moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Gen. Maczek – ojciec polskich sił pancernych

Zanim został żołnierzem, studiował filozofię i polonistykę. W czasie II wojny światowej dał się poznać jako nowoczesny strateg, stawiał na szybkość i siłę wojsk pancernych. 31 marca 1892 roku urodził się Stanisław Maczek, przyszły generał i dowódca 1 Dywizji Pancernej, z którą wyzwalał europejskie miasta spod niemieckiej okupacji.

Przyszły generał urodził się 31 marca 1892 roku w Szczercu pod Lwowem. Zanim został żołnierzem, studiował filozofię i filologię polską na Uniwersytecie Lwowskim. Odbył też przeszkolenie wojskowe w Związku Strzeleckim.

Pancerni w natarciu

REKLAMA

Jego wojskowa kariera zaczęła się od powołania do armii austriackiej w 1914 roku. Podczas I wojny walczył na froncie włoskim, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do wojska odradzającego się państwa. Dowodził batalionem krośnieńskim podczas odsieczy oblężonego przez Ukraińców Lwowa, a następnie batalionem szturmowym w 4 Dywizji Piechoty, który zasłużył się w walkach m.in. o Drohobycz i Stanisławów. Razem z tym oddziałem walczył także w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie Maczek ukończył studia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie i został oficerem Sztabu Generalnego, a następnie dowódcą 81 Pułku Strzelców Grodzieńskich.

Odprawa dowódców. Z prawej gen. Stanisław Maczek. Widoczne czołgi Cromwell VII szwadronu sztabowego. Fot. NAC

– W 1938 roku oficer objął dowództwo 10 Brygady Kawalerii, pierwszej polskiej jednostki zmotoryzowanej, stanowiącej zalążek sił pancernych – mówi dr Janusz Kowalewski, historyk zajmujący się dziejami Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Na czele tej brygady walczył podczas kampanii 1939 roku – zadał straty niemieckiemu XXIII Korpusowi Pancernemu w bitwach pod Jordanowem, Wiśniczem i Rzeszowem. Bronił też Lwowa. Po wkroczeniu Armii Czerwonej ewakuował się na Węgry, a stamtąd do Francji. Odtworzył tam swój pancerno-motorowy oddział – 10 Brygadę Kawalerii Pancernej i bił się w obronie Francji. Po jej kapitulacji przedostał się do Wielkiej Brytanii. Powierzono mu tam dowództwo nad formowaną 2 Brygadą Strzelców, później przekształconą w 10 Brygadę Kawalerii Pancernej i 1 Dywizję Pancerną.

O wolność narodów

Na przełomie lipca i sierpnia 1944 roku jednostka została przerzucona do Normandii, gdzie weszła w skład 2 Korpusu Kanadyjskiego. „Idąc do pierwszej bitwy. będziecie żądali rachunku za całe 5 lat tej wojny – za Warszawę, za Kutno, za Westerplatte i za setki i tysiące bezbronnych ofiar, które zginęły z ręki zaborcy. Zażądamy rachunku za każde polskie życie, które zabrali nam Niemcy” – mówił gen. Maczek do żołnierzy we Francji.

Generał dowodził dywizją w bitwie pod Falaise. Zamknął okrążenie niemieckich sił pancernych, następnie polscy żołnierze ruszyli w pościg za wycofującymi się Niemcami. Wypierali Niemców z miast Francji, Belgii i Holandii, wsławili się m.in. wyzwoleniem holenderskiej miejscowości Breda 29 października 1944 roku. „Zgodnie z decyzją gen. Maczka ofensywę przeprowadzono bez wsparcia artylerii, aby oszczędzić ludność cywilną i zabudowę”, wspominał kpt. Edmund Semrau, kierowca czołgi w 1 Pułku Pancernym, podczas obchodów rocznicowych w Bredzie w 2019 roku.

Gen. Alphonse Juin dekoruje gen. Stanisława Maczka orderem Legii Honorowej. 26 lutego 1945 r., pod Łukiem Triumfalnym w Paryżu. Fot. NAC

4 maja 1945 roku dywizja dotarła do bazy Kriegsmarine w Wilhelmshaven, gdzie generał przyjął kapitulację niemieckiego dowództwa twierdzy. Potem, aż do demobilizacji, gen. broni Maczek dowodził jednostkami polskimi, które pozostały w Wielkiej Brytanii. – Był świetnym teoretykiem i nowoczesnym strategiem, stawiał na szybkość i siłę wojsk pancernych – ocenia dr Janusz Kowalewski.

Po wojnie Maczek osiadł w Szkocji i pracował jako barman w hotelu, ponieważ nie dostawał wojskowej emerytury. – Komunistyczne władze pozbawiły generała obywatelstwa polskiego, zostało mu ono przywrócone dopiero w 1971 roku – mówi historyk. Maczek zmarł 11 grudnia 1994 roku w Edynburgu w wieku 102 lat.

Został pochowany na Polskim Cmentarzu Wojskowym w Bredzie, pośród swoich pancerniaków. Z inicjatywy mieszkańców Bredy przyznano mu honorowe obywatelstwo Holandii. „Żołnierz polski walczy o wolność wszystkich narodów, ale umiera tylko dla Polski” – głosi napis na pomniku gen. Stanisława Maczka w Warszawie. 

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: NAC, por. Krzysztof Gonera

dodaj komentarz

komentarze


Kpt. Jacek Siewiera – na pierwszej linii walki z pandemią
 
Filip Bątkowski – menedżer sportu i… żołnierzy
Budujemy infrastrukturę dla wojsk sojusznika
Błękitna Armia wyrusza do Polski
Niemcy donoszą światu o Katyniu
Na WAT nauczą się kierować Dunajem
Ukraiński kurs na Zachód
Sto sekund do zagłady
Ogień z trzech poligonów
Kolejne Herculesy dla wojska
Artylerzyści będą stacjonowali w Nowej Dębie
Podchorążowie medycyny pomagają w szpitalach
Skok na wyższy poziom
Bitwa pod Iganiami, czyli stracona szansa
Michał Szeliga – przywraca pamięć o przodkach ze Wschodu
Nowy karabin z Tarnowa
Sportowy jubileusz
Mężny duch dla ratowników
Kurs na dyplomację
Katyń – symbol bezprzykładnej zbrodni
Pamiętamy o katastrofie smoleńskiej
Nowy batalion na Lubelszczyźnie
Opiniowanie po nowemu
Prezydent Duda: współpraca wojskowa z USA ponad polityką
Większe uprawnienia dla wojskowych ratowników medycznych
Nowe książeczki wojskowe
Pamiętaj o oświadczeniu majątkowym
Łask czeka na myśliwce V generacji
Spadochroniarze gotowi do misji w Kosowie
Aplikacja dla kandydatów do wojska
Morskie targi zbrojeniowe, czyli surfowanie po sieci
Jak komuniści z LWP niszczyli tradycje polskiego wojska
Leopardy w natarciu
Ćwiczenia, szczepienie i odlot do Afganistanu
Test na flance
Afganistan. Czas wracać do domu
Rosomaki na okrętach
Jak wojsko walczy z pandemią
Mistrzowskie zagranie przegranych
Pierwsze kroki na linie
Rumuński „Scorpion Spring”
Admirał Bauer nowym szefem Komitetu Wojskowego NATO
Łączenie dwóch światów
Polska stawia na fregaty Miecznik
Nagroda nie tylko od dowódcy
Pierwszy ośrodek wychowania fizycznego armii polskiej
„Wolverine Strike” odpiera atak
Błękitni po raz trzeci w Libanie
Jedyna taka brygada
Korekta do igrzysk: dwunasty złoty medal dla Polski
Polska obecność w europejskich projektach zbrojeniowych
Kwalifikacja? Może w czerwcu
Wojsko pomoże w organizacji punktów szczepień
Nowy etap w sporcie wojskowym rozpoczęty
Specjalsi zakończyli dyżur w Siłach Odpowiedzi NATO
Buzdygan Internautów 2020 – zaczynamy głosowanie!
Kuźnie oficerskich kadr
Mjr rez. Wojciech „Zachar” Zacharków – nigdy nie chodzi na skróty
Course on Diplomacy
Osłonić konwój, ratować rozbitków
Udany weekend żołnierzy
Leki za zero złotych należą się rannym weteranom!
Nowy zarząd PGZ
Przeciwlotnicy i artylerzyści wkrótce w 18 Dywizji
Siły powietrzne czekają na F-35
Złoto ustrzelone w Indiach
IPN zaprasza na festiwal filmów o totalitaryzmie
Kierunek: certyfikacja

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO