ORP „Błyskawica” – najstarszy na świecie przedstawiciel swojej klasy i jeden z nielicznych zachowanych okrętów, które walczyły w drugiej wojnie światowej obchodzi 75 rocznicę podniesienia bandery. Jubileusz mają też szkoleniowa „Iskra” oraz hydrograficzne „Arctowski” i „Heweliusz”.

ORP „Błyskawica”

Trzydziestą rocznicę podniesienia bandery świętują należące do Dywizjonu Zabezpieczenia Hydrograficznego: ORP „Arctowski” i ORP „Heweliusz”. – Znaczenie tych dwóch okrętów trudno przecenić. Pracują nie tylko na rzecz wojska, ale i gospodarki morskiej – podkreśla kmdr por. Bartosz Zajda, rzecznik Marynarki Wojennej. – Zbierają one dane o trasach żeglugowych, podmorskich przeszkodach, portach, latarniach morskich, łączności radiowej czy pogody – wylicza kmdr por. Zajda.

Materiał ten trafia potem do Biura Hydrograficznego Marynarki Wojennej, gdzie opracowywane są mapy morskie zarówno papierowe, jak i elektroniczne. Dane zebrane przez okręty umożliwiają także przygotowanie tzw. locji, czyli specjalistycznych książek z informacjami dla jednostek wchodzących do portów.

ORP „Arctowski”

Okręty hydrograficzne na co dzień wykonują żmudną, mało efektowną, ale niezwykle pożyteczną pracę. Bywa jednak, że na chwilę staje się o nich głośno. Tak było choćby z „Arctowskim”, którego załoga odkryła miejsce, gdzie spoczywa wrak słynnego liniowca „Steuben”. Podczas drugiej wojny światowej jednostka ta była wykorzystywana przez Niemców jako transportowiec. 10 lutego 1945 roku, podczas rejsu z Piławy do Swinemuende (dziś Bałtyjsk i Świnoujście) została zatopiona przez sowiecki okręt podwodny.

„Arctowski” pomógł też w identyfikacji wraku spoczywającego u wybrzeży Polski niemieckiego lotniskowca „Graf Zeppelin”. To prawdopodobnie największy bałtycki wrak.

ORP „Iskra”

Z kolei ORP „Iskra” to trzymasztowy żaglowiec, na pokładzie którego rejsy szkoleniowe odbywają przyszli oficerowie Marynarki Wojennej. Jednostka przez ponad 200 dni w roku znajduje się poza polskimi portami. Żeglowała przez wszystkie oceany i większość mórz świata. Co roku bierze udział w regatach Tall Ships Race, na koncie ma triumf w prestiżowych zmaganiach „Cutty Sark Trophy”. W 1990 roku „Iskra” została nagrodzona przez Sekretarza Generalnego ONZ Medalem Pokoju.

Z okazji święta ORP „Arctowskiego”, ORP „Heweliusza” i ORP „Iskry” w Gdyni została zorganizowana uroczystość, podczas której można było obejrzeć sprzęt i pamiątki okrętowe. Były okolicznościowe listy i rozkazy, wyróżnienia dla członków załogi oraz pamiątkowe wpisy do kronik okrętowych.

Z kolei jutro rano rozpoczną się obchody 75-lecia podniesienia bandery na ORP „Błyskawica”. Obecnie to najstarszy na świecie przedstawiciel swojej klasy i jeden z nielicznych zachowanych okrętów, które walczyły w drugiej wojnie światowej.

Biało-czerwona bandera po raz pierwszy załopotała na nim 25 listopada 1937 roku. Miało to miejsce w angielskim mieście Cowes. Potem okręt służył w Gdyni. W przededniu wojny w ramach operacji „Peking” opuścił jednak tamtejszy port i wraz z dwoma innymi niszczycielami skierował się do Wielkiej Brytanii. Podczas wojennych zmagań przepłynął 150 tysięcy mil morskich, uczestniczył w 108 patrolach i operacjach morskich, osłaniał 83 konwoje. Ma udział w zniszczeniu dwóch i uszkodzeniu sześciu okrętów nawodnych oraz uszkodzeniu trzech okrętów podwodnych przeciwnika. Z jego pokładu żołnierze zestrzelili cztery wrogie samoloty. Sam był trzykrotnie uszkodzony. Za zasługi „Błyskawica” dostała Order Virtuti Militari.

ORP „Błyskawica” po remoncie w 1943 roku

Po wojnie wrócił do Gdyni, gdzie przez 20 lat służył jako niszczyciel. W 1976 roku zorganizowano na nim muzeum. Rocznie odwiedza go kilkadziesiąt tysięcy turystów. Cumuje przy gdyńskim Skwerze Kościuszki.

Rocznicowe uroczystości rozpoczną się w sobotę rano. Zgodnie z marynarską tradycją załoga okrętu podniesie wielką galę banderową. – Podczas obchodów bandera ORP „Błyskawica” zostanie udekorowana medalem „Pro Memoria”, odsłonięta zostanie tablica upamiętniająca 75-lecie służby okrętu, a z pokładu oddany zostanie świąteczny salut armatni, na który złoży się siedem wystrzałów – wylicza kmdr ppor. Piotr Adamczak, zastępca rzecznika Marynarki Wojennej.

Goście uroczystości obejrzą też pokaz musztry paradnej w wykonaniu Kompani Reprezentacyjnej MW przy akompaniamencie Orkiestry Reprezentacyjnej MW. W obchodach wezmą udział m.in. admirał floty Tomasz Mathea, dowódca MW, Jan Ciechanowski, kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, przedstawiciele samorządów Gdyni i Cowes, a także byli i obecni marynarze ORP „Błyskawica” i ich rodziny.