Kwotowe, a nie procentowe stawki uposażenia, uwzględnienie wynagrodzenia dla żołnierzy w stopniu starszego szeregowego specjalisty oraz zasada dziennego, a nie miesięcznego obliczania dodatku za służbę w warunkach szkodliwych – to główne propozycje zmian dotyczące wynagrodzeń oraz dodatków dla żołnierzy niezawodowych. Projekt powstał na mocy ustawy o obronie ojczyzny.

Dotychczas wynagrodzenie zasadnicze oraz finansowe dodatki dla żołnierzy niezawodowych były określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie nieobowiązującej już ustawy pragmatycznej. Teraz, w związku z wejściem w życie ustawy o obronie ojczyzny, MON przygotowało projekt nowych przepisów. Dotyczą one żołnierzy: odbywających ćwiczenia wojskowe, pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie oraz pełniących służbę w aktywnej rezerwie. Ta ostatnia jest nowością wprowadzoną w ustawie o obronie.

Jakie stawki za ćwiczenia?

W odróżnieniu od dotychczasowych przepisów stawki dzienne wynagrodzenia zostały ustalone kwotowo – poprzednio był to procent najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego. Stawka będzie uzależniona od stopnia etatowego zajmowanego przez żołnierza oraz posiadanego przez niego stopnia wojskowego. W propozycjach został uwzględniony także, wprowadzony ustawą, nowy stopień wojskowy – starszego szeregowego specjalisty.

I tak stawki dzienne dla szeregowego (marynarza), starszego szeregowego (starszego marynarza) oraz starszego szeregowego specjalisty (starszego marynarza specjalisty) wyniosą odpowiednio: 130, 135 i 145 zł.

W korpusie podoficerskim będzie to 150 zł dla kaprala (mata). Wraz z każdym kolejnym stopniem stawka będzie się zwiększać o 5 zł, aż do starszego chorążego sztabowego, który za dzień służby otrzyma 190 zł. Podobna zasada dotyczy oficerów młodszych (podporucznik 205 zł, porucznik 210 zł, kapitan 215 zł). Major, podpułkownik oraz pułkownik otrzymają odpowiednio: 235, 270 i 320 zł. Dla generałów stawki dzienne będą wynosić od 360 do 615 zł.

Dodatek za skoki i służbę na morzu

Poza wynagrodzeniem żołnierze odbywający ćwiczenia wojskowe, a także pełniący służbę w aktywnej rezerwie oraz terytorialną służbę wojskową rotacyjnie mogą też liczyć na finansowe dodatki. Chodzi, na przykład, o dodatek przysługujący za służbę na morzu. Za każdy dzień zaokrętowania połączonego z wyjściem w morze na czas nie krótszy niż 6 godzin żołnierz otrzyma od 10 zł do 25 zł. Kwota ta będzie uzależniona od tego, czy służba jest pełniona na okrętach podwodnym, nawodnym czy innej jednostce pływającej marynarki wojennej.

Dodatek otrzymają również żołnierze wykonujący zadania z użyciem sprzętu nurkowego. Tak zwany dodatek nurkowy wyniesie 20 zł za każdą godzinę spędzoną pod wodą. Stawki te mają być odpowiednio wyższe, jeśli żołnierz będzie wykonywał nurkowanie głębinowe oraz prace podwodne, także w komorze hiperbarycznej na głębokości większej niż 50 m (60 zł za godzinę) lub z użyciem autonomicznych aparatów nurkowych o zamkniętym obiegu tlenu albo zamkniętym lub półzamkniętym obiegu mieszaniny oddechowej (30 zł za godzinę).

Żołnierze niezawodowi mogą liczyć na dodatek desantowy (15 zł) przyznawany za każdy skok ze spadochronem wykonany w trakcie szkolenia, jak również za służbę w patrolu rozminowania oraz realizowanie zadań związanych z oczyszczaniem terenu z materiałów wybuchowych lub niebezpiecznych albo z ich unieszkodliwianiem (30 zł dziennie).

Z kolei 45 zł otrzymają żołnierze niezawodowi, którzy poza macierzystą jednostką wojskową będą wykonywać zadania związane z bezpośrednim udziałem m.in. w zwalczaniu klęsk żywiołowych, w akcjach poszukiwawczych albo z dziedziny zarządzania kryzysowego. Dodatek ten przysługuje za każdą rozpoczętą dobę, ale – jak zauważają przedstawiciele MON-u – nie będzie on wypłacany, jeżeli czasowa zmiana miejsca postoju jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdziału ma związek z wykonywaniem „zadań związanych z ochroną granicy RP, w zakresie ochrony niepodległości państwa, niepodzielności jego terytorium lub zapewnienia bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic”.

Za służbę w warunkach szkodliwych

Przepisy określają nowe zasady naliczania wysokości dodatku za służbę w warunkach szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia. Według wcześniejszych przepisów dodatek był naliczany miesięcznie, teraz przyjęto stawkę dzienną. Przykładowo wynosi ona: 2,5 zł, jeśli żołnierz jest narażony na promieniowanie ultrafioletowe lub podczerwone albo pracuje w radiowych obiektach nadawczych i centrach radioodbiorczych; 3 zł – jeśli pracuje przy montażu, demontażu, konserwacji i naprawie akumulatorów lub przy magazynowaniu i dystrybucji niebezpiecznych środków o działaniu chemicznym, promieniotwórczym i biologicznym; 4 zł – w przypadku zajmowania stanowiska związanego z narażeniem na promieniowanie jonizujące; 6 zł – jeśli wykonywane czynności mają związek na przykład z wykonywaniem prób z bronią i materiałami wybuchowymi czy z neutralizacją niebezpiecznych środków o działaniu chemicznym, promieniotwórczym i biologicznym.

Projekt nowych przepisów pozostawia dodatek funkcyjny. Przysługuje on tym, którzy pełnią nieetatową funkcję dowódcy drużyny lub pomocnika dowódcy plutonu albo wykonują obowiązki na innym stanowisku dowódczym przewidzianym dla żołnierza zawodowego. W sytuacji wykonywania zadań przewidzianych dla podoficera dodatek ten wyniesie do 5% kwoty wynagrodzenia zasadniczego żołnierza, a dla oficerów – do 15%. Ostateczna kwota dodatku zależy między innymi od stopnia trudności powierzanych zadań i odpowiedzialności związanej z zajmowanym stanowiskiem. Ważna jest także liczba podległych żołnierzy, jak również poziom wyszkolenia wojskowego i specjalistycznego.

Na takim samym poziomie jak dotychczas pozostanie dodatek za gotowość bojową, który otrzymują żołnierze pełniący terytorialną służbę wojskową. To 10% najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego, czyli 456 zł miesięcznie.

W projekcie rozporządzenia nie znalazły się natomiast zapisy dotyczące dodatków za posiadane przez żołnierzy (z korpusu szeregowych i podoficerów) klasy kwalifikacyjne, będące wyznacznikiem wyszkolenia. Do tej pory wojskowi otrzymywali miesięcznie od 30 do 90 zł. Jednak dodatek ten zlikwidowała ustawa o obronie ojczyzny.

Przepisy dotyczące żołnierzy odbywających ćwiczenia wojskowe oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie mają obowiązywać od stycznia 2023 roku. Natomiast w odniesieniu do żołnierzy aktywnej rezerwy oraz wojskowych w stopniu starszego szeregowego specjalisty, czyli nowych rozwiązań wprowadzonych ustawą o obronie ojczyzny, zapisy te staną się obowiązujące dzień po ogłoszeniu rozporządzenia w Dzienniku Ustaw.