moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
70 lat od zakończenia wojny w Europie

8 maja 1945 roku o 22.30 feldmarszałek Wilhelm Keitel podpisał w Berlinie akt bezwarunkowej kapitulacji III Rzeszy. II wojna światowa w Europie została zakończona. Z powodu różnicy czasu Rosja i byłe kraje bloku wschodniego świętują dzień zwycięstwa 9 maja. Polska oficjalnie datę tę zmieniła w tym roku.



Wtorek, 8 maja 1945 roku, późny wieczór. Na salę byłego kasyna oficerskiego w dzielnicy Karlshorst w Berlinie wkracza trzyosobowa delegacja niemiecka. Na jej czele stoi feldmarszałek Wilhelm Keitel, szef Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu. Niemcy przyjechali do kwatery głównej sowieckiego marszałka Gieorgija Żukowa, przedstawiciela naczelnego dowództwa Armii Czerwonej. Tu, chwilę później złożyli podpisy pod aktem bezwarunkowej kapitulacji III Rzeszy.

III Rzesza przestała istnieć

– Dzień wcześniej taki dokument podpisali niemieccy generałowie w Reims we Francji. Odbyło się to w kwaterze Alianckich Sił Ekspedycyjnych, którymi dowodził gen. Dwight Eisenhower – mówi Franciszek Kowalik, badacz dziejów II wojny.

Wówczas w imieniu III Rzeszy akt kapitulacji sygnowali gen. Alfred Jodl, szef sztabu Wehrmachtu, gen. Wilhelm Oxenius, przedstawiciel Luftwaffe oraz admirał Hans-Georg Friedeburg, dowódca Kriegsmarine. Ze strony aliantów dokument podpisał brytyjski gen. Walter Bedell Smith oraz sowiecki gen. Iwan Susłoparow.

Kapitulacja wchodziła w życie 8 maja o północy. Zgonie z zapisami dokumentu III Rzesza przestała istnieć jako samodzielne państwo, a rząd admirała Karla Dönitza, następcy Hitlera, został rozwiązany. – Sztandary wolności powiewają nad całą Europą – stwierdził prezydent USA Harry Truman przemawiając 8 maja w Nowym Jorku.

Ceremonia na życzenie Stalina

– Jednak Józef Stalin nie był usatysfakcjonowany taką ceremonią i udziałem w niej radzieckich dowódców – mówi historyk. Dlatego na kategorycznie żądanie sowieckiego przywódcy podpisywanie kapitulacji powtórzono dzień później w Berlinie.

W imieniu Niemców podpisy złożyli feldmarszałek Keitel, admirał von Friedeburg i gen. Hans-Jürgen Stumpff z Naczelnego Dowództwa Sił Powietrznych.

Aliantów reprezentował gen. Żukow i brytyjski marszałek lotnictwa Arthur Tedder, świadkami byli generałowie: Amerykanin Carl Spaatz i Francuz Jean de Lattre de Tassigny.


„Keitel rzucił na nas nienawistne spojrzenie, poprawił monokl, usiadł na krawędzi fotela i podpisał każdy z pięciu egzemplarzy dokumentu” – opisał ten moment w swoim dzienniku marszałek Żukow.

Zmiana daty

Kapitulacja została podpisana 8 maja o 22.30 czasu zachodnioeuropejskiego. W Moskwie z powodu dwugodzinnej różnicy czasu zaczął się już 9 maja. Ta rozbieżność powoduje do dziś różne daty uważane za koniec wojny w Europie.

Na Zachodzie rocznicę obchodzi się 8 maja, a w ZSRR i bloku wschodnim oficjalną datą końca walk był 9 maja. Do dzisiaj jest on obchodzony w Rosji oraz m.in. na Białorusi, w Gruzji czy Kazachstanie.

Także w Polsce dekret Krajowej Rady Narodowej z 1945 roku ustalał 9 maja jako Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności. Dopiero w kwietniu tego roku Sejm zmienił te przepisy przyjmując ustawę o Narodowym Dniu Zwycięstwa obchodzonym 8 maja.


„Nie ma powodu, aby w Polsce przyjmować obowiązującą w ZSRR wykładnię zakończenia wojny” – napisano w uzasadnieniu ustawy. Posłowie dodali, że zakończenie II wojny w przypadku państw zajętych przez Armię Czerwoną trudno uznać za triumf wolności.

