„Baltops” to demonstracja siły i jedności, ale nie wiązałbym tego bezpośrednio z Rosją. Przede wszystkim chcemy zrealizować cele szkoleniowe – podkreśla wiceadm. Christopher Grady, który stoi na czele Morskiego Dowództwa Sił Uderzeniowych i Wsparcia NATO. Dziś okręty opuściły Szczecin i Świnoujście, by rozpocząć morską fazę ćwiczenia.

Uczestnicy ćwiczenia przez trzy dni przygotowywali się w Szczecinie do rozpoczęcia fazy morskiej. Do miejscowego portu zawinęło ponad 40 okrętów z kilkunastu państw NATO. Kiedy w zaciszu sal konferencyjnych dopinane były ostatnie szczegóły, pokłady części jednostek zostały otwarte dla zwiedzających. W piątek i sobotę przez szczecińskie Wały Chrobrego przewinęły się prawdziwe tłumy. Przy nabrzeżu zacumowały między innymi polski okręt transportowo-minowy ORP „Gniezno”, okręt logistyczny BNS „Godetia” z Belgii czy holenderska jednostka wsparcia okrętów podwodnych HNLMS „Mercuur”. To właśnie one cieszyły się największym zainteresowaniem – chętni do wejścia na pokład czekali w stumetrowych kolejkach. – Pokłady mają swoją pojemność, w wielu miejscach jest ciasno, mamy dużo sprzętu, dlatego nie możemy wpuścić wszystkich naraz – tłumaczyli pilnujący porządku marynarze. Ci z zagranicy podkreślali, że nie spodziewali się aż tak ciepłego przyjęcia. – Na razie zdążyliśmy obejrzeć okręt z Belgii. Jesteśmy pod wrażeniem, bo to rzadka okazja. Dziewczynkom najbardziej podobał się bazujący na pokładzie helikopter. I naklejki, które dostały – tłumaczyli Elwira i Grzegorz Wybranowscy, którzy w sobotnie popołudnie przyjechali do Szczecina z oddalonego o 30 kilometrów Stargardu.

Niewiele mniejszy ruch panował w porcie handlowym, choć niektóre z cumujących tam okrętów pozostały dla zwiedzających niedostępne. Zdecydowały o tym przede wszystkim względy bezpieczeństwa – na ich pokładach jest zbyt wiele miejsc, których nie powinny widzieć osoby postronne. Tak stało się chociażby w przypadku duńskiego okrętu HDMS „Absalon”, jednostki flagowej ćwiczenia. Od portowego nabrzeża, po którym przesuwały się grupy spacerujących, oddzielały go płot i wysoki magazyn. Dodatkowo teren był pilnowany przez ochroniarza. W przestronnych ładowniach okrętu stanęły kontenery z serwerami i stanowiskami dla dowódców ćwiczenia. To stąd przez dwa tygodnie będą kierować 45. edycją „Baltopsa”.

– Ten okręt jest jak szwajcarski nóż – tłumaczy kmdr Anders Jessing z załogi „Absalona”. – Został zbudowany w technologii modułowej. W zależności od potrzeb można zmieniać jego funkcje, przeznaczenie, uzbrojenie – dodaje. To jeden z dwóch największych okrętów, jakie kiedykolwiek pływały pod duńską banderą. Posiada uzbrojenie, które umożliwia walkę z jednostkami nawodnymi, podwodnymi i różnymi typami statków powietrznych. Na pokładzie ma łodzie desantowe i hangary dla śmigłowców. A wszystko w najwyższym stopniu zautomatyzowane. – Okrętem steruje się na przykład za pomocą niewielkiego joysticka, a obecna jego załoga liczy zaledwie 113 marynarzy, choć jesteśmy w stanie przyjąć i wyżywić 300 osób – tłumaczy kmdr Jessing. „Absalon” wszedł do służby w 2007 roku. Do tej pory brał udział między innymi w operacji antypirackiej w Rogu Afryki. – Uczestniczyłem w takiej misji w latach 2010–2011. Zatrzymaliśmy wówczas 26 osób zaangażowanych w napady na statki lub o to podejrzanych – wspomina kmdr Jessing.

I właśnie na pokładzie HDMS „Absalon” w sobotnie popołudnie została zorganizowana konferencja z udziałem najwyższych przedstawicieli Morskiego Dowództwa Sił Uderzeniowych i Wsparcia NATO (z ang. STRIKFORNATO). – Jutro okręty zaczną wychodzić na morze – mówił wiceadm. Christopher Grady, dowódca STRIKFORNATO. W tegorocznej edycji „Baltopsa” weźmie udział 50 jednostek pływających (część nie weszła do Szczecina, np. amerykański okręt desantowy USS „Arlington” ze względu na rozmiary zrezygnował z przejścia przez Kanał Piastowski i stanął w Świnoujściu) oraz 55 samolotów i śmigłowców (wśród nich np. odrzutowce F-16, samolot systemu wczesnego ostrzegania AWACS czy należące do Niemiec samoloty rozpoznawcze i patrolowe P-3 Orion). – Planujemy, że podczas ćwiczeń odbędą się najpierw na Łotwie, potem w Polsce i Niemczech trzy operacje desantowe z udziałem żołnierzy z 12 państw NATO i krajów partnerskich – – zapowiada wiceadm. Grady. – Naszym celem jest szkolenie w warunkach maksymalnie zbliżonych do sytuacji realnej. Będziemy odpierali zagrożenia z lądu, morza oraz powietrza, by jeszcze lepiej zgrać nasze międzynarodowe siły – dodaje.

Wiceadm. Grady podkreślał, że ćwiczenia stanowią przesłanie dla Rosji i wszystkim potencjalnych wrogów. Zastrzega jednak, że NATO nie ma zamiaru eskalować napięcia na Morzu Bałtyckim. – „Baltops” to przecież żadna nowość. Ćwiczymy razem od 45 lat. Zależy nam przede wszystkim na realizacji celów szkoleniowych – zaznaczał dowódca STRIFORNATO, a jego zastępca kadm. Paddy McAlpine dodawał: – Wszystko, co robimy, jest w pełni przejrzyste. Wiadomość o manewrach podajemy do publicznej wiadomości, ćwiczymy na wodach międzynarodowych. Rosja może obserwować, co robimy.

Tymczasem „Baltops” to także duże wyzwanie dla Polski. – Faza portowa wymagała wielu przygotowań i rozwiązywania na bieżąco różnego rodzaju problemów. Myślę, że wywiązaliśmy się z tego zadania dobrze – mówił kmdr Krzysztof Zdonek, dowódca 8 Flotylli Obrony Wybrzeża, która była gospodarzem tej części manewrów. – Nasze okręty regularnie biorą udział w międzynarodowych ćwiczeniach. Zwykle jednak współdziałamy z najbliższymi sąsiadami. „Baltops” to okazja, by realizować zadania z flotami, z którymi na co dzień nie mamy do czynienia. Cieszy nas zwłaszcza możliwość współpracy z marynarką USA – podsumowuje kmdr Zdonek.

Ćwiczenia „Baltops” potrwają dwa tygodnie.