moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
IPN zidentyfikował bohaterów podziemia

Szczątki Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, legendarnego dowódcy oddziałów partyzanckich oraz ośmiu innych żołnierzy podziemia antykomunistycznego zidentyfikowano na podstawie badań DNA. Wcześniej wydobyto je z bezimiennych grobów na warszawskich Powązkach. Kolejne nazwiska poznamy prawdopodobnie zimą tego roku.

Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”

− Jestem szczęśliwa, że kości mojego narzeczonego, mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, zostały odnalezione i będzie miał prawdziwy grób – mówiła Lidia Lwow-Eberle ps. „Lala” w czasie uroczystości w Instytucie Pamięci Narodowej. Pani Lidia była łączniczką i sanitariuszką oddziału Łupaszki i została razem z nim aresztowana w 1948 r. – Ostatni raz widzieliśmy się w celi więzienia mokotowskiego w Warszawie miesiąc przed jego rozstrzelaniem. Mówił, że jeśli zginie, mam uczyć się i wyjść za mąż. I tak zrobiłam – opowiada pani Lidia.

– Dziś osoby, które miały zostać wymazane z historii, wracają do naszej świadomości – podkreślał Łukasz Kamiński, prezes IPN na konferencji, na której ogłoszono kolejne nazwiska zidentyfikowanych ofiar terroru komunistycznego. Jak podało IPN, poza Łupaszką ustalono dane Władysława Borowica, Henryka Borowego-Borowskiego, Hieronima Dekutowskiego, Zygfryda Kulińskiego, Józefa Łukaszewicza, Henryka Pawłowskiego, Wacława Walickiego i Ryszarda Widelskiego. Wszyscy zostali zamordowali w latach 40. i 50. w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

Jak opowiadał dr Krzysztof Szwagrzyk, pełnomocnik prezesa IPN ds. poszukiwań miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego, więźniowie pochowani byli w zbiorowych dołach, wszyscy zostali zamordowani strzałem w tył głowy.

– To dla mnie ważny dzień, całe dzieciństwo słyszałam o bracie mojej mamy, a dziś mogę podziękować osobom, które odnalazły jego szczątki – mówiła po odebraniu noty identyfikacyjnej Krystyna Frąszczak, siostrzenica mjr. Hieronima Dekutowskiego.


Rektor Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego prof. Andrzej Ciechanowicz tłumaczył, że identyfikacja była możliwa dzięki analizie DNA i pobraniu materiału genetycznego do porównań od rodzin zamordowanych. Przy identyfikacji naukowcy z IPN współpracowali też ze specjalistami z Zakładu Medycyny Sądowej we Wrocławiu oraz Instytutu Ekspertyz Sądowych z Krakowa. – Prace trwają, prawdopodobnie zimą przedstawimy kolejne nazwiska – zdradził dr Szwagrzyk.

Dotąd badaczom z IPN udało się odnaleźć na tzw. Łączce na warszawskich Wojskowych Powązkach szczątki ok. 200 ofiar komunistycznego terroru. W okresie stalinowskim grzebano tutaj w bezimiennych mogiłach więźniów zamordowanych przez UB w areszcie przy ulicy Rakowieckiej. Byli wśród nich przywódcy Polskiego Państwa Podziemnego, powstańcy warszawscy i żołnierze powojennego podziemia niepodległościowego.

Do tej pory udało się zidentyfikować 16 z ekshumowanych osób. Nie odnaleziono na razie takich legendarnych postaci jak gen. August Emil Fieldorf „Nil” – szef Kedywu Komendy Głównej AK, rotmistrz Witold Pilecki – dobrowolny więzień i organizator ruchu oporu w Auschwitz, ppłk Łukasz Ciepliński – przywódca Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.

Prace ekshumacyjne na Łączce prowadzone są w ramach projektu „Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944−1956”. Finansuje go Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

* * * * *

Władysław Borowiec ps. „Żbik”, żołnierz Armii Krajowej. Brał udział w wojnie obronnej 1939 r. Potem aktywnie uczestniczył w konspiracji. Po zakończeniu II wojny światowej zatrudnił się w poznańskiej Delegaturze Biura Rewindykacji i Odszkodowań Wojennych jako księgowy. Przeniesiony do berlińskiej placówki biura, gdzie pełnił tę samą funkcję, a następnie był tłumaczem z języka angielskiego. 29 listopada 1947 r. zatrzymany pod zarzutem szpiegostwa. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z 4 sierpnia 1948 r. skazany na karę śmierci. Zamordowany 25 września 1948 r.
Por. Henryk Borowy-Borowski ps. „Trzmiel”. Uczestnik wojny obronnej 1939 r. W latach 1942–1944 żołnierz Okręgu Wileńskiego AK, w ramach którego służył w grupie wywiadowczej, zorganizowanej do walki z sowietyzacją ziem polskich. Następnie wszedł w skład komendy eksterytorialnego Okręgu Wileńskiego AK, w której pełnił funkcję kierownika komórki kontrwywiadowczej. Aresztowany 28 czerwca 1948 r. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie skazany na karę śmierci wraz z mjr. Zygmuntem Szendzielarzem „Łupaszką”. Zamordowany 8 lutego 1951 r.
Mjr Hieronim Dekutowski ps. „Zapora”, oficer Armii Krajowej, Delegatury Sił Zbrojnych i Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, kawaler Orderu Virtuti Militari. Walczył we Francji w szeregach 2 Dywizji Strzelców Pieszych, potem ewakuowany do Wielkiej Brytanii. Został tam zaprzysiężony na „cichociemnego”. We wrześniu 1943 r. przerzucony na teren Polski. Dowodził m.in. oddziałem dywersyjnym Kedywu w Inspektoracie Rejonowym Lublin-Puławy AK. Po ogłoszeniu przez komunistów amnestii w lutym 1947 r. zaprzestał prowadzenia akcji zbrojnych i w czerwcu ujawnił się. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z 15 września 1948 r. skazany na siedmiokrotną karę śmierci. Zamordowany 7 marca 1949 r.
Zygfryd Kuliński ps. „Albin”, żołnierz Ruchu Oporu Armii Krajowej i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Służył w oddziale por. Franciszka Majewskiego „Słonego”. Przydzielony do oddziału Wiktora Stryjewskiego „Cacki”, w latach 1946–1949 brał udział w wielu akcjach przeciwko placówkom UB i MO. Zatrzymany 8 lutego 1949 r. Skazany na karę śmierci. Zamordowany 29 marca 1950 r.
Józef Łukaszewicz ps. „Walek”, „Kruk”, żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych. Uczeń gimnazjum i liceum im. Leopolda Lisa-Kuli na Pradze w Warszawie. Od marca 1948 r. w strukturach Narodowych Sił Zbrojnych Rejon Mrozy. Służył w oddziale Zygmunta Rześkiewicza „Grota”, „Parabelki”, a następnie Zygmunta Jezierskiego „Orła”, które przeprowadziły kilka akcji bojowych przeciw grupom UB i KBW na terenie powiatu Mińsk Mazowiecki. Zatrzymany 4 czerwca 1948 r. w Grodzisku. Skazany na karę śmierci. Zamordowany 14 maja 1949 r.
Henryk Pawłowski ps. „Henryk Orłowski”, żołnierz Armii Krajowej, kurier Rządu RP na Uchodźstwie. W czasie wojny służył w 26 Pułku Piechoty AK, gdzie pełnił funkcję dowódcy drużyny. W lipcu 1944 r. wraz z całym oddziałem przymusowo wcielony do Armii Czerwonej, następnie skierowany do szkoły lotniczej w Kraśniku. W listopadzie 1944 karnie zesłany do kopalni węgla w ZSRR za szerzenie antysowieckiej propagandy w szeregach wojska. Po powrocie do kraju, w 1946 r. przekroczył granicę polsko-niemiecką i dotarł do angielskiej strefy okupacyjnej. Od lutego 1946 do maja 1947 r. pełnił funkcję kuriera władz polskich w Londynie. 25 lutego 1948 r. został zatrzymany. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie uznał go winnym działalności szpiegowskiej na rzecz Rządu RP na Uchodźstwie i skazał na karę śmierci. Zamordowany 3 lutego 1949 r.
Mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”, dowódca V Wileńskiej Brygady Armii Krajowej oraz oddziałów partyzanckich eksterytorialnego Okręgu Wileńskiego AK, następnie Ośrodka Mobilizacyjnego Okręgu Wileńskiego AK, kawaler Krzyża Virtuti Militari. Od 1940 r. współtworzył konspiracyjne struktury na Wileńszczyźnie. Dowodził V Brygadą Wileńską AK. Odtworzył ją w kwietniu 1945 r. na Białostocczyźnie, a w 1946 r. na obszarze północnej Polski. Od wiosny 1947 r. ukrywał się. Aresztowany 30 czerwca 1948 r. na Podhalu. Skazany na karę śmierci. Zamordowany 8 lutego 1951 r.
Por. Wacław Walicki ps. „111”, oficer Komendy Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej. W konspiracji ZWZ/AK od 1939 r. jako oficer wywiadu Dzielnicy „D” konspiracyjnego Garnizonu m. Wilna, następnie oficer informacyjny sztabu Inspektoratu „A” i zgrupowania partyzanckiego ppłk. Antoniego Olechnowicza „Pohoreckiego”. W ramach działalności Ośrodka Mobilizacyjnego Okręgu Wileńskiego AK stworzył i kierował własną siatką konspiracyjną, składającą się z wileńskiej młodzieży. Aresztowany 23 czerwca 1948 roku. Wyrok śmierci wykonano 22 grudnia 1949 r.
Ryszard Widelski ps. „Irydion”, żołnierz Armii Krajowej, Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Pełnił w strukturach AK funkcję dowódcy plutonu w Obwodzie Praga. Żołnierz Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość od grudnia 1945 r. Od połowy 1946 roku kierował siatką wywiadowczą Obszaru Centralnego, a następnie IV Zarządu Głównego WiN w Warszawie o kryptonimie „Syrena”, „Wisła”. Aresztowany 10 lutego 1948 r. w Warszawie. 27 października 1948 Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go na karę śmierci. Zamordowany 28 stycznia 1949 r.
REKLAMA

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Piotr Gajewski / IPN

dodaj komentarz

komentarze


Bohaterska obrona wzgórza 385
 
Sonary dla śmigłowców ZOP
Laserowa artyleria US Army
Wspólnie zadbajmy o naszą przyszłość
Market Garden, Sosabowski wkracza do gry
Dowódcy NATO w Szczecinie: o odstraszaniu i obronie Sojuszu
Ukraiński kurs na Zachód
Orzeczenia lekarskie żołnierzy będą ważne dłużej
Więcej pieniędzy dla żołnierzy na misjach
Na WF-ie dokładniej ocenią wytrzymałość żołnierzy
To kolarze rozpoczęli współczesną historię polskiego wojskowego sportu
Wojsko przeciw wirusowi
Zamek na poligonie
Agencja Uzbrojenia nabiera kształtów
McCarthy: Żołnierze USA w Polsce zwiększają bezpieczeństwo całego regionu
To nie gwiazdki czynią z oficera dobrego dowódcę
Lekarz – oficer to brzmi dumnie
Ogień w natarciu
Tak się ćwiczy na rumuńskich poligonach
Ochotnik do Auschwitz
Nowy album WIW-u o bohaterach 1920 r., ofiarach zbrodni katyńskiej
„Aviation Detachment” w Łasku
Jak komuniści odebrali obywatelstwo polskim oficerom
Druga kariera byłych żołnierzy
Wojskowe uczelnie w dobie wirusa
Wybuchowa edukacja
Medycy po unitarce
Pełne wynagrodzenie za kwarantannę
Leopardy i Raki na podkarpackim poligonie
Kabina do zadań specjalnych
Nadlecą Ważki, czyli mikrodrony dla wojska
Kraby kontra okręt
W MON o polsko-słowackiej współpracy
„Astral Knight” – integracja na polskim niebie
16 Dywizja najlepsza!
„Kaper” przeciw terrorystom
20 medali żołnierzy na mistrzostwach kraju w biegu na orientację i łucznictwie
„Rosyjski walec” na polskich Kresach
Szybsza droga do armii zawodowej
Komisje sejmowe o umowie z USA
Rozstrzygająca bitwa o Niemen
Brąz kajakarza, 10 medali biegaczy i badmintonistów
Kierunek Turcja, czyli nowa misja polskich żołnierzy
F-16 kończą misję w Estonii
Defender 2020: Symulator Pioruna
Bohaterowie na wakacjach w Ryni
I Ty możesz służyć Ojczyźnie
Polsko-amerykańska współpraca
Kaprale po Legii Akademickiej
Jak Berling szedł na odsiecz Warszawie
Posłowie o przyczynach tragedii z 10 kwietnia
Polak z Medalem NATO
Zaplecze dla Rosomaków
Dodatki dla specjalsów po nowemu
Komitet Wojskowy NATO o pandemii
Szybciej do wojska
Miesiąc izolacji żołnierzy „Irini”
Amerykanie odmładzają F-16
Sukcesy wojskowych lekkoatletów
Nowe sanitarki dla wojska
Kłopoty z odprawą mieszkaniową
„Ochotnik” – opowieść o bohaterze
Święto terytorialsów

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO