moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Na straży historii

Upamiętnienie węgierskich żołnierzy, którzy pomagali powstańcom warszawskim, poszukiwania pozostałości po ostatniej bitwie Żelaznej Dywizji z września 1939 roku, odnalezienie szczątków żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP) pomordowanych przez Sowietów oraz organizacja obchodów 80. rocznicy bohaterskich walk w obronie Wizny – to niektóre tegoroczne plany Stowarzyszenia „Wizna 1939”.

– Nasz cel to przywracanie pamięci o bohaterskich żołnierzach, dziś często zapomnianych, odnajdywanie ich mogił, godne pochowanie i upamiętnienie ich walki – mówi kpt. Marcin Sochoń, wiceprezes wołomińskiego Stowarzyszenia „Wizna 1939”, a jednocześnie oficer sekcji wychowawczej Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu.

W tym roku Stowarzyszenie planuje przeprowadzenie kilku akcji poszukiwawczych. Z pierwszymi pracami chcą ruszyć już na wiosnę. Wówczas pasjonaci historii wspólnie z ekipą programu „Było, nie minęło – Kronika Zwiadowców Historii”, będą poszukiwać w pobliżu Warszawy zapomnianych mogił żołnierzy węgierskich.

REKLAMA

Dwa bratanki

Węgrzy – choć oficjalnie pozostawali w sojuszu z Niemcami – potajemnie wspierali Polaków, także podczas powstania warszawskiego. Przepuszczali przez swoje pozycje partyzantów, ostrzegali o planowanych atakach niemieckich, przekazywali leki, żywność, broń i amunicję. Zdarzały się także dezercje i przyłączanie się Węgrów do jednostek powstańczych. Część sprzyjających Polakom Węgrów zginęła podczas walk lub została rozstrzelana przez Niemców, a ich groby znajdują się m.in. w Podkowie Leśnej, Raszynie czy Markach. – Takich mogił jest więcej, także w lasach w okolicach Ossowa, Ząbek i Wołomina, od mieszkańców mamy przekazy o trzech takich miejscach, ale może być ich więcej – mówi kpt. Sochoń.

Członkowie Stowarzyszenia chcą te prowizoryczne mogiły odszukać, otoczyć opieką, a w niektórych przypadkach ekshumować szczątki węgierskich żołnierzy i pochować ich na cmentarzu w Wołominie. – Naszą inicjatywę popiera resort obrony Węgier – zaznacza wiceprezes.

Ekipa Stowarzyszenia będzie też kontynuować poszukiwania rozpoczęte w poprzednich latach w gminie Andrzejewo w województwie mazowieckim. Na tamtejszych terenach we wrześniu 1939 roku ostatnie walki stoczyła 18 Dywizja Piechoty zwana Żelazną. Polscy żołnierze, otoczeni przez nieprzyjaciela na polach Andrzejewa i Łętownicy 12 września, bezskutecznie próbowali przerwać niemieckie okrążenie.

Pasjonaci historii szukają na tych terenach militariów i śladów walk pozwalających ustalić przebieg bitwy, miejsca, w których żołnierze próbowali się przebijać i gdzie ginęli. – To ostatni moment, aby zarejestrować opowieści i wspomnienia miejscowej ludności oraz zabezpieczyć znajdujące się w ziemi pozostałości po bitwie – tłumaczy oficer. Notabene, powstająca w Siedlcach 18 Dywizja Zmechanizowana dziedziczyć będzie tradycje przedwojennej jednostki. Stowarzyszenie chce nawiązać stałą współpracę z jednostką.

Mogiły w lasach

Dotychczas podczas prac prowadzonych od 2017 roku w ramach wspólnego projektu Stowarzyszenia i gminy Andrzejewo znaleziono m.in. łuski od naboi, części polskiego nieśmiertelnika, a pod koniec listopada 2017 roku natrafiono na zbiorową mogiłę dziesięciu polskich żołnierzy. Okazało się, że nie byli to obrońcy z 1939 roku, ale ochotnicy 201 Pułku Piechoty, którzy 4 sierpniu 1920 roku stoczyli pod Paprocią i Pęchratką koło Zambrowa bitwę z bolszewikami. Dzięki pracy członków Stowarzyszenia szczątki żołnierzy ekshumowano i pochowano w kwaterze wojennej na cmentarzu w Szumowie koło Zambrowa.

– Chcemy dalej prowadzić prace terenowe w miejscu bitwy z 1920 roku, spodziewamy się znaleźć tam pozostałości po walkach z bolszewikami oraz kolejne miejsca spoczynku polskich żołnierzy – mówi kpt. Sochoń. Jak dodaje, ekspedycje poprzedzone są kwerendą archiwalną oraz rozmowami z okolicznymi mieszkańcami i poszukiwaniem lokalnych przekazów dotyczących zapomnianych polskich mogił.

Kolejny projekt, który Stowarzyszenie chciałoby kontynuować, to poszukiwania żołnierzy 4 kompanii Batalionu Fortecznego „Sarny” Korpusu Ochrony Pogranicza w miejscowości Tynne na terenie obecnej Ukrainy. Żołnierze ci po 17 września 1939 roku przez kilka dni stawiali opór sowieckiemu najeźdźcy. Kilkuset z nich zginęło, a część wziętych do niewoli Polaków została rozstrzelana przez Sowietów w nieznanym miejscu.

Pasjonaci historii i wolontariusze ze straży granicznej podczas wcześniejszych ekspedycji zlokalizowali prawdopodobne miejsca rozstrzelania Polaków, a w 2015 roku odnaleźli pierwsze szczątki polskich żołnierzy. – Teraz chcielibyśmy tam wrócić, odszukać prochy kolejnych Polaków rozsiane po lasach i godnie ich pochować, wszystko jednak zależy od zgody strony ukraińskiej na nasze prace – mówi wiceprezes.

Stowarzyszenie w tym roku planuje też zorganizować, m.in. wspólnie z gminą Wizna, szczególnie uroczyste obchody 80. rocznicy obrony odcinka „Wizna”. Polska załoga pod dowództwem kpt. Władysława Raginisa od 7 do 10 września 1939 roku w nierównej walce stawiała tam opór siłom XIX Korpusu Pancernego gen. Heinza Guderiana. – Zamierzamy w szczególny sposób uczcić pamięć obrońców Wizny oraz poległych oficerów: kpt. Raginisa i por. Stanisława Brykalskiego, dowódcy artylerii, ale na razie nie chcemy zdradzać szczegółów naszych planów – dodaje kpt. Sochoń.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Arch. Stowarzyszenia Wizna 1939

dodaj komentarz

komentarze


Szef MON-u z wizytą w Chorwacji
Karbala – ikona polskich misji zagranicznych
Remont „Piasta” na finiszu
W Warszawie rozmawiano o pokoju na Bliskim Wschodzie
Jakie egzaminy dla kandydatów na podchorążych
Żołnierze z medalami w biegach przełajowych
Leopards in a Trap
Unijny dyżur grupy bojowej V4 w 2023 roku
Odliczanie do majowej defilady
Mogiły bohaterów pod szczególną ochroną
Tarcza przeciwko agresji
Alarm dla Jastrzębi
Natowscy żołnierze w Dolinie Rospudy
NATO i kosowska łamigłówka
Szef NATO w Warszawie
Więcej wojska w Łomży
Bliski Wschód. Region bez klucza
Błękitna Armia przybywa do Polski
Wsparcie Państwa Podziemnego dla zrywu w getcie
Kolejka dostawców niszczycieli
Żandarmeria współpracuje z Muzeum Katyńskim
„Strzelnica w powiecie” – MON czeka na wnioski o dotacje
Bieliki wystartowały. Za sterami podchorążowie
Komandosi uczcili we Włoszech swoich poprzedników
Selekcja do Agatu. Zobacz sam!
Defilada 3 maja. Kogo zobaczymy na Wisłostradzie?
Zwiadowcy wkroczyli do miast
Ducha nie wolno tracić
Kampania wyborcza poza armią
„Marsz ’19”. Systemy rakietowe wyjechały na ulice
Silni w sojuszach – 3 maja defilada w Warszawie
Premier złożył żołnierzom życzenia świąteczne
Załoga „Kaszuba” zdała test z obsługi nowej armaty
Wilno w polskich rękach
Życie zaklęte w gablotach
Life Enchanted in Museum Display Case
Cel – bezpieczna Europa
Sportowcy podsumowali 2018 rok i czekają na igrzyska w Chinach
Życzenia od zwierzchnika sił zbrojnych i szefa MON
„Bukowo” u brzegów Łotwy
Ostatnie dni na oświadczenia żołnierzy
Umowa offsetowa na śmigłowce ZOP/CSAR
Żołnierzem możesz się stać, nie musisz się nim urodzić!
Leopardy w pułapce
Wojna w świętym mieście, epilog
Żołnierskie podium mistrzostw Polski w maratonie
Przełajowcy z Czarnej Dywizji najlepsi
Polscy biatloniści wygrali wojskowe zawody
Tryumf w cieniu Jałty
Święto stołecznego garnizonu
Prezydent Duda z wizytą na Bałkanach
Katyńskie pamiątki
Irackie zapiski gen. Bieńka
Panie bez taryfy ulgowej
MON planuje zwiększenie pomocy dla weteranów
Do Dęblina przylecą nowe Bieliki
Minister Błaszczak w Drawsku Pomorskim
„Sophia” z nową zmianą
Wodowanie „Artemisa”
Zajrzyj do poniemieckich bunkrów
Sukcesy biegających żołnierzy
Świadczyli o zbrodni Sowietów

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO