moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
„Paszporty Ładosia” ratowały życie

3262 nazwisk znalazło się na liście zidentyfikowanych osób pochodzenia żydowskiego, których polscy dyplomaci w Szwajcarii próbowali ratować w czasie II wojny światowej wystawiając im fałszywe paszporty. Publikacja Instytutu Pileckiego zawiera spis tylko części osób objętych akcją, według badaczy mogło ich być nawet 8-10 tys.

– Nasza publikacja to pierwsza próba odtworzenia imiennej listy posiadaczy dokumentów, które symbolicznie nazwano „paszportami życia” – mówił dr Wojciech Kozłowski, dyrektor Instytutu Pileckiego, podczas konferencji w Warszawie. Na spotkaniu w IP zaprezentowano książkę „Lista Ładosia”, czyli imienny spis 3262 Żydów zagrożonych zagładą, którym w czasie wojny polskie poselstwo w Szwajcarii wystawiło fałszywe paszporty. Dokumenty te wielu z nich pomogły uniknąć wywózek do obozów zagłady i przetrwać Holokaust. – Publikacja ma przełomowe znaczenie dla ukazania zaangażowania państwa polskiego w organizację pomocy dla ludności żydowskiej zagrożonej Holokaustem – zauważył Piotr Gliński, minister kultury.

Lista dotyczy działalności tzw. grupy berneńskiej, czyli polskich dyplomatów z poselstwa RP w Bernie oraz przedstawicieli organizacji żydowskich. Liderem grupy był Aleksander Ładoś, pełniący w czasie wojny misję polskiego posła w Bernie.

REKLAMA

Od 1941 roku do końca 1943 roku członkowie grupy nielegalnie kupowali, sporządzali i dostarczali osobom zagrożonym zagładą sfałszowane paszporty oraz poświadczenia obywatelstwa czterech państw Ameryki Południowej i Środkowej: Paragwaju, Hondurasu, Haiti i Peru. Latynoamerykańskie paszporty pomagały ich posiadaczom uniknąć wywózek do obozów zagłady. Ich właścicieli kierowano zwykle do obozów dla internowanych, gdzie pewna część doczekała końca wojny. Oprócz Ładosia w akcję paszportową zaangażowani byli pracownicy konsulatu: Stefan Ryniewicz, Konstanty Rokicki, Juliusz Kühl oraz członkowie żydowskich organizacji: Abraham Silberschein i Chaim Eiss.

– Pełna liczba osób, którym wystawiono dokumenty pozostaje nieznana, jednak zachowane numery seryjne oraz raporty Silberscheina pozwalają oszacować, że akcja paszportowa mogła objąć 8-10 tys. osób – mówił dr Jakub Kumoch, ambasador Polski w Szwajcarii i redaktor naukowy publikacji. Z tej grupy badaczom udało się zidentyfikować 3262 osoby. Większość z nich – 2306 osób – to obywatele Polski, 381 – Niemiec i 377 – Holandii.

Na liście można znaleźć m.in. nazwiska uczestników powstania w getcie warszawskim Cywii Lubetkin i Icchaka Cukiermana oraz Adama Daniela Rotfelda, późniejszego polskiego ministra spraw zagranicznych. – Grupa Ładosia pomagała też Żydom z 12 innych krajów europejskich m.in. Czechosłowacji, Austrii, Francji i Węgier – dodała Monika Maniewska z IP, współautorka „Listy Ładosia”.

Spośród tych 3262 osób ocalało 796 Żydów, 957 nie udało się przeżyć wojny, losy pozostałych są nieznane. Zdaniem badaczy, liczba uratowanych dzięki grupie berneńskiej osób jest jednak znacznie dłuższa. – Szacujemy, że grupa Ładosia przyczyniła się do ocalenia 2-3 tys. Żydów – podał dr Kumoch.

Publikacja opracowana i wydana przez Instytut Pileckiego jest efektem blisko dwuletnich badań. Autorzy opracowania: dr Kumoch, Monika Maniewska, Jędrzej Uszyński i Bartłomiej Zygmunt prace badawcze prowadzili przy wsparciu ekspertów z Instytutu Pamięci Narodowej, Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Przeszukali wiele archiwów, między innymi Bad Arolsen, Yad Vashem czy Archiwum Akt Nowych w Warszawie

Jak zapowiedział dyrektor Instytutu, badania będą kontynuowane. – Planujemy wydać kolejną, uaktualnioną listę i mamy nadzieje, że dzięki rozpowszechnieniu wiedzy o grupie Ładosia zgłoszą się do nas osoby, które pomogą dotrzeć do informacji o kolejnych osobach objętych akcją paszportową – apelował dr Kozłowski.

Publikacja „Lista Ładosia” od przyszłego tygodnia będzie dostępna przez stronę Instytutu Pileckiego. Tam też można znaleźć elektroniczną wersję tej listy.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Igor Smirnow/ KPRP, Anna Dąbrowska

dodaj komentarz

komentarze


Brąz kajakarza, 10 medali biegaczy i badmintonistów
 
To kolarze rozpoczęli współczesną historię polskiego wojskowego sportu
Polsko-amerykańska współpraca
16 Dywizja najlepsza!
Wspólnie zadbajmy o naszą przyszłość
I Ty możesz służyć Ojczyźnie
Na WF-ie dokładniej ocenią wytrzymałość żołnierzy
Dekady za wcześnie
Kabina do zadań specjalnych
Ochotnik do Auschwitz
Sukcesy wojskowych lekkoatletów
W MON o polsko-słowackiej współpracy
Kłopoty z odprawą mieszkaniową
Market Garden, Sosabowski wkracza do gry
Zostań studentem ASzWoj
Więcej pieniędzy dla żołnierzy na misjach
Nowy album WIW-u o bohaterach 1920 r., ofiarach zbrodni katyńskiej
Kaprale po Legii Akademickiej
Miesiąc izolacji żołnierzy „Irini”
Dodatki dla specjalsów po nowemu
Posłowie o przyczynach tragedii z 10 kwietnia
„Astral Knight” – integracja na polskim niebie
Wybuchowa edukacja
Nowe sanitarki dla wojska
Szybsza droga do armii zawodowej
„Aviation Detachment” w Łasku
Sonary dla śmigłowców ZOP
„Kaper” przeciw terrorystom
Zaplecze dla Rosomaków
Tak się ćwiczy na rumuńskich poligonach
Pełne wynagrodzenie za kwarantannę
McCarthy: Żołnierze USA w Polsce zwiększają bezpieczeństwo całego regionu
Bohaterska obrona wzgórza 385
Orzeczenia lekarskie żołnierzy będą ważne dłużej
To nie gwiazdki czynią z oficera dobrego dowódcę
Polak z Medalem NATO
Defender 2020: Symulator Pioruna
Jak Berling szedł na odsiecz Warszawie
Ku czci roku 1918 i 1920
Amerykanie odmładzają F-16
Szybciej do wojska
Ukraiński kurs na Zachód
F-16 kończą misję w Estonii
„Ochotnik” – opowieść o bohaterze
„Rosyjski walec” na polskich Kresach
Kierunek Turcja, czyli nowa misja polskich żołnierzy
Komisje sejmowe o umowie z USA
Październik pod znakiem Tallboya
Komitet Wojskowy NATO o pandemii
Dowódcy NATO w Szczecinie: o odstraszaniu i obronie Sojuszu
20 medali żołnierzy na mistrzostwach kraju w biegu na orientację i łucznictwie
Laserowa artyleria US Army
Agencja Uzbrojenia nabiera kształtów
Leopardy i Raki na podkarpackim poligonie
Zamek na poligonie
Wojsko przeciw wirusowi
Kraby kontra okręt
Rozstrzygająca bitwa o Niemen

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO