Kilkanaście dni zostało żołnierzom na złożenie oświadczeń majątkowych. Jak dotąd z obowiązku wywiązało się ponad 19 procent wojskowych. W odróżnieniu od lat ubiegłych, ci, którzy nie złożą oświadczeń w terminie, nie zostaną zwolnieni ze służby. Ale kary nie unikną, bo czeka ich postępowanie dyscyplinarne.


Oświadczenia majątkowe żołnierze składają Ministrowi Obrony Narodowej od 2008 roku. Podają w nich dane nie tylko o zarobkach, ale również o swoich nieruchomościach, samochodach i kredytach. Oświadczenia zbiera, analizuje i archiwizuje w chronionych bazach Żandarmeria Wojskowa.

W tym roku obowiązek „spowiedzi majątkowej” dotyczy w sumie 26 123 tysięcy oficerów i niektórych podoficerów z jednostek z całej Polski. Wypełnione oświadczenia muszą oni złożyć do 31 marca. – Choć czasu pozostało niewiele, jak dotąd dokumenty złożyło zaledwie 5 tysięcy wojskowych. Przypuszczamy, że jak co roku najwięcej oświadczeń wpłynie do nas w ostatnim tygodniu marca – mówi Wojciech Jurkiewicz, szef Wydziału Ewidencji i Archiwizacji Oddziału Oświadczeń Majątkowych Żandarmerii Wojskowej.

Płk Tomasz Piekarski, szef Oddziału Oświadczeń Majątkowych Żandarmerii, przyznaje jednak, że z każdym rokiem żołnierze radzą sobie coraz lepiej z wypełnianiem dokumentów. – W pierwszych dwóch latach robili mnóstwo błędów. Nie wpisywali na przykład wynagrodzenia uzyskanego z tytułu służby na misji, zapominali się podpisać, wiele dokumentów było nieczytelnych. Dość często występowaliśmy więc o korekty, teraz robimy to rzadziej – mówi płk Piekarski. Dziś najczęstsze błędy, jakie robią żołnierze, dotyczą tych danych, które zmieniły się w ciągu roku od momentu złożenia poprzedniego oświadczenia. – Na przykład żołnierz zaciągnął kredyt i nie wpisuje niezbędnych informacji na ten temat – dodaje oficer z ŻW.

Również żołnierze przyznają, że najtrudniej było w pierwszym roku obowiązywania przepisów. – Tu potrzebne jest zdyscyplinowanie. Ja po wypełnieniu formularza kseruję go sobie i zachowuję kopię. Dzięki temu nie muszę za każdym razem szukać w domowym archiwum danych o posiadanych nieruchomościach czy wysokości kredytów, po prostu co roku je uaktualniam – opowiada jeden z oficerów z warszawskiej jednostki.

Wszystkie dane podane przez żołnierza są analizowane przez pracowników Oddziału, którzy porównują je z dokumentami złożonymi w poprzednich latach. W uzasadnionych wypadkach Żandarmeria Wojskowa może potwierdzać też informacje zawarte w oświadczeniu w rejestrach państwowych, m.in. w starostwach powiatowych, urzędach gminy czy urzędach skarbowych.

Dotychczas za niezłożenie dokumentu w ciągu czternastu dni po pisemnym upomnieniu żołnierzowi groziły surowe konsekwencje. – Komendant główny Żandarmerii Wojskowej był wówczas zobowiązany wystąpić z wnioskiem o zwolnienie takiego żołnierza – przyznaje płk Piekarski. W ciągu ostatnich trzech lat dotyczyło to 10 żołnierzy, którzy najczęściej byli już w okresie wypowiedzenia.

Od 1 stycznia tego roku przepisy są mniej restrykcyjne. Znowelizowana ustawa pragmatyczna zakłada, że ci, którzy nie złożą oświadczenia do 31 marca, nie zostaną automatycznie zwolnieni ze służby. Za to dowódcy będą zobowiązani wszcząć wobec nich postępowanie dyscyplinarne. Wówczas karą może być na przykład upomnienie, nagana, odwołanie z zajmowanego stanowiska lub właśnie usunięcie żołnierza ze służby.

Płk Piekarski podkreśla, że obowiązek złożenia oświadczeń dotyczy także tych żołnierzy, którzy byli w służbie w dniu 31 grudnia 2013, a obecnie są w okresie wypowiedzenia. – Wielu żołnierzy uważa, że skoro i tak żegnają się z wojskiem, to nie będą składać oświadczeń. Tymczasem niektórzy z nich po odejściu z armii pozostają w niej jako pracownicy cywilni albo idą pracować do instytucji, gdzie potrzebne jest poświadczenie bezpieczeństwa. Wtedy niezłożenie oświadczenia, a tym samym brak wywiązania się z ustawowego obowiązku, może okazać się dla nich problemem – przekonuje szef Oddziału Oświadczeń Majątkowych ŻW. Mogą na przykład nie dostać nowego stanowiska pracy.

* * * * *

Oświadczenie majątkowe zobowiązani są złożyć oficerowie zawodowi (z wyjątkiem oficerów zajmujących stanowiska służbowe sędziów sądów wojskowych oraz stanowiska prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury) oraz podoficerowie pełniący zawodową służbę wojskową w instytucjach finansowych i logistycznych.

Oświadczenie musi być wypełnione we wszystkich polach, nawet tych, które żołnierza nie dotyczą (wtedy należy wpisać odpowiednio „nie posiadam”, „nie nabyłem”, „nie jestem”, „nie prowadzę”).

W dokumencie należy wykazać dochody osiągnięte w całym roku podatkowym według stanu na 31 grudnia 2013 roku. Jeśli żołnierz osiągnął dochody z kilku źródeł, np. ze stosunku pracy, umowy o zlecenie i dzieło, powinien je wykazać osobno. Nie można pomijać w oświadczeniu informacji o otrzymaniu wynagrodzenia za pełnienie służby poza granicami państwa (mimo że nie jest to przychód podlegający opodatkowaniu i w związku z tym nie jest ujawniany w zeznaniu podatkowym).

Wypełnione oświadczenie należy włożyć do wewnętrznej koperty z danymi osobowymi żołnierza składającego oświadczenie (stopień wojskowy, imię i nazwisko, imię ojca, numer PESEL, nazwa jednostki wojskowej i nazwa zajmowanego stanowiska służbowego).

Następnie kopertę wewnętrzną należy umieścić w drugiej, zewnętrznej, zaadresowanej do Komendanta Głównego Żandarmerii (Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, ul. Jana Ostroroga 35, 01-163 Warszawa).