Inwestycja w naukę

Programy naukowe, takie jak „Kościuszko” czy „Katedry ad hoc”, będą rozwijane w przyszłym roku.

 

Naszym celem jest podnoszenie poziomu naukowego i dydaktycznego wojskowych uczelni i instytutów badawczych, zwiększanie ich konkurencyjności oraz otwieranie na zewnętrzne środowiska”, tak prof. dr hab. Wojciech Fałkowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, uzasadnia projekt programów naukowych rozpoczęty pod koniec 2016 roku.

Jak tłumaczy wiceszef resortu, Polska wciąż jest na uboczu, jeśli chodzi o kontakty naukowe. MON chce to zmienić, dlatego tak inwestuje w wojskowe placówki, aby stały się one centrami naukowymi na międzynarodową skalę. „Nie ma nauki wojskowej, istnieje po prostu nauka”, dodaje prof. Fałkowski.

 

Wracają z emigracji

Pierwszy z programów – „Kościuszko” – ma zachęcać do powrotu z emigracji polskich naukowców zatrudnionych w najlepszych ośrodkach zagranicznych. MON liczy na to, że w uczelniach, instytutach i szpitalach klinicznych podległych resortowi wykorzystają oni swoje doświadczenia i wiedzę, a dzięki prowadzonym przez nich badaniom wzrośnie prestiż naukowy wojskowych placówek. „Tematy badawcze nie muszą być bezpośrednio związane z obronnością, ważne aby wzmacniały potencjał naukowy danej instytucji, co w przyszłości i tak przełoży się na rozwój technologiczny sił zbrojnych”, tłumaczy wiceminister.

Do udziału w konkursie, organizowanym w pierwszej edycji programu, wojskowe uczelnie i instytuty zgłosiły 11 młodych naukowców. Komisja zakwalifikowała sześciu badaczy. W grudniu 2016 roku czterech z nich rozpoczęło swoje trzyletnie projekty. Dr Leszek Lisowski z australijskiego Children’s Medical Research Institute prowadzi w Wojskowym Instytucie Higieny i Epidemiologii badania na temat „Ukierunkowana ewolucja nowych wirusów AAV w celu zwiększenia wydajności i specyficzności modyfikacji genów w ludzkiej wątrobie i innych tkankach”. W tym samym instytucie dr Jacek Kubiak z francuskiego Centre National de la Recherche Scientifique (Narodowe Centrum Badań Naukowych) analizuje kinazę białkową MELK i jej potencjalne zastosowanie do przyspieszenia gojenia ran. Z kolei w Wojskowym Instytucie Medycznym prof. dr hab. Claudine Kieda, również z francuskiego Narodowego Centrum, rozpoczęła projekt „Nowe strategie adiuwantowe oparte na normalizacji patologicznych naczyń krwionośnych dla zwiększenia skuteczności leczenia i ochrony pacjenta w onkologii, immunologii, endokrynologii, kardiologii i okulistyce”. Prof.dr hab. inż. Tadeusz Wysocki, zatrudniony wcześniej w USA, zbada natomiast w Wojskowej Akademii Technicznej taktyczną przydatność sieci sensorowej pod kątem poprawy komunikacji pola bitwy.

Z początkiem marca tego roku wracający z Hiszpanii dr Krzysztof Bogdanowicz rozpocznie w Wojskowym Instytucie Techniki Inżynieryjnej badania nad polimerami ciekłokrystalicznymi. Z Wielkiej Brytanii do Wojskowego Instytutu Chemii i Radiometrii przyjedzie dr Dorota Ruszkiewicz. Jak podaje MON, na początku kwietnia rozpocznie ona prace nad dwuletnim projektem dotyczącym zastosowania układu wytworzenia gazu nośnego w indywidualnym sygnalizatorze skażeń chemicznych przy wykrywaniu bojowych środków trujących.

 

Wykłady dla podchorążych

Drugi program naukowy resortu to „Katedry ad hoc”. Polega on na kilkutygodniowych pobytach wybitnych zagranicznych naukowców w wyższych uczelniach wojskowych, żeby prowadzić wykłady, seminaria i zajęcia z doktorantami. W 2017 roku w pięciu wojskowych szkołach pojawi się 32 naukowców z USA i Europy. Z wykładami do Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu przyjedzie m.in. prof. Makarand Hastak z Purdue University w USA, który omówi problemy zarządzania ryzykiem w projektach inżynieryjnych. Zagranicznych specjalistów będzie też gościła Akademia Sztuki Wojennej w Warszawie. Jednym z nich będzie prof. Paul Latawski, historyk i teoretyk wojskowości z brytyjskiej Royal Military Academy Sandhurst. Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni z kolei zaprosiła prof. Milana Vegę z Newport Naval War College w USA, który opowie o prowadzeniu operacji połączonych z udziałem różnych rodzajów wojsk. W Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie będzie wykładać m.in. dr Jan Pila z Wydziału Lotnictwa Politechniki Koszyckiej na Słowacji, który omówi nowoczesne metody w diagnostyce statków powietrznych i aspekty bezpieczeństwa lotniczego. Do Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie przyjedzie m.in. prof. Martin Ostoja-Starzewski z Uniwersytetu Illinois, specjalista inżynierii budowlanej. Pierwsze wykłady naukowców z zagranicy ruszą od kwietnia 2017 roku roku w ASzWoj i WSOWL.

Jak zapowiada prof. Fałkowski, oba programy mają być kontynuowane w 2018 roku. „W obu ogłosimy nową rekrutację. Liczymy na to, że w ramach projektu »Kościuszko« zgłosi się podobna liczba chętnych jak w pierwszej edycji, czyli do dziesięciu osób”, podaje wiceminister.

MON planuje też na wiosnę 2018 roku drugą edycję programu „Katedry ad hoc” i chce zaprosić do niego kolejnych kilkudziesięciu naukowców. „Zmieniamy jednak trochę formułę. Chcemy, aby nie był to pobyt jednej osoby, ale trzech, czterech w jednym semestrze. Ich wykłady i ćwiczenia składałyby się na cykl zajęć ze studentami i doktorantami, obejmujący tę samą tematykę”, wyjaśnia prof. Fałkowski.

 

Nobliści w armii

Resort prowadzi też, rozpoczęty w grudniu 2016 roku, cykl wykładów i seminariów z udziałem laureatów Nagrody Nobla oraz wybitnych profesorów. Ich tematyka jest różnorodna. „Celem przedsięwzięcia jest nie tylko możliwość zapoznania się ze światowymi osiągnięciami naukowymi, lecz także nawiązanie kontaktów z najlepszymi badaczami oraz promocja polskiej nauki i techniki kojarzonej z wojskowymi uczelniami, instytutami badawczymi i szpitalami klinicznymi”, mówi prof. Fałkowski.

Pierwszy wykład, na temat zagrażających życiu zmian skórnych wywoływanych lekami, wygłosił w grudniu 2016 roku w WIM-ie prof. Robert A. Schwartz, światowej sławy dermatolog z USA. Pod koniec kwietnia tego roku zaplanowano wizytę Roberta Gallo, amerykańskiego odkrywcy pierwszego ludzkiego retrowirusa – HTLV-1 i współodkrywcy wirusa HIV. W maju Polskę odwiedzi Shūji Nakamura, japoński fizyk, laureat Nagrody Nobla za wynalezienie wydajnej diody emitującej niebieskie światło. Z kolei na czerwiec zaproszono Kurta Wüthricha, szwajcarskiego chemika, nagrodzonego Noblem za prace nad grupą metod jądrowego rezonansu magnetycznego umożliwiającą badanie trójwymiarowej struktury makrocząsteczek w roztworach. We wrześniu ma przyjechać Andrew Schally, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla za odkrycie zjawiska wydzielania hormonów w podwzgórzu mózgu.

„Prowadzone są rozmowy z kolejnymi noblistami, nie mamy jednak jeszcze wiążących odpowiedzi”, podaje MON.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: kosmos111/Fotolia





Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO