zjednoczonych Ameryki. Tam dalej kształcił się i uczył języka. Następnie zaczął pracę jako inżynier przy budowie kolei w Wirginii i stanach Środkowego Zachodu. Po powrocie do Waszyngtonu założył przedsiębiorstwo handlowe i zaangażował się w działalność polityczną Partii Republikańskiej. Poparł też kandydaturę Abrahama Lincolna na prezydenta USA.

Po wybuchu wojny secesyjnej w 1861 roku, Krzyżanowski przystąpił do organizowania jednostki wojskowej w składzie sił zbrojnych Unii (stany tzw. Północy). W wyniku jego zabiegów powstał 58. Ochotniczy Pułk Piechoty z Nowego Jorku, w którym służbę pełniło około 150 Polaków. Jednostka ta nazywana była Legionem Polskim. Dowodził nią Krzyżanowski, awansowany do stopnia pułkownika.

Jednostka brała udział m.in. w bitwach pod Cross Keys w czerwcu 1862 r. i w drugiej bitwie pod Bull Run w sierpniu 1862 r. W tym czasie płk Krzyżanowski dowodził już 2 Brygadą, w skład której wchodził 58 PP. W bitwie pod Chancellorsville w maju 1863 r. brygada Krzyżanowskiego osłaniała odwrót XI Korpusu, opóźniając natarcie wojsk Konfederacji. W drugim dniu przełomowej dla wojny secesyjnej bitwy pod Gettysburgiem, 2 lipca 1863 roku, 2 Brygada broniła kluczowej pozycji na Cemetery Hill. Zapobiegło to przełamaniu linii obrony wojsk Unii i przyczyniło się do ostatecznego zwycięstwa Północy nad oddziałami Południa w dniu następnym.

Później jednostka pełniła służbę ochronną linii kolejowej Chattanooga - Nashville, zabezpieczając dostawy zaopatrzenia dla wojsk gen. Williama Tecumseha Shermana. Płk Krzyżanowski w marcu 1865 r. został awansowany do stopnia generała brygady, a po zakończeniu działań wojennych, w październiku 1865 roku, wraz z całym 58 pułkiem – zdemobilizowany.

Po wojnie gen. Krzyżanowski pracował jako agent rządu Stanów Zjednoczonych, między innymi negocjował zakup od carskiej Rosji Alaski w roku 1867. Potem osiadł w San Francisco w Kaliforni. Prowadził tam tawernę, w której częstym gościem był Henryk Sienkiewicz, przebywający wówczas w USA. Pisarz spotkał tam kapitana Rudolf Korwina Piotrowskiego, weterana powstania listopadowego i wojny secesyjnej, jednego z protoplastów Onufrego Zagłoby. Zapewne również tam Sienkiewicz wysłuchiwał opowieści o wojennych przypadkach polskich weteranów Wojny Secesyjnej, które później stały się kanwą przygód bohterów Trylogii.

W San Francisco Krzyżanowski zorganizował również amerykański debiut Heleny Modrzejewskiej, który zapoczątkował oszałamiającą karierę polskiej aktorki w Stanach Zjednoczonych. Prowadził też ożywioną działalność wśród polonii amerykańskiej. Dzięki stypendium ufundowanemu przez Modrzejewską, karierę w Amerycę rozpoczął Ignacy Paderewski. Pod jego wpływem prezydent Wilson sformułował w swoich czternastu punktach przygotowanych na konferencję wersalską również punkt 13. – dotyczący niepodległości Polski. Jedyny wymieniający z nazwy nieistniejące państwo.

Krzyżanowski zmarł 31 stycznia 1887 r. w Nowym Jorku. W 50. rocznicę jego śmierci, w październiku 1937 roku, jego prochy zostały z wojskowymi honorami przeniesione na Cmentarz Narodowy w Arlington. Z tej okazji orędzie radiowe wygłosił ówczesny prezydent USA Franklin Delano Roosvelt. W Warszawie wyrazy szacunku wyraził prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki. Przed II wojną światową Generał był wymieniany na równi z Kościuszką i Pułaskim, po niej został skazany na zapomnienie przez komunistów.

W Polsce o pamięć o Generale dba Fundacja jego imienia, grupy rekonstrukcyjne z czasów Wojny Secesyjnej - 58. Ochotniczego Pułku Piechoty z Nowego Jorku – „Polskiego Legionu” i 14. Ochotniczego Pułku Piechoty z Luizjany – „Polskiej Brygady” oraz mieszkańcy Rożnowa, gdzie urodził się gen. Krzyżanowski. Od kilku lat orgnizują tam „Pikniki z Generałem”, na które licznie przyjeżdżają rekonstruktorzy, miłośnicy historii oraz amerykańscy żołnierze z V. Korpusu US Army, którego wysunięte dowództwo znajduje się w pobliskim Poznaniu. To jedno z niewielu miejsc w Polsce, związane z polsko – amerykańską historią militarną

red. PZ

autor zdjęć: arch. prywatne

dodaj komentarz

komentarze


Zginęli, bo walczyli o wolną Polskę
Strzelnice wojskowe: reaktywacja
System San z koreańskimi elementami
Nowa linia kolejowa w Małopolsce
Miliard złotych na bezpieczeństwo Małopolski
Nowy system w miejsce AWACS-ów
Nowa ścieżka finansowania
Kosiniak-Kamysz: Priorytetem jest bezpieczeństwo
Bezpieczeństwo to priorytet
Opowieść o partnerstwie wojskowym Polski i USA
Ustawa o SAFE uchwalona. Opozycja przeciw
New Line of Financing
W Waszyngtonie upamiętniono sierż. Ollisa
Gala MMA coraz bliżej
Prezydenckie weto dla SAFE
Siła współpracy
Together on the Front Line and Beyond
Polska będzie zbrojna!
Podwójny emeryt, jedno świadczenie
Sejm uchwalił ustawę o SAFE
Iran grozi „otwarciem wielkich bram ognia”
Polscy żołnierze dobrze zorientowani
Piekło „Pługa”
Oko na Bałtyk
Nie pozwala spocząć na laurach
Trwa ewakuacja Polaków z Bliskiego Wschodu
Stalinowski wyrok śmierci na tysiącach Polaków
Przecieranie szlaków
Krok przed wrogiem
Koniec olimpijskich zmagań
Polska i Szwecja dla bezpiecznego na Bałtyku
Gen. Rozwadowski – wizjoner i zwycięzca wymazany z pamięci
Więcej pieniędzy dla żołnierzy na mieszkanie
Zacięta walka o medale pod siatką
Dezinformacja: element wojny XXI wieku
Wielonarodowy Korpus Północno-Wschodni przeszedł certyfikację
Saperzy z dronami
Zagrzmiały K9 Thunder
Wojna USA i Izraela z Iranem. Walki powietrzne i incydenty na morzu
Nasz jedyny
Szlify pod lodem
Cyberatak na szpital. Do akcji ruszyli terytorialsi
Nowe brygady i inwestycje WP
„Delty” w komplecie
Rośki i Borsuki kuszą SAFE-m
Północnica, czyli nocne szkolenie terytorialsów
Pentagon nad Wisłą? MON ma inny pomysł.
Premier: będziemy realizować SAFE mimo weta
Nowe zdolności podniebnego strażnika
Wojskowi w akcji po tragedii w DPS-ie
Ośmioro żołnierzy-lekkoatletów na podium halowych MP
Wojsko ewakuuje Polaków z Bliskiego Wschodu
Nie ma nudy
Nowe Abramsy do szkolenia
Polska w NATO: od aspiranta do filaru wschodniej flanki
SAFE kością niezgody
Gdy woda czy kredki są wyjątkowym prezentem
Polska i Szwecja razem dla bezpieczeństwa
Senat przyjął ustawę o SAFE głosami koalicji
Tankowanie w przestworzach
Buzdygany – nagradzamy najlepszych
Łask z amerykańską akredytacją
Lekowa tarcza państwa
ORP „Wodnik” zimową porą
Dron odkryty w kopalni. Na miejscu działają służby
PFM bez tajemnic
Nie stracić głowy w razie zagrożenia
Marynarze generała Franciszka Kleeberga
Drony w akcji: operatorzy z 17 BZ pokazali swoje możliwości
Konflikt na Bliskim Wschodzie przybiera na sile

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO