Dziś oddajemy hołd tym, którzy oddali swoje życie za Polskę. Ich ofiara nigdy nie ulegnie zapomnieniu – zapewnia wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz. 84 lata temu z rąk Sowietów życie straciło prawie 22 tys. Polaków, wśród nich prawie 10 tys. oficerów Wojska Polskiego. Hołd ofiarom oddali dziś prezydent, szef MON-u, przedstawiciele instytucji państwowych, dowódcy sił zbrojnych.

 „Składam hołd naszym rodakom – jeńcom wojennym i więźniom politycznym – pomordowanym w Katyniu, Charkowie, Twerze i innych miejscach kaźni” – napisał w swoim przesłaniu prezydent Andrzej Duda. „Ci niezłomni patrioci oddali życie za wierność Ojczyźnie” – zaznaczył.

By ich ofiara nie została zapomniana

Zwierzchnik sił zbrojnych podkreślił, iż „masakra dokonana wiosną 1940 roku miała jasny cel. Sowiecka Rosja chciała, by suwerenne państwo polskie nigdy więcej się nie odrodziło”. Prezydent dodał, że zbrodnia ta przez wiele lat była przez sowietów ukrywana, jednak o prawdę zadbali bliscy ofiar i środowiska patriotyczne. „Chcę dziś podziękować wszystkim, którzy dbają o zachowanie tej pamięci. Słowa wdzięczności kieruję do wspólnot lokalnych w całej Polsce, które czczą ofiary zbrodni pochodzące z ich miejscowości i regionów. Dziękuję Państwu za wysiłek, który buduje etos suwerennej Rzeczypospolitej” – napisał Andrzej Duda.

Prezydent podkreślił, że mimo iż od ujawnienia zbrodni katyńskiej mijają lata, rosyjski imperializm wciąć zagraża Europie i światu, czego dowodem jest tocząca się w Ukrainie wojna. „Zbrodnia popełniona przez Sowietów to przestroga przed tym, do czego zdolny jest rosyjski imperializm. Musimy zrobić wszystko, by go powstrzymać” – zaznaczył. „Cześć i chwała bohaterom! Wieczna pamięć ofiarom zbrodni katyńskiej! – napisał.

Hołd pomordowanym oficerom oddał też wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. „Dokonana 84 lata temu przez sowieckie NKWD zbrodnia w Katyniu była bestialskim mordem na naszym narodzie. Sowieccy zbrodniarze robili wszystko, by złamać polskiego ducha oraz by prawda o ludobójstwie nigdy nie wyszła na jaw” – napisał w mediach społecznościowych. „W Dniu Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej oddajemy hołd tym, którzy oddali swoje życie za Polskę. Ich ofiara nigdy nie ulegnie zapomnieniu” – zapewnił szef MON-u.

Pamięć o kapelanach

W rocznicę upamiętniającą tragiczne wydarzenia Muzeum Katyńskie zorganizowało wystawę poświęconą gen. Mieczysławowi Smorawińskiemu, jednej z ofiar mordu katyńskiego. Natomiast Stowarzyszenie Pamięć Kapelanów Katyńskich – uroczystości upamiętniające duszpasterzy Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej. Podczas tego wydarzenia Lech Parell, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odznaczył osoby zasłużone medalami „Pro Bono Poloniae” oraz „Pro Patria”. Natomiast sam UdSKiOR, podobnie jak Instytut Pamięci Narodowej, został przez Stowarzyszenie uhonorowany medalem „Vinctis Non Victis”. – Zastrzyk wiary zawsze dawał siłę w chwilach kryzysu, zwątpienia, a zwłaszcza w chwili ostatecznej. Wiara jest przecież źródłem nadziei, że dobro ostatecznie zwycięży – powiedział podczas uroczystości Lech Parell. Jak dodał, dziś „żywimy przekonanie, że oni wszyscy, a szczególnie kapłani, wytrwali w swej wierze do końca i godnie przyjęli śmierć”. – O tym, że tak się stało przekonują ich życiorysy, które możemy lepiej poznać dzięki Stowarzyszeniu. Dziękuję za państwa prace i konsekwentne trwanie na straży ich pamięci – zwrócił się do organizatorów wydarzenia.

