W Ostrowi Mazowieckiej powstało pierwsze w Polsce muzeum poświęcone postaci pułkownika Witolda Pileckiego i jego żony. Wystawa opowiadająca historię bohatera walk z nazizmem i komunizmem oraz życie codzienne jego bliskich mieści się w zabytkowym domu rodzinnym Marii Pileckiej. Muzeum jest już otwarte dla zwiedzających.

– Zadaniem naszego muzeum jest pokazanie pułkownika Witolda Pileckiego nie tylko jako polskiego superbohatera, lecz także jako zwykłego człowieka – mówi Karol Madaj, dyrektor nowo otwartego Muzeum-Domu Rodziny Pileckich. Dodaje, że placówka chce opowiadać zarówno o szczegółach misji wywiadowczej dobrowolnego więźnia Auschwitz, jak i o wydarzeniach oraz postaciach, które go ukształtowały. – Wyjątkowość życia Pileckiego wynika z wyborów, jakich dokonywał każdego dnia – zaznaczają pracownicy muzeum. 

Placówka powstała w Ostrowi Mazowieckiej. Mieści się w zabytkowym, odrestaurowanym domu rodzinnym Marii Pileckiej z domu Ostrowskiej, żony pułkownika. W miejscowym kościele Pileccy wzięli ślub. Po wybuchu wojny Maria Pilecka schroniła się w rodzinnej miejscowości razem z dziećmi. – Ten dom jest symbolem wychowania całego pokolenia Kolumbów i Żołnierzy Niezłomnych – podkreślił prezydent Andrzej Duda na początku listopada podczas uroczystego otwarcia muzeum. Dodał, że placówka opowiada o codziennym życiu rodzinnym Marii, jej dzieci i rodziców i zarazem jest świadectwem niezłomności jej męża. – Maria Pilecka od początku stała przy mężu. Nie poddała się, mimo że ona i jej dzieci cierpiały z powodu prześladowań, a jednak do końca zachowała godność – podkreślał prezydent.

Z kolei Piotr Gliński, wicepremier i minister kultury, napisał w liście, że utworzenie muzeum wpisuje się w działania mające na celu przywracanie należytej pamięci bohaterom walk o wolną Polskę. To także – jak zauważył wicepremier Gliński – dowód na to, że starania władz komunistycznych, aby wymazać bohaterów ze zbiorowej świadomości, się nie powiodły . W otwarciu placówki uczestniczyli także członkowie rodziny: Andrzej Pilecki, syn Marii i Witolda, oraz Andrzej Marek Ostrowski, siostrzeniec Marii Pileckiej. – Na Wileńszczyźnie spotykam jeszcze osoby, które pamiętają moją matkę i wspominają, jaka była dobra, piękna i sprawiedliwa, jako nauczycielka i jako wychowawczyni – opowiadał Andrzej Pilecki.

Wystawa stała „O Marii i Witoldzie Pileckich” jest to nowoczesna ekspozycja, zaprojektowana w taki sposób, aby historia słynnego żołnierza AK zaciekawiła zwiedzających i zainspirowała ich do samodzielnego poznawania historii bohaterów walk o niepodległość. Na parterze i poddaszu domu autorzy wystawy przedstawili losy Marii i jej rodziny, a także historię Ostrowi Mazowieckiej. W podziemiach nowo wybudowanej części muzeum można natomiast poznać dzieje Witolda Pileckiego: jego dzieciństwo, życie na Kresach, harcerstwo, walkę podczas wojny z bolszewikami, dom w Sukurczach oraz działania w czasie II wojny.

Ekspozycja łączy multimedialne narzędzia audiowizualne i instalacje artystyczne z przedmiotami i osobistymi pamiątkami po pułkowniku. Są to m.in. stempel Pileckiego oraz drzwi z mieszkania na warszawskim Żoliborzu. To właśnie w Warszawie Pilecki dał się aresztować, aby dostać się do obozu w Auschwitz. Pracownicy muzeum podkreślają, że warto zwrócić uwagę na opowieść o tragicznej śmierci Pileckiego, przedstawioną w filmowej, fabularnej formie. Uzupełniają ją fragmenty wspomnień oraz zeznania świadków hitlerowskich zbrodni popełnianych podczas II wojny.

Muzeum-Dom Rodziny Pileckich powstało dzięki staraniom lokalnego samorządu i resortu kultury. W 2016 roku miasto Ostrów Mazowiecka kupiło dom, który nieodpłatnie przekazało na potrzeby muzeum. Placówka została powołana uchwałą Rady Miasta w 2016 roku. Jest prowadzona wspólnie przez resort kultury i miasto. Koncepcję architektoniczną opracowała spółka BDR Architekci, a wykonawcą była spółka ZKM-ASIS. Koszt budowy i urządzenia wystawy stałej, wynoszący ponad 13,5 mln zł, w ponad 90 proc. pokrył resort kultury. Inwestycja jest także wspófinansowana przez Unię Europejską i Miasto Ostrów Mazowiecka.

Od 3 listopada muzeum dostępne jest dla zwiedzających. Otwarte jest w dni robocze w godzinach 10–18, w weekendy 11–17. Do końca roku wstęp jest bezpłatny. Więcej informacji znajdziemy na stronie www.muzeumpileckich.pl.

Witold Pilecki walczył w wojnie polsko-bolszewickiej i wojnie 1939 roku. W czasie okupacji współtworzył konspiracyjną Tajną Armię Polską. W 1940 roku został dobrowolnym więźniem niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, gdzie zorganizował ruch oporu. Po ucieczce z obozu napisał raporty o popełnianych tam zbrodniach. Oficer walczył w powstaniu warszawskim, po wojnie służył w 2 Korpusie Polskim we Włoszech. Wrócił do Polski, aby działać w podziemiu niepodległościowym. Został aresztowany i skazany przez komunistów na karę śmierci. Zamordowano go 25 maja 1948 roku. Szczątków Pileckiego do dziś nie odnaleziono. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski i Orderem Orła Białego, awansowano go też do stopnia pułkownika.