moja polska zbrojna
Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o plikach cookies przeczytaj Politykę cookies.
Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia.
Nie pokazuj mi więcej tego komunikatu: kliknij tutaj

Ratujmy dom „Zośki”

Niszczeje dom, w którym mieszkał Tadeusz Zawadzki „Zośka", harcerz, żołnierz Armii Krajowej i bohater książki „Kamienie na Szaniec”. Budynek chce ratować Towarzystwo Przyjaciół Zalesia Dolnego. Społecznicy zamierzają wykupić dom i zorganizować w nim miejsce spotkań z historią. Najbliższą zbiórkę zorganizują w weekend na festiwalu w Zalesiu.



– Dom, w którym mieszkał Tadeusz Zawadzki „Zośka" jest świadkiem historii – mówi Joanna Kowalska-Nowak, prezes Fundacji „Dom Zośki”. Dodaje, że członkowie Towarzystwa Przyjaciół Zalesia Dolnego – założyciele fundacji, od lat czuwają nad tym budynkiem. – Nie możemy patrzeć obojętnie, jak popada w ruinę – dodaje pani prezes.

Wojenna pamiątka

Niewielki drewniany dworek w Zalesiu Dolnym pod Warszawą (dziś dzielnica Piaseczna) w 1929 roku kupił na letni dom dla rodziny Józef Zawadzki, przedwojenny rektor Politechniki Warszawskiej. Mieszkał tu z żoną i dziećmi: Tadeuszem, harcerzem i podporucznikiem Armii Krajowej oraz jego siostrą Anną. – Podczas okupacji w domu w Zalesiu odbywały się spotkania konspiracyjne Polskiego Państwa Podziemnego i zebrania Szarych Szeregów – podaje Kowalska-Nowak. Bywali tu: pisarz Aleksander Kamiński, naczelnik Szarych Szeregów Stanisław Broniewski „Orsza", dowódca AK Stefan Rowecki „Grot".

Dom Zawadzkich odwiedzali też koledzy Zośki – Jan Bytnar „Rudy” czy Aleksander Dawidowski „Alek”. Tutaj też „Zośka” spisał swoje wspomnienia, które posłużyły Kamińskiemu jako kanwa do książki „Kamienie na szaniec".

W latach 80. XX w. Anna Zawadzka zapisała dom Zgromadzeniu Sióstr Urszulanek. Po latach zakon dom sprzedał, jednak właściciele w nim nie mieszkali i od 2007 roku budynek stał pusty. – Przez ten czas niszczał, a złodzieje ukradli wszystko, co się dało – dodaje prezes fundacji.

Aby chronić budynek staraniem Towarzystwa w 2009 roku dom został wpisany do rejestru zabytków. Dwa lata później kupił go pragnący zachować anonimowość miłośnik Szarych Szeregów. – Chciał dać budynkowi drugie życie, ale nie miał wystarczających funduszy – informują członkowie fundacji. W 2013 roku dom powtórnie trafił na sprzedaż.

Ogrody i fundusze

Historyczny budynek chce teraz ratować Fundacja „Dom Zośki”. – Zbieramy pieniądze na fundusz wieczysty, z którego wykupimy budynek, a z odsetek sfinansujemy jego utrzymanie – mówi Kowalska-Nowak. Jak wyliczyła fundacja potrzeba na to ok. 2,5 mln zł.

Docelowo w domu ma powstać miejsce spotkań z historią i izba pamięci. – Będziemy zabiegać o fundusze z Unii Europejskiej oraz pieniądze sponsorów na remont budynku i jego urządzanie – podają członkowie fundacji.

Zbiórkę rozpoczęto na początku sierpnia w Piasecznie, m.in. podczas uroczystości przy Kwaterze Wojennej na tamtejszym cmentarzu. Udało się im zgromadzić już kilkanaście tysięcy złotych.

Najbliższą imprezą, na której będzie można wpłacić pieniądze na ratowanie dworku, jest weekendowy Festiwal „Otwarte Ogrody" w Zalesiu Dolnym. 29 i 30 sierpnia będzie można m.in. wysłuchać wspomnień z Algierii, obejrzeć wystawę rzeźby ogrodowej, wziąć udział w japońskiej ceremonii parzenia herbaty i zwiedzić pracownię rzeźbiarza prof. Adama Myjaka.

Natomiast w Domu Zośki odbędzie się koncert muzyki klasycznej i występ teatru „Po 20”. W każdym z tych miejsc będą zbierane fundusze na ratowanie zabytkowego budynku.

– Mamy też w planach kolejne akcje, nie chcę jednak na razie zdradzać jakie – mówi pani prezes. Jak dodaje, do fundacji cały czas zgłaszają się osoby i instytucje, które chcą wspomóc jej inicjatywę. – Nieustannie jednak szukamy nowych darczyńców i współpracowników – dodaje Kowalska-Nowak.