Dla Polski oddanej na mocy ustaleń konferencji w Jałcie pod sowieckie wpływy, koniec walk nie oznaczał wolności. – Polakom rok 1945 przyniósł kolejne zniewolenie ze strony Sowietów, od których Polska na prawie 50 lat stała się zależna – mówił kilka tygodni temu na konferencji Łukasz Kamiński, prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Miliony poległych

8 maja walki ustały w Europy, nadal jednak toczyły się na Dalekim Wschodzie. Zakończyło je dopiero podpisanie 2 września 1945 roku kapitulacji Japonii.

Trwająca 6 lat II wojna światowa była największym konfliktem zbrojnym w historii ludzkości. Objęła 61 państw w Europie, Azji, Afryce i na Bliskim Wschodzie. Szacuje się, że zginęło i zmarło od 50 do blisko 80 milionów osób.

Według badań IPN nasz kraj odniósł procentowo największe straty wśród państw biorących udział w walkach. W latach 1939-1945 zginęło od 5,6 do 5,8 milionów polskich obywateli, czyli aż 16 proc. przedwojennej ludności kraju.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Franklin D. Roosevelt Library, Jewgienij Chałdej

dodaj komentarz

komentarze


Air Show ’25 – do zobaczenia
 
Komandosi szkolą psy bojowe w Iraku
Pierwsze Homary-K w Wojsku Polskim
Jakie podwyżki dla żołnierzy
Invictus w zimowym stylu
Podwójny Półmaraton Komandosa
„Avenger” na Monte Cassino
Rusza kwalifikacja wojskowa
Operacja „Gryf” i „Rengaw” na Podlasiu
Misja Polaków dobiegła końca. Czas na Niemców
Abramsy pod dobrą opieką
Gwałty stały się bronią rosyjskiej armii
Zielone światło dla Barbary
Zamiana po włosku
Rakietowy szach
Brąz razy sześć dla żołnierzy na mistrzostwach świata i Europy
Jaką drogą po wojskowy indeks?
Pies, który skoczył z aparatem tlenowym
Nagroda dla reporterów „Polski Zbrojnej”
Roszady personalne w PGZ-ecie
Rozmowy w Pałacu Prezydenckim o bezpieczeństwie
Nowoczesna łączność dla armii
Szef MON-u w Brukseli
Nowy szef CWCR
Zachód przeciwko „korsarzom”
Śnieg może być groźną bronią
Liban uznany za strefę działań wojennych
Bruksela przed szczytem
Mocny sygnał od NATO
Sukcesy wojskowych w żeglarstwie i łyżwiarstwie szybkim
Skromny początek wielkiej wojny
Wojna o porządek świata
Eurofightery znowu w Polsce
BAP przenosi się z Estonii na Łotwę
Wojenny bohater na szubienicy
Zmiany w dowództwie Żandarmerii Wojskowej
Walka w bliskim kontakcie to poważne wyzwanie
Polska przystań brytyjskich jeńców
W Polsce będzie centrum NATO-Ukraina
Medale dla sportowców z „armii mistrzów”
F-16 z misją PKW Orlik w Estonii
Lista trupich główek
Szczury Pustyni dotarły do Polski
Pierwszy skok
Zmiany w zarządzie PGZ-etu
Cud w Trewirze
Dobrowolsi – czas start!
Lekcje z frontu
Podwyżki dla zawodowców coraz bliżej
Szefowie obrony NATO o zakupach amunicji
Którą drogą do armii?
Wyposażenie indywidualne żołnierzy do wymiany
Co z podwyżkami dla żołnierzy?
Gdzie są szczątki Tu-154M? Podkomisja Macierewicza pod lupą
Tajna misja polskiej agentki
Zimowy sprawdzian podchorążych
Offset dla „Wisły”
Miliardy dla Ukrainy w nowym budżecie UE
Strzelczyni CWZS-u na pucharowym podium
Brak perspektyw na szybką zmianę sytuacji w Ukrainie
Więcej pieniędzy w portfelach żołnierzy
Złota taekwondzistka, srebrni hokeiści na trawie

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO