moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Wojna się skończyła, bój o Polskę trwał

Walczyli z komunistycznym reżimem, chronili cywili przed bandytami, odbijali więźniów politycznych. W 1945 roku w lasach działało ponad 200 tys. żołnierzy podziemia niepodległościowego. W PRL-u nazywano ich bandytami. Dziś obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.



– Losy polskiego podziemia, walczącego po 1944 r. o odzyskanie suwerennego państwa, należały w okresie PRL-u do najbardziej przekłamanych w naszej najnowszej historii – podkreśla dr Tomasz Łabuszewski, historyk z Instytutu Pamięci Narodowej. Potwierdza to Andrzej Nowakowski, którego zmarły kilka lat temu ojciec Jan walczył po wojnie w jednym z oddziałów partyzanckich na Lubelszczyźnie. – Władze przez lata oskarżały go o zdradę kraju – mówi.

– Zajęcie Polski przez Armię Czerwoną pod koniec II wojny światowej spowodowało, że dziesiątki tysięcy polskich żołnierzy nie złożyły broni uznając, że walka o niepodległość kraju jeszcze się nie skończyła – tłumaczy dr Łabuszewski. Do największych działających po wojnie podziemnych organizacji należało Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” (WiN), złożone głównie z byłych żołnierzy Armii Krajowej, oraz Narodowe Zjednoczenie Wojskowe. Istniały też lokalne oddziały, np. w poznańskim Wielkopolska Samodzielna Grupa Ochotnicza „Warta”, a w łódzkim i na Górnym Śląsku Konspiracyjne Wojsko Polskie.

W 1945 r., czyli w okresie największej aktywności zbrojnego podziemia, działało w nim ponad 200 tys. ludzi, nie licząc osób zapewniających im wyżywienie, schronienie czy łączność. Najaktywniejsze były oddziały w najsłabiej zurbanizowanej, wschodniej części Polski.

Partyzanci ukrywali się w lesie przed aresztowaniami, walczyli z komunistycznymi represjami, chronili cywili przed bandytami, odbijali z więzień żołnierzy podziemia. – Ich walka była desperackim protestem przeciwko narzuconym przez Sowietów rządom i wynikała z moralnego nakazu bicia się o wolność mimo braku jakichkolwiek szans – tłumaczy historyk.

Na początku partyzanci mieli nadzieję, że los kraju zmienią wybory parlamentarne, te jednak w 1947 roku zostały przez komunistów sfałszowane. Potem liczono m.in. na wybuch trzeciej wojny światowej. Symbolem walki w tamtych latach stał się m.in. mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”, który na Białostocczyźnie dowodził 5 Wileńską Brygadą. Aresztowany przez UB w 1948 roku, został skazany na karę śmierci. Znana jest też historia 17-letniej sanitariuszki z jego oddziału Danuty Siedzikówny „Inki”, zastrzelonej przez UB w 1946 roku.

Partyzanckie szeregi przerzedziły się po amnestii ogłoszonej przez władze w 1945 roku Skorzystało z niej ok. 50 tys. żołnierzy podziemia. Końcem masowego oporu była kolejna amnestia w lutym 1947 roku – Po sfałszowanych wyborach wielu partyzantów uznało, że dalsza walka straciła sens i ponad 70 tys. z nich ujawniło się – wyjaśnia dr Łabuszewski.

W podziemiu zostało kilkanaście tysięcy osób, które władze konsekwentnie tropiły i zabijały. Ostatni „leśny” żołnierz, sierż. Józef Franczak „Lalek”, ukrywał się do 1963 roku Był jedną z najbardziej poszukiwanych osób w kraju. Zginął w obławie pod Piaskami w województwie lubelskim.

Szacuje się, że w latach 1944-1954 komunistyczne sądy wydały na powojennych konspiratorów 5 tys. wyroków śmierci, z których wykonano co najmniej 3 tys. Podczas walk zabito ok. 25 tys. partyzantów, prawie tyle samo zmarło w więzieniach. Blisko 250 tys. osób zostało skazanych za działalność antykomunistyczną i spędziło wiele lat za kratami. – Schwytanych poddawano brutalnym przesłuchaniom, katowano, przetrzymywano w nieludzkich warunkach. Ojciec po wyjściu z więzienia do końca życia nie odzyskał zdrowia – opowiada Andrzej Nowakowski.

– Wokół żołnierzy powojennego podziemia propaganda PRL-u przez lata budowała „czarny PR”, oskarżając ich o szpiegostwo, mordowanie ludności cywilnej i rabunki – wyjaśnia dr Łabuszewski. Stąd wzięła się też nazwa „Żołnierze wyklęci”.

Dziś odkłamywaniu historii służy m.in. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, ustanowiony przez Sejm w 2011 r. Upamiętnia on zabicie 1 marca 1951 r. siedmiu członków kierownictwa WiN. Z tej okazji organizowane są poświęcone partyzantom konferencje naukowe, projekcje filmów, marsze pamięci i rekonstrukcje ich akcji. – Może dzięki temu za kilka lat nikt już nie będzie wątpił, że mój ojciec był patriotą – dodaje Nowakowski.



Powojenne losy podziemia niepodległościowego to dramatyczna karta polskiej historii. O jednym z bohaterów walki o Polskę czytaj na portalu polska-zbrojna.pl.

 

AD

autor zdjęć: arch. IPN, chor. Artur Zakrzewski

dodaj komentarz

komentarze

~s
1457534160
Major na zdjęciu ma order Janka Krasickiego ???
E1-1A-30-C1
~Luke
1363789260
To this day Poland and Polish heroes are portrayed as bad. But we can not forget the truth the history of our country our people, we should honor them every time we can. We should speak the truth and not be afraid of it. Don't let the media tell you other wise. You are the future of Poland and should teach others the truth about Poland and Poles. As the famous saying goes it you forget the past/history it will repeat it’s self, and as Poles we should not allow this to happen again. Never again should Poland be invaded by a foe and destroyed like she was during and after WW2. Poland must fight like she did in the past to be a country. We Poles and Poland are still recovering after WW2, its distruction and lies. But Poland will be strong once again in the future and for at least the next 1000 years.
89-B5-6E-3D
~KLin
1362389880
Ta komina tak namieszała w tych pustych główkach że teraz to żołnierz czy ten wyklęty czy ten demokratyczny jest zaplutym karłem reakcji. A my młodzi wiemy że pamięć o nich nie zginie! Walczyli na z góry przegranej pozycji a mimo to ducha walki nie można było od tak sobie złamać.
B4-67-72-87
~xbo
1362314100
Bój o Polskę trwa !!!
CA-1B-48-3C
~Adell
1362251160
... dusze Bogu a cialo ojczyznie .... po niewyobrazalnych torturach
AE-02-49-19
~mj
1362124620
Cześć Ich Pamięci!
13-17-E0-10

Przełajowcy z Czarnej Dywizji najlepsi
You Don’t Get to Choose Your Tasks Here
Mogiły bohaterów pod szczególną ochroną
ORP „Lech” niósł pomoc ofiarom symulowanej kolizji na morzu
Polacy na zawodach amerykańskich wojowników
Unijny dyżur grupy bojowej V4 w 2023 roku
Nowy batalion podhalańczyków
I poszli! Jak zawsze się bić!
Bieg na Monte Cassino – coś więcej niż sport
Podchorążowie szkolą się na Bielikach
WOT pomaga na Lubelszczyźnie
Region Without a Key
„Baltic Protector”
Don’t Be Stupid, Don’t Get Killed
Jelcze dla Wisły
Dołącz do zawodowców
Wywiad AK w służbie aliantów
Grupa Bojowa gotowa do unijnego dyżuru
Szpadzistki bezkonkurencyjne w zawodach o Puchar Świata
Być krok przed Bielikiem
Obrady Rady Unii Europejskiej
Raport w sprawie reparacji od Niemiec
75 lat temu Polacy zdobyli Monte Cassino. Cześć i chwała bohaterom!
Śmigłowiec na „Ślązaku”
Modernizacja bombowców
„Dragon ’19” na lądzie, morzu, w powietrzu i w cyberprzestrzeni
Kierunek: Afganistan
MON planuje zwiększenie pomocy dla weteranów
Legionowo – kolebka polskiego spadochroniarstwa
Kampania wyborcza poza armią
Szef NATO w Warszawie
Wojownicy z 16 Dywizji Zmechanizowanej najlepsi w oktagonie
Defilada 15 sierpnia w tym roku w Katowicach
Bitwa o Monte Cassino we wspomnieniach Aleksandra Grobickiego
Zmiana warty na Mazurach
Targi Air Fair 2019
Ich zadanie – zdobyć informację
Weterani 2 Korpusu przynieśli nam wolność
ORP „Czajka” pomaga Łotyszom
W Warszawie rozmawiano o pokoju na Bliskim Wschodzie
St. szer. Radosław Zawrotniak drugi w Pucharze Świata
Jihadist Mill
Medale dla uczestników walk w Karbali
Polki najszybsze w sztafecie 4x400 m
Uchylone wrota piekieł
22 maja 1919 – błękitna odsiecz Lwowa
F-16 wracają do Polski
Tu się zadań nie wybiera
FENIXFS - ręczny inhibitor aerozolowy
Zmiany w przepisach mundurowych
Nie bądź głupi, nie daj się zabić
Generałowie i olimpijczycy z „Sokoła”
My, Włosi zawsze będziemy kustoszami pamięci o polskich żołnierzach
Rodziny cichociemnych spotkały się w Warszawie
Ostatnie dni na oświadczenia żołnierzy
Fabryka dżihadystów
W Polsce uczczono żołnierzy gen. Andersa
Modernizacja floty powietrznej

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO