Niemal pół tysiąca żołnierzy z Polski, Ukrainy, Litwy i Kanady wzięło udział w ćwiczeniach dowódczo-sztabowych Maple Arch. Tegoroczna edycja manewrów odbyła się w Nowej Dębie, a jej organizatorem była Wielonarodowa Brygada. Celem ćwiczeń było m.in. planowanie operacji wymuszania pokoju oraz działań połączonych z użyciem wszystkich rodzajów wojsk.

Manewry Maple Arch ’17 zorganizowała Litewsko-Polsko-Ukraińska Brygada. Jej oficerowie weszli w skład kierownictwa ćwiczenia, stworzyli dowództwo szczebla nadrzędnego ćwiczącego wojska (HICON). Ćwiczącymi były jednostki afiliowane brygady. – Istotą tego typu ćwiczeń jest przede wszystkim sprawdzenie w międzynarodowym środowisku obiegu informacji i procedur planowania zadań, które są podobne, ale nie tożsame z narodowymi – mówi płk dypl. Zenon Brzuszko, dowódca LITPOLUKRBRIG i jednocześnie oficer prowadzący ćwiczenie. – Jednak głównym celem Maple Arch było sprawdzenie kompatybilności Wielonarodowej Brygady z jej afiliowanymi pododdziałami oraz planowanie działań połączonych z użyciem wszystkich rodzajów wojsk – dodaje płk dypl. Brzuszko.

Przez jedenaście dni w Ośrodku Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych w Nowej Dębie szkoliło się niemal 460 żołnierzy. Głównymi ćwiczącymi były: 5 Batalion Strzelców Podhalańskich z 21 Brygady Strzelców Podhalańskich oraz 1 Batalion Powietrznodesantowy z 80 Brygady Wojsk Aeromobilnych z Ukrainy. Obie jednostki zorganizowały pełne stanowiska dowodzenia. – To dla nas możliwość wymiany doświadczeń międzynarodowych – mówi mjr Oleh Apostol, dowódca 1 Batalionu Powietrznodesantowego. – System działania w ramach NATO jest dopiero przyswajany przez naszych żołnierzy, a tu możemy przeanalizować wszelkie ciekawe procedury i rozwiązania stosowane w różnych armiach świata – zwraca uwagę ukraiński oficer.

W ćwiczeniu wzięły też udział pozostałe pododdziały afiliowane do Wielonarodowej Brygady, wystawiając grupy operacyjne składające się z etatowych dowódców i członków sztabu. – Postawiliśmy przed naszymi jednostkami zupełnie nowe wyzwanie, uwzględniając w scenariuszu typ operacji wymuszania pokoju – mówi ppłk Dariusz Czekaj, szef HICON. Realizacja takiego scenariusza to efekt rozszerzenia mandatu LITPOLUKRBRIG. W październiku ministrowie obrony trzech założycielskich państw podpisali porozumienie, dzięki któremu Wielonarodowa Brygada może wykonywać nie tylko operacje wsparcia pokoju, ale także wymuszania pokoju.

Scenariusz ćwiczenia zakładał, że w fikcyjnym państwie – Rederii – doszło do konfliktu wewnętrznego. Kraj zostało podzielony na dwie części, a Rada Bezpieczeństwa ONZ wyznaczyła linię demarkacyjną. Wysłała również międzynarodowe wojska Skolkan, z Wielonarodową Brygadą w składzie, by nadzorowały postanowienia rezolucji i poprzez zabiegi dyplomatyczne doprowadziły do pokoju. Gdy siły znalazły się przy granicy, północna strona konfliktu złamała ustalenia i opanowała dodatkowy teren. Zmiana sytuacji spowodowała, że jednostki podległe brygadzie musiały zweryfikować swoje plany i z operacji wspomagania jak najszybciej przejść do działania w ramach operacji wymuszania pokoju. Na jej przeprowadzenie żołnierze otrzymali 24 godziny. – To jest znacznie trudniejsze zadanie, bo oprócz działań typowo pokojowych, ćwiczący musieli zaplanować element działań bojowych – wyjaśnia ppłk Dariusz Czekaj. Z kolei ppłk Marcin Dusza dodaje: – Musieliśmy planować szybko, ale ostrożnie – zaznacza dowódca 5 Batalionu Strzelców Podhalańskich.

Gdy strona konfliktu zaczęła wypełniać rezolucję, międzynarodowe wojska przeszły do klasycznych działań pokojowych. Sekcje współpracy cywilno-wojskowej (CIMIC) miały za zadanie nawiązanie współpracy z ludnością oraz lokalnymi władzami. – To była dodatkowa trudność, bo żołnierze musieli niemal natychmiast przejść z działań dynamicznych do niekinetycznych – zaznacza ppłk Dariusz Czekaj. Trafność podejmowanych decyzji weryfikował system JCATS (Joint Conflict and Tactical Simulation). Kinetyczna część ćwiczenia trwała trzy dni. – Dzięki symulacji komputerowej w ćwiczeniu pojawił się realizm działania. Można było na przykład na bieżąco oceniać straty, co z kolei uświadamiało dowódcom konsekwencje źle podjętych decyzji – przyznaje ppłk Marcin Dusza.

Maple Arch to ćwiczenia dowódczo-sztabowe z udziałem Polski, Litwy i Ukrainy organizowane od 1999 roku. Jego inicjatorem jest armia kanadyjska. W tym roku rola żołnierzy z armii kanadyjskiej zmieniła się, i wystąpili oni jedynie w roli mentorów. – Obecnie skupiamy się na wsparciu rozwoju ukraińskich sił zbrojnych, tak by spełniały one standardy NATO – mówi ppłk Stephen Hale, z 5 Dywizji Kanadyjskiej, dowódca piętnastoosobowego kanadyjskiego kontyngentu. Każdego roku Maple Arch odbywają się w innym miejscu. W przyszłym roku żołnierzy będzie gościła Litwa. Niewykluczone, że do grona ćwiczących dołączą przedstawiciele Czarnogóry i Gruzji.