W czasie wojny żołnierze ukryli go w kościele Świętego Krzyża, ale spłonął podczas Powstania Warszawskiego. Po 70 latach, dzięki Stowarzyszeniu Historycznemu „Cytadela” udało się odtworzyć sztandar Baonu Stołecznego, elitarnego przedwojennego oddziału reprezentacyjnego. Replika trafiła do sali tradycji Dowództwa Garnizonu Warszawa.
– To bardzo ważny moment dla Dowództwa Garnizonu Warszawa, które stara się przywracać pamięć o warszawskich jednostkach reprezentacyjnych okresu międzywojennego – mówił gen. bryg. Wiesław Grudziński, Dowódca Garnizonu Warszawa podczas przekazania kopii sztandaru Baon Stołecznego. Uroczystość odbyła się przed Grobem Nieznanego Żołnierza. Dowódca podkreślał, że dziś tradycje przedwojennego baonu, którego żołnierze pełnili warty w najważniejszych miejscach Warszawy, dziedziczy Batalion Reprezentacyjny Wojska Polskiego.
Tomasz Sarnecki, prezes Stowarzyszenia Historycznego „Cytadela", rekonstruującego oddział baonu, opowiada, że jednostka otrzymała sztandar pod koniec 1936 roku. Trzy lata później żołnierze baonu trafili do niewoli. Gdy 5 października opuszczali Warszawę, sztandar ukryli w kaplicy Matki Boskiej Częstochowskiej kościoła Św. Krzyża.
Niestety podczas Powstania Warszawskiego 23 sierpnia 1944 roku, kaplica ostrzelana niemieckimi pociskami spłonęła. Ze sztandaru ocalała tylko głowica – metalowe ozdobne zakończenie drzewca. Dziś można ją oglądać w stołecznym Muzeum Wojska Polskiego.
Dzięki inicjatywnie stowarzyszenia „Cytadela” udało się odtworzyć sztandar. Jego kopię wykonała ręcznie mistrzyni hafciarstwa Julia Drozd-Podbielska z Warszawy wzorując się na zachowanych dokumentach i zdjęciach. – Koszty sztandaru, 15 tysięcy złotych, pokryło 750 darczyńców, którzy kupili nasze albumy-cegiełki – mówi prezes „Cytadeli”.
Po 70 latach od spalenia, replika została poświęcona w kościele Św. Krzyża i odprowadzona na pl. Piłsudskiego. Z tej okazji wartę przed Grobem Nieznanego Żołnierza zaciągnęli razem z żołnierzami Batalionu Reprezentacyjnego członkowie stowarzyszenia. Sztandar trafił do sali tradycji Dowództwa Garnizonu Warszawa. Wystawa otwarta jest m.in. dla szkół w ramach lekcji historii oraz corocznie podczas Nocy Muzeów.
Zgodnie z podpisanym porozumieniem pomiędzy DGW a „Cytadelą” sztandar będzie udostępniany stowarzyszeniu, aby jego członkowie mogli z nim występować odtwarzając pododdziały Baonu Stołecznego w czasie oficjalnych uroczystości oraz rekonstrukcji historycznych.
***
Baon Stołeczny utworzono 11 marca 1936 roku, a 10 listopada jego dowódca mjr Julian Głowacki odebrał sztandar z rąk ministra spraw wojskowych gen. dyw. Tadeusza Kasprzyckiego. Jednostka miała stałą kadrę, a dodatkowo przyjmowała wyróżniających się żołnierzy z jednostek piechoty w całej Polsce. Strzelcy baonu pełnili służbę wartowniczą na 6 posterunkach: przed Komendą Miasta, Grobem Nieznanego Żołnierza, przy forcie Służew, Wojskowym Więzieniu Śledczym nr 1, 1. Pułku Lotniczym na Okęciu i przed gmachem dowództwa okręgu korpusu w Pałacu Mostowskich. Oddział walczył we wrześniu 1939 roku w obronie Warszawy. Stracił ponad połowę z przeszło 900 żołnierzy i wyszedł ze stolicy jako ostatni polski oddział 5 października 1939 roku.
autor zdjęć: Anna Dąbrowska
komentarze