moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Ratujmy dom „Zośki”

Niszczeje dom, w którym mieszkał Tadeusz Zawadzki „Zośka", harcerz, żołnierz Armii Krajowej i bohater książki „Kamienie na Szaniec”. Budynek chce ratować Towarzystwo Przyjaciół Zalesia Dolnego. Społecznicy zamierzają wykupić dom i zorganizować w nim miejsce spotkań z historią. Najbliższą zbiórkę zorganizują w weekend na festiwalu w Zalesiu.



– Dom, w którym mieszkał Tadeusz Zawadzki „Zośka" jest świadkiem historii – mówi Joanna Kowalska-Nowak, prezes Fundacji „Dom Zośki”. Dodaje, że członkowie Towarzystwa Przyjaciół Zalesia Dolnego – założyciele fundacji, od lat czuwają nad tym budynkiem. – Nie możemy patrzeć obojętnie, jak popada w ruinę – dodaje pani prezes.

Wojenna pamiątka

Niewielki drewniany dworek w Zalesiu Dolnym pod Warszawą (dziś dzielnica Piaseczna) w 1929 roku kupił na letni dom dla rodziny Józef Zawadzki, przedwojenny rektor Politechniki Warszawskiej. Mieszkał tu z żoną i dziećmi: Tadeuszem, harcerzem i podporucznikiem Armii Krajowej oraz jego siostrą Anną. – Podczas okupacji w domu w Zalesiu odbywały się spotkania konspiracyjne Polskiego Państwa Podziemnego i zebrania Szarych Szeregów – podaje Kowalska-Nowak. Bywali tu: pisarz Aleksander Kamiński, naczelnik Szarych Szeregów Stanisław Broniewski „Orsza", dowódca AK Stefan Rowecki „Grot".

Dom Zawadzkich odwiedzali też koledzy Zośki – Jan Bytnar „Rudy” czy Aleksander Dawidowski „Alek”. Tutaj też „Zośka” spisał swoje wspomnienia, które posłużyły Kamińskiemu jako kanwa do książki „Kamienie na szaniec".

W latach 80. XX w. Anna Zawadzka zapisała dom Zgromadzeniu Sióstr Urszulanek. Po latach zakon dom sprzedał, jednak właściciele w nim nie mieszkali i od 2007 roku budynek stał pusty. – Przez ten czas niszczał, a złodzieje ukradli wszystko, co się dało – dodaje prezes fundacji.

Aby chronić budynek staraniem Towarzystwa w 2009 roku dom został wpisany do rejestru zabytków. Dwa lata później kupił go pragnący zachować anonimowość miłośnik Szarych Szeregów. – Chciał dać budynkowi drugie życie, ale nie miał wystarczających funduszy – informują członkowie fundacji. W 2013 roku dom powtórnie trafił na sprzedaż.

Ogrody i fundusze

Historyczny budynek chce teraz ratować Fundacja „Dom Zośki”. – Zbieramy pieniądze na fundusz wieczysty, z którego wykupimy budynek, a z odsetek sfinansujemy jego utrzymanie – mówi Kowalska-Nowak. Jak wyliczyła fundacja potrzeba na to ok. 2,5 mln zł.

Docelowo w domu ma powstać miejsce spotkań z historią i izba pamięci. – Będziemy zabiegać o fundusze z Unii Europejskiej oraz pieniądze sponsorów na remont budynku i jego urządzanie – podają członkowie fundacji.

Zbiórkę rozpoczęto na początku sierpnia w Piasecznie, m.in. podczas uroczystości przy Kwaterze Wojennej na tamtejszym cmentarzu. Udało się im zgromadzić już kilkanaście tysięcy złotych.

Najbliższą imprezą, na której będzie można wpłacić pieniądze na ratowanie dworku, jest weekendowy Festiwal „Otwarte Ogrody" w Zalesiu Dolnym. 29 i 30 sierpnia będzie można m.in. wysłuchać wspomnień z Algierii, obejrzeć wystawę rzeźby ogrodowej, wziąć udział w japońskiej ceremonii parzenia herbaty i zwiedzić pracownię rzeźbiarza prof. Adama Myjaka.

Natomiast w Domu Zośki odbędzie się koncert muzyki klasycznej i występ teatru „Po 20”. W każdym z tych miejsc będą zbierane fundusze na ratowanie zabytkowego budynku.

– Mamy też w planach kolejne akcje, nie chcę jednak na razie zdradzać jakie – mówi pani prezes. Jak dodaje, do fundacji cały czas zgłaszają się osoby i instytucje, które chcą wspomóc jej inicjatywę. – Nieustannie jednak szukamy nowych darczyńców i współpracowników – dodaje Kowalska-Nowak.

Harcerski żołnierz

Tadeusz Zawadzki, harcmistrz 23 Warszawskiej Drużyny Harcerzy „Pomarańczarnia”, działał w konspiracji od październiku 1939 roku. W marcu 1941 roku wszedł wraz z kierowaną przez siebie drużyną do Szarych Szeregów, uczestniczył też w akcjach małego sabotażu.

W 1942 roku „Zośka” został dowódcą Grup Szturmowych Chorągwi Warszawskiej. – Był dla nas ideałem i wzorem postępowania – wspominał jego podkomendny Stanisław Nowakowski „Murzyn” w archiwalnej audycji Polskiego Radia. Tadeusz był też 26 marca 1943 roku inicjatorem i organizatorem Akcji pod Arsenałem, w której odbito z rąk Gestapo jego przyjaciela „Rudego".

„Zośka” zginął w nocy z 20 na 21 sierpnia 1943 roku podczas ataku na strażnicę niemiecką w Sieczychach koło Wyszkowa. – Pierwszy wpadł w drzwi strażnicy i tu trafił go śmiertelny strzał w samo serce. Walka została wygrana; strażnica opanowana; Niemcy wybici. Z naszej strony tylko jedna strata – Tadeusz... – zapisał „Orsza” w swojej książce „Całym życiem”.

Tadeusza pochowano na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Niedługo potem Dowództwo „Kedywu” zreorganizowało warszawskie Grupy Szturmowe, formując z nich batalion Szarych Szeregów „Zośka". Oddział podczas Powstania Warszawskiego walczył na Woli, Starówce i Czerniakowie. Dziś jego tradycje kontynuuje Jednostka Wojskowa Komandosów z Lublińca.

Wesprzeć Fundację Dom Zośki można wpłacając pieniądze na jej konto. Informacje znajdziemy na: www.facebook.com/domzoski i www.domzoski.pl.

AD

autor zdjęć: Fundacja Dom Zośki

dodaj komentarz

komentarze


Polsko-gruziński test specjalsów
Amerykańskie Herculesy wylądowały w Powidzu
Nowa instrukcja lotów HEAD do końca roku
Minister obrony o szkoleniu wojskowym studentów
Biegacze walczyli o Nóż Komandosa
Gala MMA w Siedlcach
Czy w szkołach będzie wychowanie proobronne?
Wojskowe uczelnie nie powinny żebrać
Weryfikacja Czesława Juźwika to nie zadanie MON
Pustelnik, czyli nowe rakiety dla polskiej armii
Legioniści w boju
Centrum Kontrwywiadu NATO działa w Krakowie
Nowy sprzęt do obsługi samolotów
Techniki wspinaczkowe w walce, czyli „górale” atakują
Przetarg na wroga
Polowa akademia „Combat Alert”
Sześć medali zapaśników na wojskowych mistrzostwach świata
Najsilniejsi w służbach mundurowych
Kobiety na misjach obserwacyjnych
Narażali życie, by ratować innych
Posłowie rozmawiali o sytuacji materialnej wojskowych
Jastrzębie wracają z Litwy do domu
Generał Kościuszko – przyjaciel wolności
Posłowie o wspólnej polityce obronnej Unii Europejskiej
Minister Macierewicz z wizytą w Waszyngtonie
Wsparcie dla misji Air Policing
Wsparcie dla weteranów będzie większe
Eksportowy sukces Nitro-Chemu
Polacy jadą na misję szkoleniową do Iraku
Bohaterowie z lilijkami
Polska w grze o amerykańską brygadę
Amerykańscy żołnierze uczą się polskiej historii
Jak most Syreny
Drugie życie Challengerów
W co gra Kim?
Wakacje dla dzieci żołnierzy
Islamski feniks
Zwycięstwo pięcioboistów z Czarnej Dywizji
Rosja i deja vu
Generał „Tysiąc” świętowałby dziś 110 urodziny
Modernizacja Bergepanzerów 2
Polski podchorąży na West Point
„Kormoran” przebadany
W weekend – NATO Days w Polsce
Czternastka polata dłużej
Miliard więcej na modernizację
Łączymy siły
Takiej wieży nie ma nikt
Specjalsi z Gruzji wykonali zadanie
Konflikt bratanków
Przedsiębiorcy na rzecz obronności
Fort zagłady
Zbierają doświadczenia w pustynnych warunkach
„Proobronni 2017” w Lublińcu
„Wieniec” na drodze niemieckiego transportu

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO