Dziękuję, że jesteście tutaj wszyscy, w tych jakże trudnych dla nas czasach, kiedy za naszą granicą trwa wojna. Kiedy potwór agresji znowu się obudził – powiedział prezydent Andrzej Duda na obchodach 80. rocznicy bitwy o Monte Cassino.

Na Polskim Cmentarzu Wojennym w Cassino odbyły się uroczystości upamiętniające 80. rocznicę bitwy o Monte Cassino. W maju 1944 roku 2 Korpus Polski przełamał niemieckie linie obrony i zajął ruiny klasztoru. Był to punkt zwrotny w batalii na froncie włoskim. Zdobycie tzw. linii Gustawa, kompleksu niemieckich umocnień przecinających Półwysep Apeniński na południe od Rzymu, pozwoliło otworzyć wojskom alianckim drogę w kierunku stolicy Włoch.

Na czele polskiej delegacji stał prezydent Andrzej Duda. W swoim wystąpieniu przypomniał, że to sojusz III Rzeszy i ZSRS w 1939 roku stał się przyczyną wybuchu II wojny światowej. Później dwa totalitaryzmy rozerwały między siebie Rzeczpospolitą, i to właśnie spod okupacji sowieckiej wywodziła się większość żołnierzy, którzy walczyli i ginęli pod Monte Cassino. – Mimo że się skrwawili na frontach II wojny światowej, mimo że wygrali pod Monte Cassino, walcząc ramię w ramię z sojusznikami, to ich bohaterstwo zostało przez sojuszników pominięte – zaznaczył prezydent. Przypomniał, że los Polski i polskich żołnierzy przegrał z politycznymi kalkulacjami i Polska na długie lata została skazana na trwanie pod sowiecką kuratelą. Zdaniem prezydenta stało się tak, bo przywódcom II RP nie starczyło wyobraźni, by przewidzieć rozwój wypadków i odpowiednio się do nich przygotować. – Musimy dzisiaj wyciągnąć z tego wnioski i wyciągamy – zapewnił Andrzej Duda. Aktywna obecność w międzynarodowych sojuszach i modernizacja Wojska Polskiego to przykłady działań przywołane przez prezydenta. Podziękował on także prezydentowi Włoch za wysłanie do Polski żołnierzy, którzy na niebie i Bałtyku strzegą bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO.

– Wierzę w to, że Europa odrobiła lekcję i nie pozwoli więcej rosyjskiemu imperializmowi zagarniać krajów i niewolić narodów w taki sposób – dodał Duda. – Bo nie ma znaczenia, jaka Rosja w danym momencie jest; czy carska, czy sowiecka, czy putinowska. Rosyjski imperializm zawsze jest taki sam – zbrodniczy, okrutny i bezwzględny. „Ruski mir” to nie jest żadna rosyjska kultura, tylko brutalne władanie nad drugim człowiekiem, podporządkowanie sobie innych narodów, wysysanie z nich krwi i najlepszych soków, porywanie dzieci i rusyfikacja – mówił prezydent.

Hołd polskim żołnierzom złożył dzisiaj również Sergio Mattarella, prezydent Włoch. Także włoski polityk nawiązał do wydarzeń za wschodnią granicą Polski. – Tragedia narodu ukraińskiego przywołuje na myśl zniszczenia, jakie dotknęły kraje europejskie w czasie II wojny światowej, i wzywa nas do ponownego zaangażowania się w obronę pokoju, wolności, praworządności przeciwko dyktaturom – powiedział Mattarella. – To wartości, za które życie oddali żołnierze złożeni na tym cmentarzu – zaznaczył prezydent Włoch.

Podczas uroczystości odczytany został apel pamięci, a delegacje państwowe i kombatanckie złożyły wieńce pod pomnikiem. Wyjątkowym gościem rocznicowych obchodów była córka gen. Władysława Andersa, Anna Maria Anders, która pełni obecnie funkcję ambasadora RP we Włoszech. – To święte miejsce pamięci wzniesione u stóp Opactwa św. Benedykta, patrona Europy i posłańca pokoju, skłania nas do refleksji nad kruchością świata, okrucieństwem toczących się wojen i obowiązkiem nas wszystkich do podjęcia wszelkich działań, by szczęk broni zamilkł – mówiła na Polskim Cmentarzu Wojennym. – Ponawiając życzenia pokoju, serca nasze kierujemy ku spoczywającym w tym miejscu Rycerzom Demokracji. Chwała Poległym Bohaterom! – dodała dyplomatka.

– Kiedy mówimy: Monte Cassino, mamy na myśli nie tylko te bitwy, mamy na myśli wszystkie inne zwycięstwa polskiego oręża. Myślę, że możemy spokojnie mówić, że oddając hołd żołnierzom, którzy walczyli pod Monte Cassino, oddajemy hołd właściwie wszystkim żołnierzom, którzy walczyli w czasie II wojny światowej – mówił Lech Parell, szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. – Odnieśliśmy zwycięstwo taktyczne, wykazaliśmy się męstwem, hartem, umiejętnością kooperacji z całymi wojskami alianckimi, ale także, co jest niezwykle ważne, dopisało nam szczęście, a szczęście w życiu, na wojnie jest niezwykle potrzebne – dodał.

Od trzech lat częścią rocznicowych obchodów jest Trekking Szlakiem Historycznym Bitwy o Monte Cassino. Trasa wyprawy, która odbędzie się jutro, liczy około 12 km i wiedzie z centrum miasta Cassino przez m.in. Drogę Polskich Saperów, wzgórze Widmo, Gardziel, aż po strategiczne wzgórze 593, zwane Górą Ofiarną. Szlak jest oznaczony dwunastoma tablicami w trzech językach: włoskim, polskim i angielskim, które przedstawiają historię 2 Korpusu i jego walk. Organizatorami wędrówki są Klub Biegacza Sporting Międzyzdroje oraz Wojskowy Instytut Wydawniczy, wydawca „Polski Zbrojnej”.