Spełnienie wymagań ustawowych nie stanowi o obligatoryjnym objęciu żołnierza zawodowego limitem awansowym – poinformował w odpowiedzi na interpelację poselską Wojciech Skurkiewicz, sekretarz stanu w MON. Dotyczyła ona decyzji ministra obrony narodowej w sprawie limitu awansowego w 2020 roku. Pytania rodził fakt, że nie wszyscy żołnierze spełniający warunki ustawowe otrzymali awans.
Decyzję w sprawie limitu awansowego minister obrony narodowej podpisuje każdego roku. Dokument dotyczy jednak wybranych grup żołnierzy, którzy bez zmiany stanowiska mogą awansować na wyższy stopień. To oficerowie młodsi (od podporucznika do kapitana) oraz szeregowi, których stanowiska są przypisane do dwóch stopni etatowych, a także podoficerowie, którzy na jednym stanowisku mogą służyć w trzech stopniach (wśród podoficerów młodszych: kapral, starszy kapral i plutonowy; podoficerów: sierżant, starszy sierżant i młodszy chorąży; podoficerów starszych: chorąży, starszy chorąży i starszy chorąży sztabowy).
Każdy taki awans jest jednak uzależniony m.in. od spełnienia przez żołnierza wymagań ustawowych. Są nimi: piątka z opiniowania oraz odpowiednio długi staż służby. W przypadku oficerów i podoficerów to co najmniej trzy lata służby na stanowisku, a szeregowych – pięć. W wyjątkowych sytuacjach, uwzględniających potrzeby sił zbrojnych, możliwe są także awanse oficerów i podoficerów, którzy na danym stanowisku służą co najmniej dwa lata, oraz szeregowych z trzyletnim stażem na stanowisku. Wtedy jednak warunkiem koniecznym jest ocena wzorowa z ostatniej opinii służbowej.
Corocznie, po wydaniu decyzji w sprawie limitu awansowego, przedstawiciele MON szacunkowo określają, ilu żołnierzy spełnia wymagania do awansu. W ubiegłym roku na awanse z okazji 15 sierpnia i 11 listopada mogło liczyć niemal 11,5 tys. żołnierzy zawodowych. W praktyce jednak nie wszyscy zostali awansowani.
Według danych resortu obrony narodowej awans z okazji Święta Wojska Polskiego otrzymało w sumie 4570 żołnierzy (w tym 561 oficerów, 3084 podoficerów oraz 925 szeregowych), a w Dniu Niepodległości mianowano ich 6048 (w tym 922 oficerów, 3114 podoficerów oraz 2012 szeregowych). Choć 11 listopada awansów było więcej, to wątpliwości żołnierzy wzbudził fakt ograniczenia liczby mianowań poruczników z oceną wzorową, mających za sobą dwuletni staż w tym stopniu i na danym stanowisku.
O rozbieżności w liczbie awansowanych postanowił zapytać MON poseł Paweł Szramka, wiceprzewodniczący Komisji Obrony Narodowej. W odpowiedzi na interpelację Wojciech Skurkiewicz, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, przyznał, że zapisy dotyczące zmiany zaszeregowania żołnierza do kolejnego, wyższego stopnia wojskowego są fakultatywne, a nie obligatoryjne. – Wskazana decyzja daje możliwość decydowania, zarówno dowódcy jednostki wojskowej, jak i organowi uprawnionemu do mianowania, o tym, kto ma być mianowany, stosownie do wymogów ustawowych i formalnych, dobra służby i potrzeb Sił Zbrojnych RP. Oznacza to więc, że każda sprawa wymaga indywidualnego rozpatrzenia – napisał wiceminister. Dodał, że w przypadku „przyspieszonych” awansów, czyli wobec żołnierzy służących krócej na stanowisku i posiadających ocenę wzorową, jako podstawowy warunek zostały wzięte pod uwagę potrzeby Sił Zbrojnych RP.
Podkreślił także, że zgodnie z decyzją MON przy decyzjach o awansach nie byli brani pod uwagę ci żołnierze, którzy choć spełniali warunki ustawowe, to mieli orzeczoną karę lub byli w okresie próby w związku z warunkowym zawieszeniem kary, albo toczyło się wobec nich postępowanie przygotowawcze lub wyjaśniające (np. przez policję, Żandarmerię Wojskową lub prokuraturę).
Do 2015 roku minister obrony narodowej precyzyjnie określał liczbę żołnierzy, którzy w ramach limitów awansowych mogą otrzymać mianowania na wyższy stopień. Od 2016 roku limity zostały zniesione i teoretycznie na awanse mogą liczyć żołnierze korpusów: szeregowych oraz podoficerskiego i oficerskiego, do kapitana włącznie. Obok konieczności spełnienia przez żołnierzy wymogów ustawowych, czyli stażu służby i oceny z opiniowania, równie ważne są potrzeby sił zbrojnych. Dlatego w praktyce liczba awansowanych jest zazwyczaj niższa od liczby spełniających przesłanki ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
autor zdjęć: st. szer. Patryk Szymaniec
komentarze