Podczas uroczystości Stowarzyszenie Pamięć Kapelanów Katyńskich wyróżniło ludzi i instytucje, które dbają, aby pamięć o poległych duchownych trwała. Tytuł „Kustosza pamięci kapelanów katyńskich” otrzymał m.in. Wojskowy Instytut Wydawniczy. – Temat zbrodni katyńskiej był wielokrotnie podejmowany na łamach naszych wydawnictw i niemal zrósł się z działalnością naszego instytutu. Czujemy się powołani do tego, aby przypominać kolejnym pokoleniom o zbrodni dokonanej na polskich oficerach, a także dbać o ich pamięć i szacunek – mówi Anna Putkiewicz, zastępca dyrektora WIW, która odebrała wyróżnienie. Redaktor naczelna kwartalnika „Polska Zbrojna. Historia” i portalu polska-zbrojna.pl, zaznaczyła także, że WIW, wspólnie ze Stowarzyszeniem oraz PKP przygotował m.in. wystawę upamiętniającą kapelanów wojskowych, którzy stali się ofiarami zbrodni katyńskiej. – Bardzo nas cieszy, że tę wystawę od ponad roku można zobaczyć w różnych miejscowościach w Polsce, gdzie spotyka się z zainteresowaniem mieszkańców i daje świadectwo prawdzie. Przed nami kolejne wartościowe projekty, które zrealizujemy wspólnie ze Stowarzyszeniem Pamięć Kapelanów Katyńskich – zapewnia.

Uroczystości w całym kraju

Ofiary zbrodni katyńskiej uczczono także w Krakowie, gdzie odbył się uroczysty Apel. W imieniu ministra obrony narodowej, wieniec przy Krzyżu Katyńskim złożył gen. broni Adam Joks, dowódca 2 Korpusu Polskiego. W Gdyni uroczystości odbyły się przy tablicy Marynarzy Polskich Zamordowanych na Wschodzie, a w Olsztynie przy pomniku Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Natomiast w Warszawie, Małgorzata Kidawa-Błońska, marszałek Senatu, oddała hołd zamordowanym, składając wieniec w Dolince Katyńskiej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. „Prawda o tej zbrodni ukrywana była przez wiele lat. Pielęgnujmy ją, by nigdy nie została zapomniana” – napisała w mediach społecznościowych.

Jutro ulicami stolicy przejdzie Katyński Marsz Cieni. O godzinie 15.00 sprzed byłej siedziby Muzeum Wojska Polskiego wyruszy ponad 300 rekonstruktorów z całego kraju. Trasa marszu będzie wiodła przez Trakt Królewski i Stare Miasto, a zakończy się przy pomniku Poległym i Pomordowanym na Wschodzie, przy ul. Muranowskiej. – Żołnierze Wojska Polskiego, funkcjonariusze Policji Państwowej i Korpusu Ochrony Pogranicza, którym w kwietniu 1940 roku Rosjanie strzelali w tył głowy, do końca wierni Polsce nie mogą zostać zapomniani. Pamięć o sowieckiej zbrodni w Katyniu powinna być żywa, dlatego coroczny przemarsz przez historyczne centrum stolicy w ciszy i skupieniu wzbudza refleksję o tych, którzy jako żołnierze września 1939 roku, a później jeńcy sowieckich obozów, nie powrócili już do swoich domów – mówi Jarosław Wróblewski, koordynator wydarzenia. – Zapraszamy, aby Państwo towarzyszyli nam tego dnia w ciszy i skupieniu w tej symbolicznej ostatniej drodze polskich jeńców, wsłuchując się na postojach w ich przejmujące wspomnienia – mówi organizator.

Wydarzenie poprzedzi msza w intencji ofiar, która o godz. 12.00 rozpocznie się w Katedrze Polowej Wojska Polskiego.