moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Ojciec polskiej kawalerii pancernej

Gen. Stanisław Maczek na czele 1 Dywizji Pancernej przeszedł w Europie cały szlak bojowy – od Falaise do Wilhelmshaven. Żołnierze kochali go, chociaż dowodził nimi twardą ręką. – To był genialny strateg, doskonały organizator i świetny dowódca – mówi Piotr Potomski, historyk i autor książki o gen. Maczku.

Polski dowódca zasłynął walkami w czasie ofensywy normandzkiej w 1944 r. Nie przegrał w niej żadnej bitwy. – Niemcy bali się generała i jego pancerniaków – dodaje Jakub Marczyk, który jako nastolatek pracował przymusowo w niemieckim gospodarstwie. Wyzwoliły go w 1945 r. oddziały Maczka.

Gen. Alphonse Juin dekoruje gen. Maczka Orderem Legii HonorowejGen. Alphonse Juin dekoruje gen. Maczka Orderem Legii Honorowej

Generał urodził się 31 marca 1892 r. na Kresach Wschodnich. Odebrał dość nietypowe, jak na przyszłego oficera, wykształcenie – na lwowskim uniwersytecie studiował filozofię i literaturę. Jego wojskowy życiorys rozpoczyna się od I wojny światowej, w trakcie której walczył w szeregach armii austriackiej. Zaraz po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do polskiej armii. Brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej.

Zasłynął z utworzenia pierwszego nowoczesnego oddziału, zwanego lotną kompanią szturmową. Jej zaletą była mobilność, żołnierze przewozili ciężkie karabiny maszynowe na wozach konnych. – Już wtedy Maczek wyróżniał się wśród młodych oficerów nieszablonowym działaniem w walkach – mówi Piotr Potomski.

REKLAMA

W 1938 r. Maczek został dowódcą 10 Brygady Kawalerii Zmotoryzowanej, pierwszej jednostki tworzących się w Polsce sił pancernych. Na jej czele walczył w kampanii wrześniowej, a potem we Francji. Stamtąd przedostał się do Wielkiej Brytanii. O tym, jak był lubiany przez żołnierzy, świadczy powitanie, jakie mu zgotowali w Szkocji. Nie zdążył wysiąść z pociągu w Glasgow, gdy żołnierze wynieśli go na rękach z wagonu. Wręczyli mu też jego ukochaną czarną kurtkę skórzaną i beret pancerniaka. Także Jakub Marczyk wspomina, że generał miał świetny kontakt z żołnierzami. – Swoją skromnością i życzliwością budził ich podziw i szacunek – mówi.

W Szkocji Maczek dowodził 10 Brygadą Kawalerii Pancernej, przekształconą potem w 1 Dywizję Pancerną. Jednostka w 1944 r. liczyła ponad 16 tys. żołnierzy i blisko 400 czołgów. Na jej czele przeszedł cały szlak bojowy w Europie.

Mało kto wie, że w czasie walk we Francji w 1944 r. Maczek starł się ze słynnym brytyjskim marszałkiem Bernardem Montgomerym, dowodzącym w Normandii siłami lądowymi. Marszałek przed jedną z walk przedstawił plan, zgodnie z którym 1 Dywizja miała nacierać na Niemców bez osłony lewego skrzydła. Maczek miał wątpliwości co do tej strategii, doszedł jednak do wniosku, że tak doświadczony dowódca jak Montgomery na pewno zabezpieczył jakoś to skrzydło. Jednak obawy polskiego generała potwierdziły się. Niemiecki ostrzał z lewego skrzydła dywizji rozbił 26 naszych czołgów.  „Następnego dnia Maczek machnął ręką na metody Montgomerego i zaczął dowodzić po swojemu” – napisał we wspomnieniach gen. dyw. Franciszek Skibiński, zastępca dowódcy 10 Brygady Kawalerii Pancernej, wchodzącej w skład 1 Dywizji Pancernej.

– Generał bardzo dobrze wykorzystywał szybkość przemieszczania się i siłę ognia swych oddziałów, dzięki czemu dywizja stała się precyzyjnym narzędziem walki – opowiada Piotr Potomski. I dodaje: – Maczek potrafił też przewidzieć zachowanie nieprzyjaciela i wyprzedzić jego ruchy.

Swój 1800 kilometrowy szlak bojowy dywizja zakończyła w bazie marynarki wojennej w Wilhelmshaven, gdzie w maju 1945 r. generał przyjął kapitulację niemieckiego dowództwa twierdzy. Po wojnie, jak wielu polskich żołnierzy, został na emigracji. Władze PRL pozbawiły go polskiego obywatelstwa. Ponieważ nie dostawał wojskowej emerytury, zarabiał na życie pracując m.in. jako barman w hotelu.

– Na emigracji generał do końca życia cieszył się szacunkiem rodaków, a zwłaszcza swoich żołnierzy – podkreśla Potomski. Zmarł w Edynburgu w 1994 r. w wieku 102 lat. Pochowano go obok jego żołnierzy w wyzwolonej przez 1 Dywizję holenderskiej Bredzie.

AD

autor zdjęć: Narodowe Archiwum Cyfrowe

dodaj komentarz

komentarze

~To ja
1356925800
Cześć i Chwała Panie Generale.
AE-10-D6-8D

Rozejm dla prowadzenia wojny
 
COVID-19 – zagrożenie koordynowane
Charytatywny rekord Buzdygana
Czarna Dywizja triumfuje na Spartakiadzie Wojskowej
Żołnierze NATO na polskich drogach
Brother from Overseas
Nowe wojskowe karetki kupione
Dodatki dla specjalsów po nowemu
84 medale żołnierzy na mistrzostwach kraju
Miesiąc izolacji żołnierzy „Irini”
Laserowa artyleria US Army
Ukraiński kurs na Zachód
900 tys. zł na pomoc dla kombatantów
F-16 kończą misję w Estonii
Zobacz wystawę o gen. Maczku
Pod sztandarami Zielonej Wyspy
McCarthy: Żołnierze USA w Polsce zwiększają bezpieczeństwo całego regionu
Nowy sprzęt dla cyfrowej brygady
Jeszcze więcej OPW
Święto sportowców w mundurach
NATO o przyszłości misji w Iraku i Afganistanie
Among Us, Allies
Więcej pieniędzy dla żołnierzy na misjach
Amunicja z Meska
Kolejne Bieliki wylądowały w Dęblinie
Komitet Wojskowy NATO o pandemii
Coraz więcej chętnych do armii
Szef MON ma koronawirusa
Żołnierze w „ustawie o dobrym samarytaninie”
Polsko-amerykańskie szkolenie transportowców
Korpus WOT i nowe specjalności w armii
Most pontonowy ponownie stanął na Wiśle
Posłowie o przyczynach tragedii z 10 kwietnia
31 medali marynarzy i rezerwistów na torze kolarskim
Tak się ćwiczy na rumuńskich poligonach
Admirał Bauer nowym szefem Komitetu Wojskowego NATO
Pilica – ostateczne odliczanie
Lesson on How to Overcome Difficulties
Amerykanie odmładzają F-16
WSzW i WKU – jesteśmy dla kandydatów
Uczniowie o zbrodni katyńskiej
Obrady ministrów obrony NATO
„Astral Knight” – sojusznicza integracja w powietrzu
Terytorialsi nie ustają z pomocą
Invictus Games rzuca weteranom wyzwanie
Kierunek Turcja, czyli nowa misja polskich żołnierzy
Galowy na półkę. Polowy to podstawa!
Gotowi na trzynastą zmianę
Miasto niezłomne składa broń
Sukces polskich wioślarzy na mistrzostwach Europy
52 mld zł w budżecie MON na 2021 r.
Wsparcie żandarmerii w czasie pandemii
W stołecznej hali Expo XXI powstaje szpital tymczasowy
Włosko-polski czołg?
Jakie tajemnice nadal skrywa pole bitwy o Westerplatte?
Urodzony żołnierz
„Gepard’ 20” na Mazurach
Terytorialsi pomagają przy budowie szpitala tymczasowego
Komisje sejmowe o umowie z USA

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO