Około 300 dolnośląskich urzędników, nauczycieli oraz innych przedstawicieli administracji państwowej i wojewódzkiej przejdzie szkolenie z reagowania kryzysowego i obrony cywilnej na wypadek klęsk żywiołowych oraz zagrożenia militarnego. Przeszkolą ich wykładowcy Akademii Wojsk Lądowych we Wrocławiu i funkcjonariusze innych służb. Zajęcia ruszą w połowie października.

Ćwiczenia „Kryzys '25” we Wrocławiu. Zdjęcie ilustracyjne.

Obowiązek przejścia takich szkoleń narzuca na przedstawicieli administracji państwowej ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej, która weszła w życie 1 stycznia. Wcześniej – w czerwcu – szkolenia dla samorządowców: wójtów, burmistrzów i prezydentów miast na Dolnym Śląsku przeprowadzała Państwowa Straż Pożarna. 

– Wiemy, jak istotne jest to, żeby przeszkolić nie tylko samorządowców, ale i całą administrację zespoloną. Stąd też podjęliśmy decyzję o zawarciu umowy z najlepszą uczelnią we Wrocławiu zajmującą się tą tematyką, czyli z Akademią Wojsk Lądowych – powiedziała wojewoda dolnośląska Anna Żabska podczas konferencji prasowej z okazji podpisania dokumentu.

Urząd Wojewódzki i tamtejszy Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego od dawna współpracują z AWL-em, ponieważ na Wydziale Nauk o Bezpieczeństwie, w ramach kierunku bezpieczeństwo narodowe, realizowana jest specjalność zarządzanie kryzysowe, toteż wybór podmiotu szkolącego był naturalny. – Inaczej niż w przypadku szkolenia wójtów i burmistrzów, tu Urząd Wojewódzki musi sam znaleźć podmiot, który te zajęcia przeprowadzi. Stąd pojawiła się idea zorganizowania takiego kursu przy wsparciu AWL-u, z czego jesteśmy – nie ukrywam – zadowoleni. Mamy odpowiednią kadrę dydaktyczną i przede wszystkim oferujemy stabilną, szerszą niż tylko same szkolenia współpracę obejmującą także późniejsze ewaluacje, badania itp. – zaznacza płk Wojciech Horyń, profesor AWL-u, dziekan Wydziału Nauk o Bezpieczeństwie.

Pierwsze dwie trzydziestoosobowe grupy urzędników rozpoczną szkolenie już w październiku. Zajęcia potrwają dwa dni – w sumie 18 godzin lekcyjnych dla każdej z grup. Kolejne kursy rozpoczną się w grudniu oraz lutym i marcu 2026 roku. Poprowadzą je wykładowcy z Zakładu Działań Kryzysowych AWL oraz policjanci, strażacy, terytorialsi, a także pracownicy Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego. – Mając świadomość, że w sytuacjach kryzysowych kluczowe znaczenie ma skuteczna współpraca oraz właściwa komunikacja pomiędzy różnymi służbami, dążymy do utrzymania najwyższego poziomu szkolenia. Dlatego w celu zapewnienia kompleksowego charakteru zajęć do udziału zaproszeni zostali przedstawiciele Państwowej Straży Pożarnej, Policji oraz żołnierze 16 Dolnośląskiej Brygady Obrony Terytorialnej – tłumaczy dr Marta Kupryjańczyk, kierowniczka Zakładu Działań Kryzysowych Instytutu Bezpieczeństwa Narodowego i Międzynarodowego AWL.

Zgodnie z wymogami ustawy, szkolenia będą dotyczyć ośmiu obszarów tematycznych. Są to: uwarunkowania ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce, w tym zagrożenia społeczności lokalnej i zapewnianie ciągłości działania; urząd w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej – rola, funkcje, zadania i sposoby ich realizacji; funkcjonowanie urzędu w stanach nadzwyczajnych oraz w czasie wojny; przygotowanie i planowanie w ochronie ludności i obronie cywilnej, w tym planowanie ciągłości działania; współpraca, wsparcie i współdziałanie w ochronie ludności i obronie cywilnej; wykrywanie zagrożeń, powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie; komunikacja kryzysowa i komunikacja ryzyka; działania pomocowe w warunkach obrony cywilnej; ewakuacja oraz środki indywidualnej i zbiorowej ochrony.

Zajęcia zostały zaplanowane w taki sposób, aby łączyć elementy wykładu, dyskusji oraz analizy konkretnych przypadków. – Chcemy, aby uczestnicy mieli możliwość nie tylko zdobycia wiedzy teoretycznej, lecz także konfrontacji jej z rzeczywistymi przykładami. W ramach szkolenia będziemy odwoływać się zarówno do doświadczeń związanych z wojną w Ukrainie, jak i do sprawdzonych modeli funkcjonowania obrony cywilnej w państwach skandynawskich – w Finlandii i Szwecji, gdzie poziom przygotowania jest bardzo wysoki. Nie zabraknie także odniesień do przykładów lokalnych. Dobrym studium przypadku jest niedawna powódź na Dolnym Śląsku, która pokazała, jak ogromne znaczenie ma skuteczna komunikacja kryzysowa. Niesprawdzone informacje czy nieprzemyślane wypowiedzi osób publicznych przyczyniły się wówczas do poważnego chaosu informacyjnego we Wrocławiu. To wydarzenie pozwala w sposób praktyczny przeanalizować, jakie błędy popełniono i jak należy ich unikać w przyszłości. Dzięki temu kursanci mogą lepiej zrozumieć, jak teoria przekłada się na praktykę i jakie znaczenie ma właściwe przygotowanie w sytuacjach kryzysowych – podkreśla dr Kupryjańczyk i dodaje, że bardzo ważne jest oddelegowanie odpowiednich osób na te kursy. – Liczymy na to, że urzędy oraz inne instytucje objęte szkoleniami delegują osoby, które w przyszłości będą odpowiedzialne w swoich jednostkach za działania z zakresu ochrony i obrony ludności. Zależy nam, aby uczestnicy nie tylko zdobyli wiedzę praktyczną, lecz także przekazali ją dalej, wzmacniając kompetencje całych zespołów – zaznacza kierowniczka Zakładu Działań Kryzysowych w AWL-u.

Kurs będzie prowadzony na terenie Akademii Wojsk Lądowych, ale część zajęć – około czterech godzin lekcyjnych – odbędzie się w formule online. Będzie to swoiste kompendium wiedzy, podsumowujące całe szkolenie. – Chodzi o zebranie całości wiedzy wyłożonej podczas kursu, tak by pracownicy administracji, którzy brali udział w szkoleniu, mogli w razie konieczności szybko wrócić do zapisu takiej lekcji i przypomnieć sobie omawiane tematy – tłumaczy dr Kupryjańczyk. Dodatkowo, w ramach rozszerzenia programu, wykładowcy z Wydziału Dowodzenia Akademii Wojsk Lądowych wprowadzą tematykę podstaw sztuki przetrwania w warunkach kryzysowych, która zostanie udostępniona słuchaczom jako uzupełnienie kursu. – Po pierwszej edycji kursu przeprowadzimy ankietę wśród uczestników, aby uzyskać informację, co im się podobało w zajęciach, jakiej formy by oczekiwali na przyszłość itd. i będziemy starali się do tego dostosowywać w kolejnych szkoleniach – tłumaczy doktor.

Jak dodaje, uczelnia jest w trakcie zakupu symulatora zdarzeń kryzysowych Jaśmin (JASMINE), który służy m.in. do treningu procesów decyzyjnych opartego na symulowanych sytuacjach kryzysowych. AWL pozyska go prawdopodobnie pod koniec roku. Jak zapewnia dr Kupryjańczyk, będzie on wykorzystywany również do szkoleń urzędników.