Harcerski żołnierz

Tadeusz Zawadzki, harcmistrz 23 Warszawskiej Drużyny Harcerzy „Pomarańczarnia”, działał w konspiracji od październiku 1939 roku. W marcu 1941 roku wszedł wraz z kierowaną przez siebie drużyną do Szarych Szeregów, uczestniczył też w akcjach małego sabotażu.

W 1942 roku „Zośka” został dowódcą Grup Szturmowych Chorągwi Warszawskiej. – Był dla nas ideałem i wzorem postępowania – wspominał jego podkomendny Stanisław Nowakowski „Murzyn” w archiwalnej audycji Polskiego Radia. Tadeusz był też 26 marca 1943 roku inicjatorem i organizatorem Akcji pod Arsenałem, w której odbito z rąk Gestapo jego przyjaciela „Rudego".

„Zośka” zginął w nocy z 20 na 21 sierpnia 1943 roku podczas ataku na strażnicę niemiecką w Sieczychach koło Wyszkowa. – Pierwszy wpadł w drzwi strażnicy i tu trafił go śmiertelny strzał w samo serce. Walka została wygrana; strażnica opanowana; Niemcy wybici. Z naszej strony tylko jedna strata – Tadeusz... – zapisał „Orsza” w swojej książce „Całym życiem”.

Tadeusza pochowano na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Niedługo potem Dowództwo „Kedywu” zreorganizowało warszawskie Grupy Szturmowe, formując z nich batalion Szarych Szeregów „Zośka". Oddział podczas Powstania Warszawskiego walczył na Woli, Starówce i Czerniakowie. Dziś jego tradycje kontynuuje Jednostka Wojskowa Komandosów z Lublińca.

Wesprzeć Fundację Dom Zośki można wpłacając pieniądze na jej konto. Informacje znajdziemy na: www.facebook.com/domzoski i www.domzoski.pl.

AD

autor zdjęć: Fundacja Dom Zośki

dodaj komentarz

komentarze


„Zoom na proobronność” rozstrzygnięty
Pomnik katyński w Jersey City. Prawda historyczna kontra polityczna poprawność
108 twardzieli na mecie Ultramaratonu Kaszubskiego
Polska – przegrani zwycięzcy
Pod Monte Cassino walczyli o Polskę
Atak terrorystyczny w Radomiu
Huta celuje w miliard
Większa flota Szkoły Orląt
Ustawa degradacyjna przyjęta przez rząd
16-31 maja 1918 – Amerykanie przystępują do walki
„Ślązak” do końca roku
Bojowa operacja u brzegów Estonii
„Kabul VIII” – gotowi do misji
Siedmiotonowy polski w boju
Zlot ku czci zdobywców Monte Cassino
Pierwszy maraton biegłam z Polą
Multilifty dla armii
Argentyńska zagadka
Cadet Camp w wojskowej uczelni
Specjalsi świętują!
Sąd zdecyduje o losach pomnika katyńskiego w Jersey City
Prezydent podpisał ustawę budżetową na 2018 rok
Gdy przeszłość spotyka się z przyszłością
Europejska Harpia?
Minister obrony na spotkaniu w Rumunii
40 lat misji UNIFIL
Co z kierowcami pojazdów uprzywilejowanych?
Terror na Majorce
Bryza już lata nad Morzem Śródziemnym
Wojska specjalne świętują
Polacy na straży pokoju na Półwyspie Koreańskim
Pamiętamy o Monte Cassino
Na jakich zasadach powrót do armii?
Lotnicze tradycje
Będzie więcej dróg o znaczeniu obronnym
Tygrysy nad Poznaniem
Służba z widokiem
Drugi dzień obrad NATO w Brukseli
Powstańcza Noc Muzeów
Francja inwestuje w obronność
Amerykańskie inwestycje w obronność krajów bałtyckich
Trzy medale żołnierzy w mistrzostwach zapaśników
Afgańska misja z nowymi siłami
Kolejna zmiana żołnierzy leci do Afganistanu
Bliski Wschód – definicja chaosu
Pedro ze Stalowej Woli
Antoni Macierewicz w Kanadzie o rosyjskiej agresji
Kpr. Marcin Lewandowski trzeci w Szanghaju
Dziewczyny na medal
Umowa na Air Show 2018 podpisana
Misja z komplikacjami
NATO Tiger Meet z niemieckimi pilotami
Nowy polski samolot
Warmaty na bojowo
Myśliwce F-16 dla Chorwacji

Ministerstwo Obrony Narodowej Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Żandarmeria Wojskowa Inspektorat Uzbrojenia Inspektorat Implementacji
Innowacyjnych Technologii Obronnych
Dowództwo Garnizonu Warszawa

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO