moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Generał Gocuł: mamy silną pozycję w NATO

Jeden z dowódców armii państw NATO powiedział mi ostatnio, że gdyby miał iść w bój, to po swojej lewej stronie chciałby mieć polskich żołnierzy. Po chwili dodał, że na prawej flance też chciałby mieć Polaków – mówi gen. broni Mieczysław Gocuł, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.


Panie Generale, jak wyglądałaby polska armia i, szerzej, polski system bezpieczeństwa, gdyby w latach 90. wygrała jedna z dwóch alternatywnych dla wejścia do NATO koncepcji? Mamy na myśli budowę regionalnego bloku obronnego lub ogłoszenie przez Polskę neutralności.

Gen. broni Mieczysław Gocuł: Nie zmienimy tego, że żyjemy między dwoma mocarstwami – zjednoczoną Europą i Rosją. Dlatego z geostrategicznego punktu widzenia dla Polski opcja szwajcarska, czy jakieś inne rozwiązania obronne nie wchodzą w rachubę. Nie możemy sobie pozwolić, by działać w pojedynkę czy w osamotnieniu. Dzisiaj kryzys na Ukrainie to potwierdził. Nasz głos jest głosem sojuszów, w których jesteśmy – NATO i Unii Europejskiej. Jesteśmy słyszalni i z naszym zdaniem należy się liczyć, bo jesteśmy silni siłą przyjaciół. Wybór był więc naturalny.

Jak zatem wygląda bilans naszego członkostwa?

Po tych 15 latach mamy w siłach zbrojnych przygotowane kadry: dobrze wyedukowane, wyszkolone, otwarte i potrafiące komunikować się z sojusznikami. Nasi żołnierze są również dobrze zmotywowani, od 2010 roku służymy w zawodowej armii. Ramię w ramię z sojusznikami przeszliśmy szlak bojowy w wielu operacjach. To bezcenne doświadczenia. Jeszcze kilka lat temu stosowaliśmy w dokumentach dopisek „wykonać zgodnie ze standardami NATO”. Dziś już nie ma potrzeby tego dodawać. Armia działa według tych standardów, to dla nas codzienność.
Cieszę się, że mamy stabilną sytuację zarówno polityczną, jak i finansową. Daje nam to ogromny komfort planowania z wieloletnim wyprzedzeniem. Natomiast ostatnie wydarzenia na Ukrainie pokazują, że bezpieczeństwo nie jest dane raz na zawsze. Środowisko bezpieczeństwa jest podatne na dynamiczne zmiany. Dlatego codziennie musimy troszczyć się o podnoszenie poziomu bezpieczeństwa. Plany na najbliższe lata uwzględniają takie właśnie podejście. Hasło „Polskie kły” precyzyjnie oddaje istotę sprawy. Musimy mieć zdolność do zniechęcania, odstraszania i powstrzymywania przeciwnika. Nie chcemy konfliktu zbrojnego, ale nasza postawa musi mówić ewentualnym agresorom, by się dwa razy zastanowili, zanim pociągną za spust.

Sądzi Pan, że z zewnątrz widać ten nasz „potencjał odstraszania”?

W NATO nikt nikogo nie ocenia po szumnych deklaracjach. Co roku odbywa się przegląd i dokładnie są sprawdzane realizacja planów, poniesione wydatki oraz osiągnięte rezultaty. Każdy kraj przechodzi takie gruntowne badanie. Nie zdradzę żadnej tajemnicy, jeżeli powiem, że Polska jest znakomicie oceniana i jest jednym z liderów NATO. Nieustannie pokazujemy sojusznikom, że nasza determinacja oraz działania są poważne, że jesteśmy wiarygodnym partnerem. Jeden z dowódców armii państw NATO powiedział mi ostatnio, że gdyby miał iść w bój, to po swojej lewej stronie chciałby mieć polskich żołnierzy. Po chwili dodał, że na prawej flance też chciałby mieć Polaków. Stan Wojska Polskiego, przemiany, jakie w nim zaszły, oraz poziom zbudowanych zdolności są w NATO zauważane i doceniane. Jestem dumny, że mogę reprezentować na arenie międzynarodowej solidnie przygotowane wojsko.

Czy jesteśmy słyszalni także wewnątrz NATO? Czy możemy się nazwać kreatorem natowskiej polityki?

Mamy silną pozycję w Sojuszu. Jesteśmy odpowiedzialni za jego kształt i bierzemy udział w budowaniu jego przyszłości. To, co się obecnie dzieje w NATO, jest zgodne z naszymi oczekiwaniami. Sojusz był przez ostatnie lata mocno zaangażowany w operacje wojskowe – Afganistan, Afryka, Bałkany. Po 2014 roku zamierza zdecydowanie wrócić do korzeni, czyli budowy zdolności do obrony własnego terytorium. Wynika z tego przesunięcie wysiłku i akcentowanie szkolenia. Pewne procesy są już realizowane, jak choćby uruchomienie Inicjatywy Sił Połączonych. Mam na myśli przeprowadzone w ubiegłym roku manewry „Steadfast Jazz 2013”. Postawienie artykułu 5 w centrum zainteresowania oznacza oczywiście, że musimy być zdolni do niesienia pomocy innym członkom NATO. Budowaniu tych zdolności będą służyły ćwiczenia. Najbliższe duże manewry natowskie pod kryptonimem „Trident Juncture” odbędą się już w 2015 roku na Półwyspie Iberyjskim.


Gen. broni Mieczysław Gocuł o 15. rocznicy wstąpienia Polski do NATO. Film: Ministerstwo Obrony Narodowej.

Stara zasada mówi, że wojsko jest świetnie przygotowane, ale do poprzedniej wojny. Czy ewolucja NATO, jakiej jesteśmy świadkami, daje nam pewność, że Sojusz będzie gotowy do „jutrzejszego” konfliktu?

Od dawna w NATO toczą się dyskusje na ten temat. Kilkanaście lat temu powołano do życia Sojusznicze Dowództwo ds. Transformacji, którego zadaniem jest właśnie myślenie strategiczne. Dzisiaj sztab ludzi śledzi, co się dzieje i analizuje wydarzenia pod kątem przyszłych wyzwań. Płyną stamtąd propozycje budowy określonych zdolności, tak by siły zbrojne były gotowe do odparcia zagrożenia, którego być może jeszcze dzisiaj nie ma, ale które może być bardzo realne w przyszłości. Dlatego nie obawiałbym się, że NATO będzie przygotowane wyłącznie do minionej wojny.

Czy są jeszcze możliwości rozszerzenia NATO i jaki byłby sens takiego procesu?

NATO jest sojuszem otwartym. Ale by wejść do jego struktur, trzeba spełnić określone standardy. Sojusz daje obietnicę, że będziemy się bronić wspólnie, ale też stawia wymagania, ponieważ nie jest organizacją charytatywną. Nie jest łatwo spełnić te wymogi, ale Sojusz nigdy nie ogłosił, że zamyka się na nowych członków. Polska jest za rozszerzaniem NATO o tyle, o ile służyć to będzie samemu Sojuszowi.

Pojawia się zatem rozgraniczenie między producentami a konsumentami bezpieczeństwa. Przyjmowanie tych drugich osłabiałoby siłę NATO.

Jako jeden z najbardziej wydajnych producentów bezpieczeństwa mówimy wyraźnie, że w interesie każdego kraju, a także jego obowiązkiem wynikającym z artykułu 3 traktatu, jest budowanie zdolności do samodzielnej obrony. Nowi członkowie Sojuszu muszą wnosić do niego wartość dodaną, w przeciwnym wypadku siła NATO będzie słabła.

Jaki był, Pana zdaniem, najtrudniejszy moment naszego członkostwa w NATO?

Mówię o tym nie dlatego, że służyłem w pierwszej zmianie w Iraku, ale właśnie początek tej operacji był, moim zdaniem, najtrudniejszy. To był prawdziwy przełom. Do czasu misji irackiej nasza obecność w operacjach zagranicznych koncentrowała się na aspektach logistycznych i zabezpieczających. Pierwszy raz w historii podjęliśmy wyzwanie samodzielnego dowodzenia strefą, a pod naszą komendą mieli być żołnierze aż z 22 krajów całego świata. Wzięliśmy na siebie ogromną odpowiedzialność. Nie powiem, że zupełnie nie mieliśmy świadomości, co nas czeka. Jednak zupełnie inaczej prowadzi się analizy podejmowanych wyzwań w Warszawie. Praktyczna realizacja zadań w Bagdadzie zmienia percepcję. To był prawdziwy konflikt i codziennie weryfikowaliśmy poziom przygotowania do pełnienia powierzonej misji. Odebraliśmy trudną lekcję, ale 10 lat doświadczeń zaprocentowało potem, gdy dostawaliśmy do wykonania kolejne zadania. Wnioski znalazły swoje odbicie także w planach rozwoju sił zbrojnych. Czy podołaliśmy? Jestem przekonany, że tak, ale był to ogromny, bezprecedensowy wysiłek Wojska Polskiego.

Wiele osób wskazuje, że jednym z najtrudniejszych momentów było także kształtowanie systemu cywilnej kontroli nad armią. Czy, Pana zdaniem, włączenie armii w struktury demokratycznego państwa jest już powszechnie uznane przez wojskowych?

Ten temat jest źródłem wielu kontrowersji, a samo określenie jest używane jako słowo wytrych. Tymczasem w nowoczesnym, demokratycznym społeczeństwie cywilna kontrola nad armią jest czymś oczywistym. Podobnie jak cywilna kontrola nad wszystkimi innymi aspektami życia, bo przecież najwyższą władzą w państwie jest naród i to jego decyzje codziennie wprowadzamy w życie. W przypadku wojska nie oznacza to, że osoba, która zajmuje najwyższe stanowisko w pionie bezpieczeństwa, nosi garnitur zamiast munduru. Trzeba spojrzeć głębiej, dokonać analizy podstawowych procesów: programowania, rozwoju, szkolenia i użycia sił zbrojnych. Wszystkie muszą wynikać z dyrektyw demokratycznie wybranych władz – prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Rady Ministrów oraz ministra obrony narodowej. Żołnierze otrzymują cel i mają go zrealizować. My jesteśmy od tego, by zbudować potrzebne zdolności i wywiązać się z postawionych zadań. Nie ma obszaru funkcjonowania sił zbrojnych, który nie byłby uregulowany ustawowo, a więc nie byłby inicjowany przez cywilne, demokratyczne władze i nie byłby przez te organy kontrolowany. Nie wyobrażam sobie, by mogło być inaczej. Dla osób, które po tylu latach nadal nie rozumieją tego procesu, nie ma miejsca w wojsku.

Najbardziej widoczną emanacją cywilnej kontroli jest fakt, że o budżecie wojska decyduje parlament. Anders Fogh Rasmussen, sekretarz generalny NATO, od wielu miesięcy apeluje do przywódców państw członkowskich o powstrzymanie procesu zmniejszania wydatków na obronę, bo grozi to osłabieniem sojuszu. Czy, Pana zdaniem, nie ma ryzyka, że w przyszłości będziemy mieli do czynienia z „NATO dwóch prędkości”?

Gdyby doszło do rozbicia na „lepszych”, więcej inwestujących w wojsko, i „gorszych”, którzy z wielu powodów zostali zmuszeni do cięcia takich wydatków, byłoby to ogromnym zagrożeniem dla NATO. Sojusz jest tak skonstruowany, że jego wewnętrzne mechanizmy zabezpieczają przed takim rozbiciem. Duch NATO nie przewiduje pojawienia się w tekście traktatu gwiazdek i dopisków „o ile zapłaciłeś ostatnią ratę”.
Wszystkie nowe pomysły, jakie w ostatnich latach uruchomiliśmy w ramach NATO – Smart Defence, Connected Forces Initiative czy Regional Focus – mają przeciwdziałać ryzyku rozbicia i osłabienia sojuszu. Nie żyjemy w próżni, dostrzegamy uwarunkowania ekonomiczne, w jakich przyszło nam działać, ale jestem gorącym orędownikiem zasady, że w jedności siła.

Edyta Żemła, Maciej Chilczuk

autor zdjęć: ppłk Sławomir Ratyński / SGWP

dodaj komentarz

komentarze

~fiki
1395089340
A uzbrojenie jedne z najgorszych w NATO. Tylko medale, czerwone dywany a nie potrafią odpowiednio przygotować przetargów z ofsetem na czym traci armia i społeczeństwo.
B6-F3-B6-FE

Palmiry – miejsce kaźni
 
Rok pod znakiem kondycji i zdrowia
Klasy wojskowe po nowemu
„Polski Czołg”, czyli żołnierz niepokonany w oktagonie
Krwawe walki o Monte Cassino
Prezydent Duda w Davos o przyszłości Sojuszu
Rozpoznają skażenie Rosomaków
Powstanie Muzeum Bitwy Warszawskiej
„Bolko” w służbie
Ważka bliżej
Chciałem walczyć z Niemcami
Nowy wiceminister w MON
Jastrzębie przechwyciły rosyjskie myśliwce
Stulatka hydrografia
Defense Without Politics
Zmiany emerytalne dla żołnierzy
Security Game
Operacja „Adolphus”, czyli pierwszy skok
Symulatory strzelań Rosomaków
Podziemna potęga
Rywalizacja strzelców wyborowych
Wszyscy jesteśmy Darfurczykami
Medyczne ćwiczenia zawiszaków
Arsenał talibów rozbity przez polskich żołnierzy
Gen. Piotrowski: zagrożenie w Iraku nie wzrasta
F-16 pod opieką sokołów i jastrzębi
Władze Cassino chcą oddać hołd gen. Andersowi
We Are All Darfur
Wybierzmy najlepszego żołnierza w sporcie powszechnym w 2019 roku
USA nie zacznie wojny z Iranem
Śmierć bohatera
Double Eagle po nowemu
NATO pozostaje w Iraku, Polska także
Arsenał Iranu
Jakie zmiany dla chętnych do służby za granicą?
Delegatura Departamentu Kontroli uhonorowała poległego żołnierza
Darłowo czeka na śmigłowce
Leopardy strzelały w dzień i w nocy
Hokeiści Grunwaldu o krok od podium Pucharu Europy
Jakie podwyżki dla żołnierzy?
JWK z odznaką pamiątkową
Militaria na Zamku Królewskim
Zaproponują zmiany w systemie kształcenia żołnierzy
Własne interesy Europy
For the Right Cause
Ćwierćwiecze lublinieckiej Mety
Pretorianie na Mazurach
„Defender 20”: pierwszy transport US Army już w Europie
Szer. Robert Baran wicemistrzem Europy w zapasach
Terytorialsi będą współpracować z harcerzami
Polscy żołnierze niosą pomoc w Libanie
Nauka zimowego pływania
They Train Together, They Fight Together
Żołnierze w dziesiątce najlepszych sportowców Polski
Iran uderza w USA
Klasy wojskowe – MON czeka na wnioski szkół
Wojownicy w Akademii Wojsk Lądowych
Obradowała Rada Gabinetowa

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO