28 września z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej szef Sztabu Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych gen. dyw. pil. Sławomir Kałuziński podpisał dwa porozumienia z Agencją Wsparcia NSPA w zakresie sprzedaży paliwa dla PKW KFOR w Kosowie oraz w zakresie zabezpieczenia logistycznego dla tego kontyngentu.


Ze strony NSPA umowy podpisał dyrektor ds. zakupów Patrick Fesquet. Podpisanie umów było konsekwencją wcześniejszej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 29.07.2014 r., który uchylił decyzję nr 301/MON z dnia 14 października 2013 r. w sprawie przeniesienia Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Siłach Międzynarodowych w Republice Kosowo i Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii oraz w Bośni i Hercegowinie z bazy Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych Ameryki Camp Bondsteel do bazy Sił Zbrojnych Republiki Portugalskiej Camp Slim Lines w Kosowie oraz podpisał nową na dyslokację PKW KFOR z bazy Bondsteel do Camp Novo Selo, stwarzając w ten sposób podstawę prawną do rozpoczęcia planowania przemieszczenia PKW do nowej lokalizacji i sfinalizowania porozumień z Agencją Wsparcia NATO (NSPA) na sprzedaż paliwa oraz zabezpieczenie logistyczne Polskiego Kontyngentu Wojskowego KFOR (PKW KFOR) w nowej lokalizacji.

Potrzeba przemieszczenia naszego kontyngentu do Camp Novo Selo wynika z planowanego przez dowództwa sojusznicze wprowadzenia kolejnego etapu redukcji sił międzynarodowych w Kosowie, który może nastąpić w najbliższym roku, a w konsekwencji likwidacji ulegnie kilka dotychczasowych baz, w tym baza Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych Ameryki Camp Bondsteel, w której obecnie rozmieszczony jest nasz kontyngent. W celu stworzenia warunków do przemieszczenia kontyngentów państw posiadających swoje siły i środki  w Kosowie do nowej bazy 28 stycznia 2014 r. NATO Resource Policy and Planning Board  podjęła decyzję  w sprawie częściowego finansowania bazy Novo Selo z budżetu NATO, przez co  przeniesienie naszego kontyngentu do Camp Novo Selo jest najbardziej racjonalnym wariantem, tym bardziej że baza ta znajduje się w północnej części Kosowa, stanowiącej główny obszar zainteresowania NATO, a pozostałe bazy mają jedynie charakter tymczasowy i będą sukcesywnie zamykane.

Jednocześnie dowódca KFOR podjął szereg działań w celu redukcji całkowitych dziennych kosztów utrzymania w przeliczeniu na jednego żołnierza w ww. lokalizacji i uzupełnienia brakujących zdolności, tj. podłączenia bazy do lokalnej sieci energetycznej Kosowo  Energy Corporation (KEC) oraz zabezpieczenia medycznego poziomu I i ppoż.

****
Geneza konfliktu na kosowskiej ziemi sięga VI/VII wieku, kiedy to na tereny zamieszkałe przez plemiona iliryjskie i trackie, będące przodkami Albańczyków, przybyli Serbowie, którzy wyparli miejscową ludność na tereny dzisiejszej Albanii i Bułgarii. Część z nich zmieszała się z nowymi zdobywcami. W ten sposób ośrodek państwowości serbskiej przesunął się na obszar Kosowa i Metohii. Później w 1389 roku na Kosowskim Polu doszło jeszcze do tragicznej bitwy z Turkami, co spowodowało z kolei ucieczkę Serbów, a ich miejsce zajęli muzułmańscy Albańczycy. Późniejsze wojny bałkańskie pogłębiły tylko istniejące podziały i wzajemne animozje, by pod koniec lat 90. XX wieku doprowadzić do wojny pomiędzy nowopowstałą Armią Wyzwolenia Kosowa a Armią Jugosłowiańską. Wojna domowa w Kosowie z biegiem czasu przekształciła się we wzajemne czystki etniczne.

Aby zapobiec dalszemu rozlewowi krwi  NATO rozpoczęło operację Allied Force, mającą na celu wymuszenie poprzez ataki lotnicze wycofania przez Serbów ich jednostek z Kosowa. Ostatecznie w czerwcu 1999 r. wszystkie strony konfliktu podpisały porozumienie i do Kosowa przybyły międzynarodowe Siły Kosowskie (Kosovo Force - KFOR) pod dowództwem NATO, w tym polski 800-osobowy kontyngent, który został rozmieszczony w  Camp White Eagle w Race w pobliżu miejscowości Kacanik , a NSE w Camp Bison w pobliżu lotniska Petrovec, znajdującego się 20 km od Skopje w Macedonii.

Po siedmiu latach, w sierpniu 2006 r., rozpoczął się kolejny rozdział naszej obecności na Bałkanach związany z likwidacją baz i przemieszczeniem naszych żołnierzy do Camp Bondsteel w Urosevac, gdzie stacjonowały siły amerykańskie, które w tym czasie przeformowano w Wielonarodowe Siły Zadaniowe Wschód (MNTF-E). Wówczas likwidacja baz w Macedonii i Kosowie była nowym wyzwaniem, z którym musieli zmierzyć się logistycy z nowo powstałego Dowództwa Operacyjnego SZ. Po negocjacjach i uzgodnieniach w resorcie obrony narodowej podjęto decyzję, aby bazę w Petrowcu przekazać na podstawie podpisanych porozumień ogólnych stronie macedońskiej, a mienie PKW w Race Dowództwu Sił Międzynarodowych KFOR oraz zgodnie z ustawą o gospodarowaniu niektórymi składnikami skarbu państwa organizacjom humanitarnym, ponieważ koszty transportu i ewentualnego remontu mienia PKW KFOR przekroczyłyby jego wartość, a przewiezienie do kraju, wymagało minimum 10 transportów kolejowych (koszt jednego transportu wynosił ok. 400 000 zł). Przekazanie mienia siłom międzynarodowym KFOR w zamian za pomoc w uporządkowaniu terenu przy przejmowaniu bazy „White Eagle” w Race i organizacjom humanitarnym  w Kosowie było jedynym racjonalnym rozwiązaniem.

Podpisane porozumienia z NSPA i decyzje ministra obrony narodowej rozpoczynają kolejny etap naszej obecności na kosowskiej ziemi. Zgodnie z planami kompania manewrowa PKW KFOR wraz z dowództwem PKW i NSE mają być przemieszczone do bazy NATO Camp Novo Selo, która nazywana jest również Camp Marchal de.Lattre de Tassigny, do końca października br. Należy oczekiwać, że to będzie już ostania zmiana lokalizacji naszego kontyngentu, aczkolwiek nigdy nic nie wiadomo, bo jak mawiał grecki filozof Heraklit z Efezu jedyną stała rzeczą  w życiu jest zmiana.  

Tekst: płk dr Zbigniew Lenarczyk